II SA/Lu 1036/17
WyrokWSA w Lublinie2018-02-08
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sytuacji gdy obowiązek rozbiórki nie został wykonany, jest środkiem proporcjonalnym i mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym dla zobowiązanego niż wykonanie zastępcze, ponieważ istnieje możliwość jej umorzenia lub zwrotu po wykonaniu obowiązku. Wysokość grzywny została wyliczona zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie naruszając przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na P. O. za niewykonanie obowiązku rozbiórki budynku wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Strona skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwe zastosowanie środków egzekucyjnych i brak weryfikacji wykonania obowiązku przed nałożeniem grzywny, a także nadmierną uciążliwość nałożonej grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. O.-P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 26 lipca 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia P. O., zobowiązanej do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., z dnia [...] znak: [...], w sprawie nałożenia grzywny, w wysokości [...] zł (słownie: [...] i [...] groszy).
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. w trybie art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane nakazał P. O. rozbiórkę budynku o konstrukcji murowanej i wymiarach 7,31 x 3,99 m oraz wysokości od 3,15 do 3,61 m bez istniejących wcześniej fundamentów, zlokalizowanego od strony północnej budynku Zajazdu W. na działce o nr ewid.[...] w miejscowości N. C. [...], wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Decyzja stała się ostateczna na skutek utrzymania jej w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] znak: [...]
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. w dniu [...] wydał upomnienie [...], w którym wezwał zobowiązaną do wykonania ciążącego na niej obowiązku - w terminie 7 dni, wskazując równocześnie, że w przypadku niewykonania dobrowolnie obowiązku, wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne w administracji.
W wyniku niewywiązania się zobowiązanej z ciążącego obowiązku, w dniu [...] r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...], doręczony zobowiązanej w dniu 22 sierpnia 2016 r. Z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zgodnie z treścią art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Następnie postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., orzekł o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w wysokości [...] zł (słownie: dwadzieścia trzy tysiące trzysta trzydzieści sześć złotych i [...] groszy) nałożonej w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki budynku magazynowego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła pełnomocnik zobowiązanej, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Ponadto w zażaleniu podniesiono, że organ zastosował środek egzekucyjny - grzywnę w celu przymuszenia, bez weryfikacji, czy obowiązek rozbiórki został już wykonany, to jest bez uprzedniego przeprowadzenia oględzin działki [...]
Po zapoznaniu się z całością akt sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postepowania, oraz podniósł, że grzywna jako środek przymusu, mający oddziaływać na adresata w ten sposób, że z chwilą jej zastosowania osoba, do której ją skierowano zachowa się tak, jak jest to określone w nakazie określonym w decyzji administracyjnej, nie jest środkiem o charakterze karnym. Jest to dolegliwość określona w ustawie, która z chwilą zastosowania się do nakazu administracyjnego, na wniosek zobowiązanego podlega umorzeniu. W przypadku ściągnięcia grzywny w całości lub w części, grzywna po stwierdzeniu wykonania obowiązku, na wniosek zobowiązanego podlegać może zwrotowi w całości lub w 75 % ściągniętej lub wpłaconej kwoty. W ocenie organu II instancji, organ egzekucyjny w sposób właściwy orzekł wysokość nałożonej grzywny, a także podał podstawy jej wyliczenia.
Dodatkowo organ podniósł, że w wyniku analizy okoliczności niniejszej sprawy jednoznacznie stwierdzono, że grzywna w celu przymuszenia będzie środkiem egzekucyjnym o charakterze mniej uciążliwym dla zobowiązanej. Ponadto organ podkreślił w uzasadnieniu swojego postanowienia, że w przypadku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, środek ten wygeneruje dla zobowiązanej dodatkowe koszty, które nie podlegają zwróceniu. Wykonanie zastępcze polega bowiem na zleceniu innej osobie wykonanie za zobowiązanego egzekwowanego obowiązku na jego koszt.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ stwierdził, że zarówno decyzja administracyjna organu odwoławczego, będąca podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jak również wystawione przez organ egzekucyjny upomnienie z dnia 1 czerwca 2016 r., znak: [...], zawierają pouczenie o konieczności zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o wykonaniu obowiązku, podkreślił także, że to na zobowiązanej ciążył obowiązek poinformowania o tym fakcie organu egzekucyjnego. Jednakże, wobec twierdzenia pełnomocnika zobowiązanej o niesprawdzeniu wykonania obowiązku przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]., znak: [...], zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C., przeprowadzenie dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez ustalenie, czy zobowiązana wykonała obowiązek nałożony ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...]., znak: [...] Przeprowadzone w dniu 10 lipca 2017 r. oględziny przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, potwierdziły niewykonanie nałożonego obowiązku.
W zakresie argumentów skarżącej, dotyczących naruszenia art. 10 k.p.a., organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, przepis ten zawiera bowiem dyrektywę odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy omawianej ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ustawodawca nakazuje stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym nie wprost lecz odpowiednio, to jest z uwzględnieniem jego specyfiki polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków.
Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, że organ nie zwrócił się do strony skarżącej z wnioskiem o udzielenie informacji czy nastąpiło wykonanie obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, a także naruszenie art. 7, art.8 i art. 10 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. nr 1257) dalej jako "k.p.a.", podniósł, że skarżąca miała pełną możliwość udziału w każdym stadium postępowania, nie była ona ograniczana, a zatem mogła skorzystać zarówno z prawa zapoznania z materiałem dowodowym sprawy jak i z prawa wpływania na to postępowanie poprzez składanie wniosków procesowych. Na poparcie swoich argumentów organ podniósł, że strona z tego prawa skorzystała, składając w pierwszej kolejności zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, następnie wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, i dalej wnioski o wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej, w trybie nadzwyczajnych środków wzruszania decyzji. Dodatkowo podkreślono, że zobowiązana na każdym etapie postępowania mogła zapoznać się z aktami, a następnie ustosunkować do nich, zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego jak i odwoławczego, co w ocenie organu stanowi bezzasadność zarzutu naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego (grzywny w celu przymuszenia), niewspółmiernego i szczególnie uciążliwego dla skarżącej w stosunku do obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym. Ponadto skarżąca podniosła, że nałożona grzywna w celu przymuszenia jest dla niej dodatkowo niedogodnością finansową również z tego względu, że prowadzi działalność gospodarczą i zatrudnia pracowników, a to wiąże się z zobowiązaniami finansowymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzut. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., na podstawie którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżone postanowienie w świetle kryterium legalności sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ egzekucyjny nie naruszył prawa, w tym przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi organ rozstrzygając sprawę dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadził postępowanie w zgodzie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w oparciu o poczynione ustalenia sformułował prawidłowe wnioski i zastosował właściwe przepisy prawa. Kontrola legalności dotyczy postępowania zakończonego postanowieniem o nałożeniu grzywny w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki orzeczonego decyzją ostateczną z dnia [...] r., znak [...] wydaną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L..
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego związane jest z faktem zakończenia postępowania administracyjnego, w którym wydana została ostateczna decyzja w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Wypełniając ustawowy obowiązek określony w art. 6 § 1 u.p.e.a., wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., podjął kroki zmierzające do wykonania obowiązku orzeczonego w decyzji administracyjnej poprzez zastosowanie administracyjnych środków przymusu.
Podstawą prawną zakwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia były przepisy art. 119 § 1, art. 121 § 5 u.p.e.a, art. 122, art. 1a pkt 12 b, art. 20 § 1 pkt 4, art. 64 a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm.) dalej jako "u.p.e.a.". Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku, o czym mowa w art. 1 u.p.e.a. Sąd podkreśla, że postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze.
Jak wynika z akt sprawy i ustaleń organów w rozpatrywanej sprawie upomnieniem z dnia 1 czerwca 2016 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. poinformował skarżącą, że obowiązek nałożony decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nie został wykonany. Wezwał ją do jego wykonania w terminie 7 dni, pouczając jednocześnie, iż brak odpowiedniej reakcji będzie skutkować wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Stosownie do treści art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Jak wynika z akt sprawy i chronologii wydarzeń, wystawiony w dniu [...]. tytuł wykonawczy nr [...], doręczony został skarżącej w dniu 22 sierpnia 2016 r. Następnie, ponieważ obowiązek nadal nie został wykonany, organ egzekucyjny pierwszej instancji postanowił w dniu [...]. o zastosowaniu jednego ze środków egzekucyjnych zmierzających do przymusowego wykonania nałożonego obowiązku, jakim jest grzywna w celu przymuszenia. Na podstawie art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a.). Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej jakim w niniejszej sprawie jest nakaz rozbiórki, organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego.
Stosownie do art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W § 2 wskazano, że grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Treść powyższych przepisów wskazuje, że ustawodawca pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środków egzekucyjnych w pewnym zakresie wskazuje organowi okoliczności, które powinien rozważyć decydując się na zastosowanie określonego środka. W tym zakresie organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności, bacząc, by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, co do zasady, grzywna w celu przymuszenia zwłaszcza wymierzana w sprawach z zakresu Prawa budowlanego jest środkiem mniej uciążliwym aniżeli wykonanie zastępcze (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., II OSK 1029/15, [w:] CBOSA). Zwrócić należy uwagę, że jak wynika z treści art. 125 § 1 i art. 126 u.p.e.a. od zobowiązanego zależy, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji, czy poniesie koszty wymierzonej grzywny. Przepisy te wskazują bowiem, że w sytuacji wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Taka sytuacja, zwolnienie z zobowiązania finansowego, którym niewątpliwie jest obowiązek uiszczenia grzywny, nie zaistnieje w sytuacji zarządzenia w stosunku do dłużnika wykonania zastępczego, co już samo przez się wskazuje, że ten drugi środek egzekucyjny wiązałby się ze znacznie większą dolegliwością dla skarżącego. Nie może bowiem ujść uwadze, że wykonanie zastępcze polega na wykonaniu nałożonego obowiązku przez inną osobę, na zlecenie organu egzekucyjnego i na koszt zobowiązanego. Skarżący zostałby zatem obciążony kosztami wynagrodzenia wykonawcy wyłonionego w drodze przetargu, a koszt ten z pewnością byłby większy niż dobrowolne wykonanie obowiązku (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1842/17, dostępne w CBOSA).
Nie może także ujść uwadze, że powyższe stanowisko, co do roli grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynika również z systematyki ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak wynika z art. 122 § 2 powołanej ustawy, postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać m.in. wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (pkt 2). Powyższe wskazuje, że ustawodawca uznał ten właśnie środek egzekucyjny za mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze, skoro wskazał, że dopiero po bezskutecznym upływie terminu wskazanym w tym postanowieniu będą nakładane dalsze grzywny lub zarządzone wykonanie zastępcze. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia. Odwrotna sytuacja, w której jako pierwsze znajdzie zastosowanie wykonanie zastępcze powinna mieć miejsce wyjątkowo, kiedy to np. grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego (tak m.in. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 403; zob. także motywy do wyroków NSA: z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2315/10, LEX nr 1138139; z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 518/11, LEX nr 1252096; z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1387/10, LEX nr 1151859).
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zarzut naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie przez organ środka o rażącej niewspółmierności w stosunku do nałożonego obowiązku na skarżącą jest chybiony. zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W świetle powyższego, wybór środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należy uznać za wybór środka mniej uciążliwego dla skarżącej, niż wykonanie zastępcze, które byłoby dodatkowym obciążeniem finansowym dla skarżącej. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Szerokie możliwości uniknięcia jej zapłaty lub zwrotu zapłaconej kwoty czynią z tego środka egzekucyjnego mniej uciążliwy od wykonania zastępczego, z uwagi na art. 126 u.p.e.a., na podstawie którego możliwe jest umorzenie grzywny lub zwrot uiszczonej lub ściągniętej grzywny w całości lub części, gdy to przymuszenie będzie skuteczne. Unormowania te przekonują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady, środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego.
Nie budzi również wątpliwości sądu wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia, co w opinii skarżącej stanowi zarzut naruszenia postępowania ze strony organu egzekucyjnego. Jak podnosi skarżąca wysokość nałożonej grzywny jest tym bardziej uciążliwa dla niej z uwagi na zobowiązania finansowe wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej.
Należy wskazać, że nałożona grzywna w celu przymuszenia została wyliczona według dyrektyw określonych w art. 121 § 5 u.p.e.a., zgodnie z którym, wysokość grzywny, jeżeli dotyczy obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego, w przypadku rozbiórki budynku lub jego części, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Jak wynika z powyższego wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia jest wyliczana zgodnie z wytycznymi zawartymi w normach prawnych. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że nałożona grzywna jest dla niej niedogodnością finansową, należy podnieść, że skarżąca prowadząc działalność gospodarczą, tym bardziej powinna mieć na względzie, że nieprzestrzeganie przepisów prawa zagrożone jest sankcjami, również finansowymi. Istotą sankcji finansowych jest przymuszenie zobowiązanych do respektowania nakazów i zakazów, a także do odpowiedzialności za czyny, które były bezprawne.
W ocenie Sądu przy orzekaniu organy obu instancji zadośćuczyniły zasadom wskazanym w art. 7 i art. 8 K.p.a., albowiem podjęły wszystkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów władzy. W sprawie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, który został następnie oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a.), a uzasadnienia zaskarżonych rozstrzygnięć spełniają wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło