II SA/Lu 1065/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna; w zakresie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. J. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 1065/16 Sąd odrzucił powyższą skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na złożenie jej po terminie. Następnie postanowieniem z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II SO/Lu 23/16 referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku J. W. przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Ustanowiona w ramach prawa pomocy pełnomocnik w dniu 10 grudnia 2016 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższą decyzję Kolegium, w uzasadnieniu którego przedstawiła tok postępowania w sprawie. Wskazała, że w dniu 3 grudnia 2016 r. doręczono jej zawiadomienie z Rady Okręgowej [...] w L. o wyznaczenie jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w niniejszej sprawie. Następnie w dniu 6 grudnia 2016 r. pełnomocnik zapoznała się z aktami sprawy i skontaktowała się ze skarżącą. Uprawdopodobniając brak winy skarżącej w uchybieniu terminu wniesienia skargi na ww. decyzję Kolegium pełnomocnik wskazała, że skarżąca jest osobą młodą, nieporadną, nieposiadającą szczególnej wiedzy prawnej w jaki sposób argumentować konieczność zmiany niekorzystnej dla niej decyzji oraz nieorientującą się w obowiązujących procedurach sądowych. Ponadto wyjaśniła, że skarżąca mając świadomość swojej niewiedzy w powyższym zakresie i wynikających stąd dla niej trudnościach związanych ze sporządzeniem oraz skutecznym wniesieniem skargi, dochowując należytej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, zwróciła się z prośbą o pomoc do [...] Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych i wniosła skargę do Sądu kierując się błędnymi informacjami uzyskanymi przez pracownika. Okoliczności te w ocenie pełnomocnika uprawdopodobniają brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenia terminu może domagać się strona, która przyznaje, iż nie dokonała czynności w terminie i jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (zob. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2004r., FZ 63/04, niepubl.). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak: wiek, ogólnie zły stan zdrowia, złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości (zob. postanowienia NSA z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II OZ 852/14, z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 530/15, z dnia 26 lipca 2016 r., sygn. akt I OZ 791/16). W ocenie Sądu argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu - wobec powyższego stanowiska orzecznictwa - nie daje podstaw do uznania braku winy w uchybieniu terminu, a świadczyć może jedynie o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę przebieg postępowania w niniejszej sprawie skarżąca pomimo "młodego" wieku i braku doświadczenia w prowadzeniu spraw sądowo – administracyjnych była w stanie samodzielnie składać pisma, zarówno w postępowaniu administracyjnym (odwołanie złożone osobiście), jak i w postępowaniu sądowym (nadane w urzędzie pocztowym skarga oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy). Za zasadnością wniosku nie mogła przemawiać również podnoszona przez stronę argumentacja sprowadzająca się do usprawiedliwienia uchybionemu terminowi przez błąd (nieświadomość bądź błędne pouczenia pracownika organu) wynikający z nieznajomości przepisów prawa. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem nieznajomość prawa nie jest bowiem okolicznością uzasadniającą uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu (por. również: wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127, postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04, LEX nr 302279). Z akt administracyjnych wynika, iż w niniejszej sprawie organ należycie pouczył stronę o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego (strona 9 decyzji). Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a zatem powinna zostać wniesiona za pośrednictwem tego organu. Natomiast skargę wniesiono bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W takiej sytuacji termin jest zachowany jedynie w przypadku, gdy sąd prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi (por. uchwała Sądu Najwyższego z 28 listopada 1987 r., III CZP 33/87, publ. OSN 1988/6/73, a także choćby: postanowienia NSA z 18 czerwca 2008 r., I OSK 651/08 oraz z 16 września 2008 r., II OFSK 1489/07). W niniejszej sprawie Sąd nadał skargę do organu na właściwy adres 27 września 2016 r. już po upływie terminie. Odnosząc się do przesłanki braku winy w uchybieniu terminu należy wskazać, że do okoliczności uzasadniających brak winy nie zalicza się bowiem błędnego zaadresowania koperty. Działanie skarżącej świadczy o niezachowaniu staranności choćby minimalnej, gdyż jako osoba dbająca o swoje interesy powinna właściwie zaadresować przesyłkę, a okoliczności podniesione we wniosku nie można uznać za nagłe przeszkody uniemożliwiające skarżącej wniesienie skargi w terminie do właściwego organu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.