I SO/Lu 6/13
PostanowienieWSA w Lublinie2014-02-05
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która utrzymuje się z emerytur i dochodów z gospodarstwa rolnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżąca, mimo trudnej sytuacji materialnej, dysponuje dochodami z emerytur i gospodarstwa rolnego, które pozwalają na pokrycie części kosztów sądowych bez zagrożenia dla jej egzystencji, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, odmawiając zwolnienia od pełnych kosztów.Stan faktyczny
T. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi o wznowienie postępowania sądowego, wskazując na wysoki koszt wpisu sądowego (11.250 zł) przekraczający jej możliwości finansowe. Skarżąca utrzymuje się z mężem z emerytur, a także z dochodów z gospodarstwa rolnego. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną i rodzinną skarżącej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano T. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. N. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1053/10 oddalającym skargę kasacyjną T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 353/09 w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r. p o s t a n a w i a 1. przyznać T. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł (jeden tysiąc złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Pismem z dnia 22 listopada 2013 r. T. N. złożyła skargę o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1053/10, wydanym w sprawie ze skargi kasacyjnej T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 353/09 w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r.
Do skargi dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został przekazany do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania w wysokości 11.250 zł przekracza jej aktualne możliwości finansowe. Jak wskazała, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, utrzymując się z emerytur. Wysokość jej świadczenia wynosi 1059,70 zł, natomiast jej męża 1561,03 (brutto). Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności z których mogłaby pokryć koszty sądowe. Majątek jej stanowi gospodarstwo rolne o pow. 5,12 ha fiz. (1,64 ha przelicz.). Z tego tytułu otrzymuje płatności obszarowe, które za rok 2012 wyniosły 4171,19 zł. Dom w którym mieszka skarżąca stanowi współwłasność syna i córki.
W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżąca nadesłała wyciągi z posiadanych kont, zaświadczenia o wysokości osiągniętego dochodu w 2012 r., odcinki wypłaty emerytur, decyzje przyznające płatności obszarowe, odpis księgi wieczystej i zaświadczenia o posiadanych gruntach.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej - p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje strona skarżąca okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
W ocenie referendarza sądowego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie ma żadnej możliwości sfinansowania przynajmniej części kosztów sądowych, które w niniejszej sprawie ograniczają się do wpisu od skargi o wznowienie postępowania. Sytuacja rodzinna i majątkowa strony wskazuje, iż zbyt dużym obciążeniem dla skarżącej byłoby wyłącznie uiszczenie wpisu od skargi w pełnej wysokości, tj. 11.250 zł. Sytuacja ta pozwala jednak na przyjęcie, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 1.000 zł mieści się w zakresie możliwości finansowych skarżącej.
Z wyjaśnień skarżącej wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Obydwoje utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie 2620,73 zł brutto. Osiągają ponadto dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego (pożytki oraz dopłaty obszarowe). Z nadesłanych w wyniku uzupełnienia wniosku dokumentów wynika, że skarżąca wraz z mężem osiągnęła w 2012 r. dochód w wysokości 29.955,20 zł. Powyższe nie pozwala uznać skarżącej za osobę ubogą nie mogąca (w ustalonej części) ponieść kosztów postępowania sądowego. Na dysponowanie środkami finansowymi wskazuje również wysokość rachunków za energię elektryczną i telefon. Z przedłożonych dokumentów wynika, iż należności te są na bieżąco regulowane i rodzina skarżącej nie ma żadnych zaległości w ich opłacaniu.
Konkludując, stwierdzić należy, że uiszczenie pełnych kosztów sądowych byłoby dla skarżącej nadmiernym obciążeniem, to uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 1.000 zł nie tylko nie stworzy zagrożenia dla jego egzystencji, ale też uczyni zadość konstytucyjnej zasadzie ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznoprawnych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło