II SA/Lu 1004/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 19 września 2012 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania J. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15 maja 2012 r., nr [...], nakazującej J. A. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku położonego na działce nr ewid. "x" w K.-B., gmina S., użytkowanego jako obora na chów krów mlecznych, bez wymaganego prawem zgłoszenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że wymieniona na wstępie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15 maja 2012 r., nr [...], zawierająca pouczenie o trybie i sposobie odwołania się od niej, została wysłana za pośrednictwem poczty J. A. w dniu 15 maja 2012 r., a w dniu 4 czerwca 2012 r. została zwrócona organowi wobec jej niepodjęcia, na podstawie art. 44 K.p.a. W związku z brakiem możliwości doręczenia stronie decyzji w sposób określony w art. 42 i art. 43 K.p.a., przesyłkę pozostawiono w dniu 17 maja 2012 r. w urzędzie pocztowym w Cycowie na okres 14 dni, umieszczając w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie dla adresata o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni od tej daty. Przesyłkę tę awizowano powtórnie w dniu 25 maja 2012 r. W związku z niepodjęciem przesyłki przez adresata w wyznaczonym terminie, została ona zwrócona organowi w dniu 4 czerwca 2012 r. Doręczenie przesyłki, w trybie określonym w art. 44 K.p.a., uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o jakim mowa w paragrafie 1 tego artykułu. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skutek doręczenia nastąpił w dniu 31 maja 2012 r., a przewidziany w art. 129 § 2 K.p.a. termin do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji upłynął w dniu 14 czerwca 2012 r. W dniu 13 sierpnia 2012 r. wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Podkreślił, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero z upomnienia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją (w dniu 4 lipca 2012 r.), a z treścią decyzji zapoznał się dopiero 30 lipca 2012 r., kiedy to wskazana decyzja, na jego żądanie, została mu przesłana listem zwykłym. Przyczyną, z powodu której nie odebrał kierowanej do niego decyzji z dnia 15 maja 2012 r. była jego nieobecność w miejscu zamieszkania z powodu wyjazdów służbowych do Holandii w okresie do 15 do 27 maja 2012 r. i do wsi Seroczyn w okresie do 7 czerwca 2012 r. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podniesione przez odwołującego się okoliczności nie świadczą o braku jego winy w uchybieniu powyższego terminu, co skutkowało wydaniem przez ten organ w dniu 19 września 2012 r., nr [...], postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Organ odwoławczy podkreślił, iż konsekwencją wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest koniczność wydania, na podstawie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Sądu złożył J. A., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zwłaszcza tego, że skarżący bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania, - art. 134 K.p.a., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie sytuacji, gdy skarżący nie ponosi winy w niedochowaniu wskazanego terminu. Skarżący podkreślił, iż nie miał obowiązku ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania strony w niniejszym postępowaniu ani pełnomocnika do doręczeń. Nie był także zobligowany do podawania nowego adresu zamieszkania, bo ten adres się nie zmienił, a skarżący jedynie okresowo nie był obecny w miejscu zamieszkania. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, skarżący nie był obowiązany do nieustannego monitorowania czynności podejmowanych przez organ pierwszej instancji w sprawie. Skarżący zarzucił również, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie przywrócenia terminu jest nieważne, gdyż organem właściwym do jego wydania, zgodnie z art. 59 § 1 K.p.a., był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Postanowieniem tym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15 maja 2012 r., nr [...], nakazującej mu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku położonego na działce nr ewid. "x" w K.-B., gmina S., użytkowanego jako obora na chów krów mlecznych, bez wymaganego prawem zgłoszenia. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność ta jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest – stosownie do art. 134 K.p.a. – stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu nie pozbawia jednak strony możliwości obrony jej interesów. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 K.p.a. (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OSK 552/11, niepubl., dostępny w CBOSA; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 507-508). W rozpoznawanej sprawie okolicznością niekwestionowaną jest, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15 maja 2012 r., nr [...]. Skarżący uważa jednak, że niedochowanie tego terminu nastąpiło bez jego winy. W związku z tym wraz z odwołaniem złożył on wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu wyłącza dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem przed rozpatrzeniem prośby strony wydanie takiego postanowienia jest niezgodne z prawem (wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., II OSK 230/10, niepubl., dostępne w CBOSA). Nie jest natomiast naruszeniem przepisów prawa procesowego, które ma wpływ na wynik sprawy, połączenie rozstrzygnięcia w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez jego odmowę ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Daje to pełną podstawę do oceny, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz zasadności odmowy jego przywrócenia. Odrębny przedmiot rozstrzygnięcia oraz różnica trybu weryfikacji uzasadnia wykładnię art. 134 K.p.a., która przesądza o obowiązku organu odwoławczego wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (B. Adamiak, jw., s. 508-509). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w tym samym dniu, to jest 19 września 2012 r., postanowieniem nr [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w [...] z dnia 15 maja 2012 r., nr [...], a następnie zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania. Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, iż prawną konsekwencją wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które jest ostateczne w myśl art. 59 § 2 K.p.a., stanowi konieczność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. Skoro Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie, to w konsekwencji, jak zasadnie podkreślił ten organ, był on zobowiązany stwierdzić zaskarżonym postanowieniem uchybienie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Zarzuty skarżącego dotyczące opisanego wyżej postanowienia [...]ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 19 września 2012 r., nr [...], odmawiającego skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie mają wpływu na wynik sprawy. Postanowienie to zostało zaskarżone odrębną skargą, która została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 8 stycznia 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 1004/12. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).