I SO/Lu 3/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-02-02

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobom rzeczywiście ubogim, które nie mają środków do życia, natomiast w przypadku gdy osoba pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z członkami rodziny posiadającymi dochody i majątek, należy uwzględnić sytuację majątkową całej rodziny. Wnioskodawca, choć nie posiada dochodów ani majątku, pozostaje w gospodarstwie z rodziną o dochodach i majątku, co pozwala na częściowe pokrycie kosztów postępowania, jednak nie na pokrycie kosztów ustanowienia doradcy podatkowego, które przekraczają możliwości finansowe wnioskodawcy bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
M. B., osoba bezrobotna, pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dziećmi, matką i bratem, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Dochody gospodarstwa domowego pochodziły głównie z emerytury matki, dopłat do gospodarstwa rolnego oraz wynagrodzenia żony. Matka prowadziła działalność gospodarczą, która w 2011 roku przyniosła stratę, ale w niektórych miesiącach przynosiła przychody przewyższające koszty. Matka spłacała również kredyt.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku M. B. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie mającej za przedmiot zaskarżenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...], Nr [...] p o s t a n a w i a I. przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego o wyznaczenie, którego zwrócić się do Krajowej Rady Doradców Podatkowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. M. B. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek uzasadnił tym, że jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu żony oraz matki i brata, zamieszkującą wraz z żoną, dwojgiem niepełnoletnich dzieci, matką i bratem w domu matki o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek podniesiono również, że na dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy składa się emerytura jego matki w kwocie [...] złotych netto, dopłaty do gospodarstwa rolnego w kwocie [...] złotych rocznie – [...] złotych miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę żony w kwocie [...] złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynosi, więc [...] złotych. Gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha stanowi własność matki wnioskodawcy zaś o powierzchni [...] ha jego brata. Z uzasadnienia wniosku wynika również, że matka wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą, która, jak wynika z dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SO/Lu 1/12 dokumentów, w roku 2011 przyniosła stratę. Z tych samych dokumentów wynika również, że działalność gospodarcza przynosi przychody, które za miesiąc lipiec, wrzesień i październik przewyższyły koszty ich uzyskania. Z dołączonych dokumentów wynika również, że matka wnioskodawcy spłaca kredyt w miesięcznych ratach po [...] złotych. Referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia jak na przykład osoby bezrobotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1268/10 – Lex nr 743755; postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724). Jeżeli jednak osoba taka pozostaje w wspólnym gospodarstwie domowym z członkami rodziny posiadającymi dochody oraz majątek nie można ograniczyć się do oceny sytuacji majątkowej tej osoby ale należy wziąć pod uwagę sytuację majątkową i dochody wszystkich członków rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 322/08 – Lex nr 479084; postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 393/08 – Lex nr 493832 czy postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 404/08 – Lex nr 565700). I z taką sytuacją mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku i dochodów, ale tak majątek jak i dochody posiada pozostająca z nim w wspólnym gospodarstwie domowym rodzina. W ocenie referendarza sadowego sytuacja materialna i dochody rodziny pozostającej z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym pozwalają na częściowe partycypowanie przez niego w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego kontroli legalności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...], Nr [...]. Decyduje o tym przede wszystkim wysokość kosztów sądowych. Prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 712,00 złotych (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 356,00 złotych (§3 w zw. z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie przekroczą one kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Uiszczenie przez wnioskodawcę całego wpisu sądowego od wniesione skargi, czyli najwyższej kwoty, którą tytułem kosztów sądowych zobowiązany będzie uiścić wnioskodawca, spowoduje, że dochód miesięczny przypadający na osobę w jego gospodarstwie domowym wyniesie [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta umożliwia poniesienie stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego jednej osoby. Uiszczenie zatem pozostałych kosztów sądowych, które są, co najmniej o połowę mniejsze od wpisu sądowego od skargi, nie spowoduje uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Zwłaszcza, że koszty te uiszczane będą sukcesywnie. Natomiast wysokość wynagrodzenie doradcy podatkowego, które w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...], Nr [...] uiścić musiałby wnioskodawca uniemożliwia przyjęcie, aby mógł on je ponieść nie wywołując uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Wynagrodzenie to wyniesie 2.952,00 złote brutto (§ 3 ust. 1 pkt 1 lit. e) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu – Dz.U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153). Jego poniesienie przez wnioskodawcę spowodowałoby, że dochód przypadający na osobę zmniejszyłby się do kwoty [...] złotych, która to kwota, w ocenie referendarza sądowego jest niewystarczająca aby pokryć stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło