II SA/Lu 1015/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. D. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 894/07 w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności oddala skargę. A. D. w piśmie z dnia 24 kwietnia 2012 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Lu 894/07, zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 12 lutego 2008 r. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 października 2007 r., nr [...] , którą organ ten: - uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 18 czerwca 2007 r. o odmowie nałożenia na J. Ł. oraz W. i J. małżonków Ł. obowiązku rozbiórki części budynku murowanego (garażu) usytuowanego na działce nr ewid. "x" w W. R. przy granicy z działką nr ewid. "y", na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, - orzekł o odmowie nałożenia wskazanego w decyzji obowiązku, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący od powyższego wyroku nie wnosił skargi kasacyjnej i stał się on prawomocny w dniu 22 kwietnia 2008 r. Jako podstawę wznowienia postępowania sądowego skarżący wskazał przewidziane w art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wykrycie środków dowodowych. Miały nimi być uzyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej zdjęcia lotnicze przedmiotowej działki nr ewid. "x". Zdjęcie z dnia 24 października 1989 r. pokazuje, iż spornego budynku nie było jeszcze w dacie wykonania zdjęcia. Drugie ze zdjęć z dnia 3 lipca 1997 r. potwierdza zaś, że budynek ten został już wybudowany. Skarżący wyjaśnił, iż nie udało mu się pozyskać zdjęć z lat 1990-1995, ze względu na ich brak w zbiorach CODGiK. Wskazał, iż również na mapie z 1998 r. będącej w zbiorach Inspektora Nadzoru Budowlanego sporny garaż nie widnieje i pojawia się dopiero na mapie z 2000 r. Zdaniem skarżącego przedstawione dowody świadczą o niezgodności ze stanem faktycznym zeznań inwestora i powołanych przez niego świadków oraz o wybudowaniu spornego budynku po 1995 r. Skarżący podniósł także, iż w posiadanie wskazanych zdjęć wszedł w dniu 23 marca 2012 r., a zatem jego skarga została złożona w ustawowym terminie. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 r., II SA/Lu 352/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wskazaną skargę o wznowienie. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podkreślił, że powoływane przez skarżącego okoliczności nie stanowią podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 273 § 2 P.p.s.a. Przedstawione przez skarżącego środki dowodowe, nie mają wpływu na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, gdyż nie podważają dokonanej w nim oceny materiału dowodowego. Stanowisko takie wyłącza z kolei możliwość merytorycznego rozpoznania złożonej skargi o wznowienie i skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 281 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia A. D. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: - art. 280 § 1 w zw. z art. 273 § 2 P.p.s.a., poprzez uznanie, że przedstawiony przez skrzącego materiał dowodowy nie ma charakteru "nowości", - art. 280 § 1 i 273 § 2 P.p.s.a poprzez uznanie, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja Fotograficzna CODGiK nie stanowi środka dowodowego, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, - art. 273 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 75, art. 77, art. 86, art. 107 § 3 K.p.a., poprzez uznanie dowodów przedstawionych przez skarżącego jako jedynie "dodatkowego" materiału dowodowego, który jednocześnie nie rozstrzyga spornego zagadnienia, podczas gdy w rzeczywistości celem skarżącego – na podstawie przedstawionej przez niego dokumentacji fotograficznej – było obalenie twierdzeń i zeznań strony przeciwnej, które jako jedyne były podstawą wydania decyzji administracyjnych i wykazanie, że są one niezgodne z rzeczywistym stanem sprawy. Postanowieniem z dnia 26 października 2012 r., II OSK 2577/12, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w Lublinie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że NSA dostrzegł z urzędu, iż w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Skoro Sąd pierwszej instancji dokonał oceny merytorycznej wskazanej w skardze podstawy wznowienia, stwierdzając, że przedłożona przez skarżącego dokumentacja fotograficzna nie stanowi środka dowodowego, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy (art. 273 § 2 P.p.s.a.), to mógł jedynie skargę tę oddalić jako niezasadną, a nie miał podstaw do jej odrzucenia na podstawie art. 281 P.p.s.a. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd rozpoznając merytorycznie skargę o wznowienie, zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w powołanym postanowieniu z dnia 26 października 2012 r., II OSK 2577/12, doszedł do przekonania, że skarga ta jest niezasadna. Zgodnie z art. 270 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 P.p.s.a.). Sąd właściwy do wznowienia postępowania bada na posiedzeniu niejawnym, a także na rozprawie, czy skarga o wznowienie została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 i art. 281 P.p.s.a.). Skarga o wznowienie złożona w niniejszej sprawie złożona została w ustawowym trzymiesięcznym terminie określonym w art. 277 P.p.s.a. W treści skargi skarżący wskazał ustawową podstawę wznowienia postępowania uregulowaną w art. 273 § 2 P.p.s.a. Skarżący spełnił również pozostałe wymogi formalne skargi, opisane w art. 279 P.p.s.a. W tej sytuacji, stosownie do art. 282 § 1 P.p.s.a., obowiązkiem Sądu było rozpoznanie sprawy na nowo w granicach, jakie zakreśla wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia. Wobec podniesienia przez skarżącego podstawy wznowienia określonej w art. 273 § 2 P.p.s.a. zakres ponownego rozpoznawania sprawy wymagał uwzględnienia wskazanych przez stronę środków dowodowych oraz dokonania ich oceny łącznie z materiałem zgromadzonym w poprzednim postępowaniu (por. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009, s. 935-936). Oceniając zasadność skargi o wznowienie należy podkreślić, iż przedłożona przez skarżącego dokumentacja fotograficzna Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej nie stanowi środka dowodowego, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy II SA/Lu 894/07, zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 12 lutego 2008 r. Zaskarżoną w tej sprawie decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 1 października 2007 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 czerwca 2007 r., wydanej na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) odmawiającej nałożenia na J. Ł. oraz W. i J. małżonków Ł. obowiązku rozbiórki części budynku (ściany podłużnej) usytuowanej na ich działce nr ewid. "x" w W. R. przy granicy z działką A. D., uchylił tę decyzję w całości i orzekł o odmowie nałożenia wskazanego w decyzji obowiązku, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy powołał się na ustalenia organu pierwszej instancji, z których wynikało, że na działce nr ewid. "x" w W. R., stanowiącej własność J. Ł. oraz W. i J. Ł. znajduje się budynek murowany (garaż) o wymiarach 8,95 m x 15,05 m, z dachem jednospadowym, usytuowany podłużną ścianą oddzielenia pożarowego przy granicy z działką stanowiącą obecnie własność A. D. Budynek został zrealizowany przez J. Ł. na podstawie pozwolenia na budowę z 1988 r., co ustalono na podstawie zeznań inwestora i świadków pracujących przy budowie. Decyzja o pozwoleniu na budowę inwestorowi zaginęła, a w zasobach archiwalnych Urzędu Gminy w G. brak jest pozwoleń na budowę wydawanych w tamtym okresie. Organ pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek usytuowany przy granicy działki ścianą oddzielenia przeciwpożarowego nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia, gdyż jego stan techniczny jest dobry. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego nakazania właścicielom usunięcia części budynku (ściany podłużnej), to jest wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ pierwszej instancji odmówił nałożenia takiego obowiązku na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., obowiązujące przed dniem 1 stycznia 1995 r., nie nakładały na inwestora w budownictwie indywidualnym obowiązku przechowywania dokumentacji dotyczącej budowy. Skoro więc organ pierwszej instancji ustalił, że inwestor zrealizował obiekt na podstawie pozwolenia na budowę wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, to wadliwie jako podstawę rozstrzygnięcia w sprawie wskazał art. 37 tej ustawy, który to przepis w związku z treścią art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ma zastosowanie jedynie do obiektów realizowanych samowolnie przed dniem 1 stycznia 1995 r. Niniejszą sprawę, zdaniem organu drugiej instancji, należało rozpatrywać na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, który stanowi o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ponownie rozpoznając sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, Sąd stwierdził, że organ drugiej instancji dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji i zastosował prawidłowo przepisy prawa materialnego. W świetle art. 7 K.p.a. organy administracji podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organy te są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do art. 136 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę administracyjną. Organ ten ustalił prawidłowo, zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych przepisów art. art. 7, 77 § 1, 80 i 136 K.p.a., że będący przedmiotem postępowania budynek garażowy został zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę wydane w 1988 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. W tej sytuacji prawidłowo, w ocenie Sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i odmówił nałożenia na inwestora obowiązku wykonania czynności zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec stwierdzenia przez organ, że przedmiotowy obiekt nie stanowił samowoli budowlanej, lecz został wzniesiony w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę z 1988 r., kwestionowana przez skarżącego data zakończenia realizacji budynku, którą świadkowie określają różnie: od 1988 r. (inwestor i osoby pracujące przy budowie) do pierwszej połowy lat 90-tych (według skarżącego i jego rodziny) nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Oceny tej nie zmieniają przedstawione wraz ze skargą o wznowienie dowody w postaci sporządzonych dla Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dwóch zdjęć lotniczych działki nr ewid. "x", położonej w W. R., gmina G. Odnosząc się do tych dowodów należy podkreślić, iż jedno ze wskazanych zdjęć zostało wykonane w dniu 24 października 1989 r., a drugie w dniu 30 czerwca 1997 r. Bezspornym jest również, że budynek, którego rozbiórki domagał się skarżący w postępowaniu administracyjnym, uwidoczniony jest jedynie na późniejszej fotografii. Nie ulega więc wątpliwości, iż przedłożona dokumentacja fotograficzna nie pozwala na precyzyjne ustalenie czasokresu budowy omawianego garażu na działce nr ewid. "x" w okresie pomiędzy datami wykonania obydwu zdjęć, to jest od 25 października 1989 r. do 29 czerwca 1997 r. Fotografie te nie wykluczają możliwości zrealizowania przedmiotowego budynku przed dniem 1 stycznia 1995 r., w którym weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i nie pozwalają z całą pewnością przyjąć czasu budowy tego obiektu dopiero w latach 1995-1997. Wbrew twierdzeniom skarżącego i jego pełnomocnika nie można stwierdzić, że na wynik sprawy mogła mieć wpływ dołączona do skargi kopia mapy zasadniczej z 1998 r. Zdaniem Sądu, mapa ta w żadnym razie nie stanowi "nowego" dowodu w rozumieniu art. 273 § 2 P.p.s.a., który to dowód skarżący "wykryła" po prawomocnym zakończeniu sprawy II SA/Lu 894/07 i z którego skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu sądowym. Z treści skargi o wznowienie oraz skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu w sprawie II SA/Lu 352/12 wynika jednoznacznie, że skarżący dysponował tą mapą najpóźniej w toku postępowania administracyjnego zakończonego powołaną decyzją z dnia 1 października 2007 r., nr [...], lecz mapa ta "w postępowaniu administracyjnym w sposób nieuzasadniony została odrzucona jako środek dowodowy" (k. 68 akt sądowych). Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.