II SA/Lu 1036/12
PostanowienieWSA w Lublinie2013-02-07
Skład orzekający: Referendarz sądowy Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która spłaca kredyt, ponosi koszty utrzymania domu i leczenia, a także przeznacza oszczędności na remont domu, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego lub ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania ani że poniesienie pełnych kosztów spowodowałoby uszczerbek dla utrzymania koniecznego. Posiada ona zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, stałe dochody pozwalające na pokrycie kosztów utrzymania, spłatę kredytu i czynienie oszczędności. Ponadto, strona skarżąca nie udokumentowała wysokości swoich dochodów i wydatków w sposób wiarygodny, co uniemożliwiło dokładne ustalenie jej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła wniosek posiadaniem emerytury własnej i małżonki, spłatą kredytu, kosztami utrzymania domu, kosztami leczenia oraz przeznaczaniem oszczędności na remont domu. Po wezwaniu do uzupełnienia braków, strona przedstawiła oświadczenia dotyczące kosztów i dochodów, ale uchyliła się od przedstawienia wyciągów bankowych i dokumentów potwierdzających wysokość emerytur w kwotach netto.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek zawierający żądanie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...] złotych brutto oraz emerytury żony w kwocie [...] złotych brutto. Strona skarżąca oświadczyła też, że jest właścicielem działki siedliskowej o powierzchni [...] ha. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentu źródłowego wskazującego wysokość emerytury swojej i małżonki w kwotach brutto i netto oraz oświadczenia wskazującego wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego nadesłała oświadczenie z dnia 8 stycznia 2013 r. Wynika z niego, że strona skarżąca spłaca kredyt zaciągnięty na remont domu w miesięcznych ratach wynoszących [...] złotych, ponosi miesięcznie koszty utrzymania domu w kwocie [...] złotych a na "bieżące potrzeby życia codziennego" przeznacza kwotę [...] złotych. Strona skarżąca oświadczyła również, że ponosi koszty leczenia i zakupu leków w kwocie [...] złotych miesięcznie a każdą zaoszczędzoną kwotę przeznacza na remont domu. Strona skarżąca wezwana do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za, miesiąc grudzień 2012 i styczeń 2013 r., na który przelewana jest emerytura jej i żony nadesłała potwierdzenia dokonania operacji wypłaty z bankomatu z rachunku swojego i żony zaś w piśmie z dnia 29 stycznia 2013 r. oświadczyła, że obecnie za wyciąg z rachunku bankowego musiałby zapłacić a bezpłatny wyciąg otrzyma dopiero w październiku 2013 r. Strona skarżąca oświadczyła również, że od pewnego czasu nie jest w stanie zaoszczędzić środków finansowych.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z tych sytuacji. Strona skarżąca jak i jej małżonką mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiadają stałe dochody, które pozwalają im zarówno na ponoszenie kosztów utrzymania koniecznego, czynienie oszczędności i spłacanie kredytu. Nie można zatem przyjąć aby strona skarżąca nie mogła ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak jest również podstaw do tego, aby przyjąć, że poniesienie przez stronę skarżącą pełnych kosztów niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Koszty sądowe w niniejszej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych zaś minimalny koszt ustanowienia adwokata dla reprezentowania strony skarżącej w niniejszej sprawie wynosi 295,20 złotych brutto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054). Z nadesłanego zaś przez stronę skarżącą wydruku dokumentującego wypłatę z bankomatu [...] z dnia 13 stycznia 2013 r. wynika, że na rachunku, z którego dokonano wypłaty, dostępne środki wynoszą [...] złotych. Strona skarżąca ma zatem możliwość pozyskania środków finansowych umożliwiających jej poniesienie wszystkich kosztów niniejszego postępowania. Przy czym należy zauważyć, że nie można dać wiary oświadczeniom strony skarżącej dotyczącym zarówno wysokości dochodów, jaki i wysokości wydatków. Z oświadczenia złożonego na druku PPF wynika, że emerytura strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto zaś emerytura jej żony wynosi [...] złotych brutto. Łącznie więc dochód brutto gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Natomiast z oświadczenia strony skarżącej złożonego w piśmie z dnia 8 stycznia 2013 r. wynika, że jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...]. Wynikałoby, więc z tego, że stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej przewyższają wysokość łącznych dochodów netto gospodarstwa domowego strony skarżącej. Jednocześnie strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów wskazujących na wysokość swojej emerytury i emerytury żony w kwotach brutto i netto uchyliła się od wykonania tego obowiązku. Strona skarżąca nie nadesłała również żadnych dokumentów potwierdzających wysokość wykazanych stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego, mimo tego, że została do tego zobowiązana. Nie można zatem dokładnie określić, jak wymaga tego art. 252 § 1 p.p.s.a., jaka jest w istocie wysokość dochodów gospodarstwa domowego strony skarżącej i wysokość jej stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. Na obdarzenie wiarą nie zasługuje również oświadczenie strony skarżącej zawarte w piśmie z dnia 29 stycznia 2013 r., że od jakiego czasu nie jest w stanie czynić oszczędności. O tym, że wszelkie czynione oszczędności strona skarżąca przeznacza na remont domu oświadczyła ona w piśmie z dnia 8 stycznia 2013 r. Wezwana zaś do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych i lokat celem ustalenia wysokości oszczędności nie nadesłała żądanych dokumentów oświadczając równocześnie, że od jakiegoś czasu nie jest w stanie nic zaoszczędzić. Jak wynika z kolejności wystąpienia powyższych zdarzeń strona skarżąca uzyskawszy wiadomość o tym, że na ocenę zasadności jej wniosku ma wpływ wysokość oszczędzonych środków finansowych, uchyliła się od udokumentowania ich wysokości i zarazem swojej realnej sytuacji finansowej. Równocześnie też zaprzeczyła temu, że ma możliwość zaoszczędzenia środków finansowych. Oświadczenie o czynionych oszczędnościach zawarte w piśmie z dnia 8 stycznia 2013 r. uznać należy za wiarygodne. Strona skarżąca złożyła je samodzielnie, nie będąc do tego zobowiązaną. Jest ono więc szczere. Natomiast oświadczenie o braku możliwości czynienia oszczędności, ze względu na czas jego złożenia oraz równoczesne uchylenie się od przedłożenia wyciągów bankowych uznać należy za nieszczere. Z tego powodu oświadczenie zawarte w piśmie z dnia 29 stycznia 2013 r. nie zasługuje na obdarzenie go wiarą.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło