II SA/Lu 1063/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla R. K. adwokata z urzędu. Pismem z dnia 7 lipca 2015 r. skarżący wniósł o ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając to żądanie oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem. Dochód rodziny stanowi natomiast renta skarżącego w kwocie [...]zł brutto zmniejszona z powodu potrąceń świadczeń alimentacyjnych o kwotę [...]zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł. Jedyny majątek skarżącego to mieszkanie o pow. 48,50 m2 za które opłaca czynsz w kwocie [...]zł. Z uwagi na brak środków nie wykupuje lekarstw, których wymaga jego stan zdrowia i nie uiszcza opłat. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: W punkcie wyjścia należy odnotować, że zakres wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy został przez niego oznaczony w pkt 4 druku urzędowego formularza wniosku PPF i w tym kształcie jest wiążący dla rozpoznającego wniosek. Intencją wnioskującego jest więc uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Tak zakreślone żądanie nie może jednak zostać rozpatrzone w całości. Zważyć bowiem należy, że wnioskujący, który zaskarżył decyzję wydaną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego zwolniony jest od kosztów sądowych z mocy ustawy, jak stanowi art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny i nie może być rozpoznany: niepodobna przecież wnioskodawcy ani przyznać tego, co i tak przysługuje mu z mocy ustawy, ani tym bardziej tego odmówić, oddalając jego wniosek. Pozostaje jedynie uznanie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy trzeba stosować na zasadzie analogii (pkt 1 sentencji). W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się do zbadania podstaw ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tj. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W tym natomiast zakresie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (zasada ta znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.). Dlatego też może ono zostać przyznane wyłącznie osobie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 52/09 i z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 113/08 niepubl.). Mając powyższe na uwadze w zestawieniu z sytuacją dochodową i majątkową skarżącego należało stwierdzić, że wykazał on, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego związanych z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. W szczególności bardzo niskie dochody, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby zostać spieniężone na pokrycie kosztów sądowych, pozwalają na stwierdzenie, że nie jest on w stanie z posiadanych środków pokryć tych kosztów, co uzasadnia uwzględnienie wniosku w tym zakresie (pkt 2 sentencji). Zapadłe orzeczenie oznacza, że skarżący zwolniony jest w niniejszym postępowaniu sądowym od kosztów sądowych, jak również przyznano mu adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Mając zatem na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie ww. przepisów orzekł jak na wstępie.