I SO/Lu 6/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-03-23
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę dochody i majątek wnioskodawców oraz członków ich gospodarstwa domowego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ pomimo istnienia dochodów i majątku u członków gospodarstwa domowego wnioskodawców, łączny dochód gospodarstwa domowego, przypadający na sześć osób, nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego ani kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. W związku z tym, wnioskodawcy nie są w stanie ponieść nawet częściowych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, D. N. – B. i M. B., złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawcy wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dziećmi, matką wnioskodawcy i jego bratem. Dochody gospodarstwa domowego pochodzą z emerytury matki, dopłat do gospodarstwa rolnego i wynagrodzenia wnioskodawczyni, podczas gdy wnioskodawca jest bezrobotny. Matka i brat wnioskodawcy są właścicielami gospodarstw rolnych. Wnioskodawcy podnieśli, że łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego jest niewystarczający do pokrycia kosztów postępowania, które obejmują wpis sądowy oraz wynagrodzenie doradcy podatkowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano D. N. – B. i M. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, zwracając się do Krajowej Rady Doradców Podatkowych o jego wyznaczenie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku D. N. – B. i M. B. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie mającej za przedmiot zaskarżenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...], Nr [...] dotyczącą wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. p o s t a n a w i a przyznać D. N. – B. i M. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego o wyznaczenie, którego zwrócić się do Krajowej Rady Doradców Podatkowych.
D. N. – B. i M. B. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek uzasadnili tym, że są małżeństwem prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem niepełnoletnich dzieci, matką wnioskodawcy i jego bratem, z którymi zamieszkują w domu matki wnioskodawcy o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek podniesiono również, że na dochód gospodarstwa domowego wnioskodawców składa się emerytura matki wnioskodawcy w kwocie [...] złotych netto, dopłaty do gospodarstwa rolnego w kwocie [...] złotych rocznie – [...] złotych miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni w kwocie [...] złotych netto. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawców wynosi [...] złotych. Matka wnioskodawcy jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha zaś jego brat jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Z uzasadnienia wniosku wynika również, że matka wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą, która, jak wynika z dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SO/Lu 1/12 dokumentów, w roku 2011 przyniosła stratę. Z tych samych dokumentów wynika również, że działalność gospodarcza przynosi przychody, które za miesiąc lipiec, wrzesień i październik 2011 r. przewyższyły koszty ich uzyskania. Z dołączonych dokumentów wynika również, że matka wnioskodawcy spłaca kredyt w miesięcznych ratach po [...] złotych.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia jak na przykład osoby bezrobotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1268/10 – Lex nr 743755; postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724). Jeżeli jednak osoby te pozostają w wspólnym gospodarstwie domowym z członkami rodziny posiadającymi dochody oraz majątek nie można ograniczyć się do oceny sytuacji majątkowej tych osób ale należy wziąć pod uwagę sytuację majątkową i dochody wszystkich członków rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 322/08 – Lex nr 479084; postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 393/08 – Lex nr 493832 czy postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 404/08 – Lex nr 565700). I z taką sytuacją mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Prócz wnioskodawczyni w gospodarstwie domowym, w którym pozostaje dochody uzyskują jej teściowa oraz brat wnioskodawcy, będący także właścicielami gospodarstwa rolnego. Mimo to w ocenie referendarza sądowego nie można przyjąć, aby wnioskodawcy przy wykorzystaniu prócz dochodów wnioskodawczyni dochodów rodziny mogli ponieść jakiekolwiek koszty postępowania sądowego, którego przedmiotem byłaby kontrola legalności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...], Nr [...]. Decyduje o tym z jednej strony wysokość dochodu gospodarstwa domowego w skład, którego wchodzą wnioskodawcy i ilość osób utrzymujących się z niego z drugiej zaś strony wysokość kosztów sądowych jak i kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego. Koszty sądowe prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 1.500,00 złote (§ 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 750,00 złotych (§3 w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Natomiast wynagrodzenie doradcy podatkowego wyniesie 4.428,00 złote brutto (§ 3 ust. 1 pkt 1 lit. f) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu – Dz.U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153). Porównanie wysokości tych kosztów do wysokości miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawców, przy uwzględnieniu, że służy on utrzymaniu sześciu osób, wskazuje, w ocenie referendarza sądowego, iż dochody gospodarstwa domowego wnioskodawców realnie nie wystarczą na poniesienie całości kosztów postępowania. Relacja wysokość tych kosztów do wysokości dochodów gospodarstwa domowego decyduje także o tym, że częściowe partycypowanie w nich przez wnioskodawców spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla nich i ich rodziny, co w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uniemożliwia przyjęcie, iż wnioskodawca może, choć w części partycypować w kosztach postępowania.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło