II SA/Lu 1027/17
WyrokWSA w Lublinie2018-04-19
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc – Malec, Maria Wieczorek - Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestia zgodności tej decyzji z prawem była już przedmiotem kontroli sądowej, która zakończyła się oddaleniem skargi?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalił skargę na tę decyzję. Orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, ale także inne organy państwowe, a organ administracji jest zobowiązany podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku. Zarzuty, które były już przedmiotem kontroli sądowej, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
L. Ć. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów, zarzucając niezgodność granic działek ze stanem sprzed scalenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując, że kwestionowana decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej, która zakończyła się oddaleniem skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia SKO. WSA oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 19 kwietnia 2018 r. posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. Ć. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projektu podziału nieruchomości oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek L. Ć. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61 a ustawy z dnia [...] r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] r., znak [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów obrębu wsi R..
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek L. Ć., który zarzucał, że decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów jest wadliwa, ponieważ szkice szerokości działek są niezgodne z tymi sprzed scalenia.
Odmawiając – na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - wszczęcia postępowania, Kolegium stwierdziło, że rozpatrzenie wniosku jest niedopuszczalne, gdyż kwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., była przedmiotem kontroli przez sądy administracyjne obu instancji. Wyrokiem z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 683/13 uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, przy czym oddalenie nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia, wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L. Ć. odniósł się treści protokołów komisji doradczej powołanej w trakcie scalenia i szczegółowo do dokonanych pomiarów poszczególnych nieruchomości.
Rozpatrując ten wniosek Kolegium stwierdziło, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż sąd administracyjny prawomocnie oddalił skargę na kwestionowaną decyzję. Organ administracji nie może więc w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dokonywać ponownej oceny i uznawać decyzji za nieważną w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte zostały zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L. Ć. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skarżący nie odniósł się jednak do treści tego postanowienia, lecz zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów obrębu wsi R.. Zarzucił, że granice działek wskazane w tej decyzji nie są takie same, jak przed scaleniem i nie są one zgodne ze stanem prawnym.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie w zakresie jej zgodności z prawem- wynika to z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga samodzielnie spraw administracyjnych, nie wydaje decyzji, nie załatwia wniosków stron. Ocenia wyłącznie to, czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy.
Kontrolując zatem w takim zakresie zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Sąd stwierdza, że nie narusza ono obowiązujących przepisów.
Podstawą wydania tego postanowienia był art. 61 a § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jedna z sytuacji, w której żądanie wszczęcia jest niedopuszczalne zachodzi wówczas, gdy żądanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. W takim przypadku żądanie powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1087/11).
Zgodnie bowiem z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Zatem sprawa zgodności decyzji (postanowienia) z prawem nie może być odmiennie oceniona, ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu.
Ponadto, wskazania zawarte w prawomocnym orzeczeniu sądu na mocy art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Tym samym zarzuty, które poddane już zostały kontroli sądowoadministracyjnej w trybie zwykłym nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia.
Na pełną aprobatę zasługuje stanowisko wyrażone w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., w której wskazano, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym (zob. uchwała NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09).
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów obrębu wsi R. była przedmiotem kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2881/14 oddalił skargę na tę decyzję, wyjaśniając, że brak jest podstaw do stwierdzenia nielegalności, sprzeczności z prawem zaskarżonej decyzji, to zaś kryterium stanowi zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej.
W związku z powyższym, organ prawidłowo wydał zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., gdyż niedopuszczalne jest obecnie wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, skontrolowanej już przez sąd.
Wyjaśnić należy, że z tych samych względów, również Sąd rozpatrując skargę L. Ć. nie mógł odnieść się do merytorycznych zarzutów skarżącego dotyczących decyzji scaleniowej, która była już przedmiotem kontroli przez sądy administracyjne obu instancji.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło