II SA/Lu 107/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-02-27
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód gospodarstwa domowego pokrywa koszty utrzymania koniecznego, ale nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego (wpis sądowy, koszty zastępstwa procesowego), może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, nawet jeśli jej dochód pokrywa koszty utrzymania koniecznego, pod warunkiem wykazania, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (w tym wpisu i kosztów zastępstwa procesowego) uniemożliwi jej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W analizowanej sprawie, mimo że dochód skarżącego pozwalał na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego, obciążenie go kosztami postępowania sądowego i ustanowienia radcy prawnego doprowadziłoby do sytuacji, w której nie mógłby ponieść wydatków na wyżywienie, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Strona skarżąca Z. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek, wskazała na miesięczny dochód gospodarstwa domowego w wysokości [...] złotych brutto, stałe koszty utrzymania wynoszące [...] złotych oraz posiadanie samochodu o wartości [...] złotych. Referendarz sądowy ocenił, że dochód skarżącego, po odliczeniu kosztów utrzymania koniecznego, pozostawia kwotę [...] złotych na wyżywienie i środki higieny dla dwóch osób, co jest niewystarczające w przypadku obciążenia kosztami postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu zdemontowania drzwi wyjściowych p o s t a n a w i a przyznać Z. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie, którego zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek strona skarżąca podniosła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojej renty w kwocie [...] złotych brutto. Stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej, nie wliczając w to kosztów wyżywienia i zakupu odzieży oraz środków higieny osobistej wynoszą, [...] złotych. Strona skarżąca jest właścicielem samochodu osobowego o wartości [...] złotych.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724). Ewentualnie osobom, których dochód jest na tyle niski, że nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, w ocenie referendarz sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto zaś koszty utrzymania koniecznego, nie obejmujące kosztów wyżywienia dwu osób oraz zakupu dla nich środków higieny osobistej, wynoszą [...] złotych. Tak więc miesięcznie na wyżywienie dwu osób i zakup dla nich środków higieny pozostaje kwota [...] złotych brutto. Pomniejszenie tej kwoty o jakąkolwiek kwotę uiszczoną tytułem kosztów sądowych, które w sprawie niniejszej prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192) uniemożliwi stronie skarżącej poniesienie kosztów wyżywienia. Taki sam skutek wywoła obarczenie strony skarżącej kosztami ustanowienia radcy prawnego, które w toku niniejszego postępowania wyniosą 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Wobec powyższego przyjąć należy, że choć dochód gospodarstwa domowego pokrywa wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego strony skarżącej i jej żony, to strona skarżąca nie ma możliwości poniesienia któregokolwiek z kosztów niniejszego postępowania. Ponosząc je nie uniknie ona bowiem sytuacji, w której nie będzie mogła ponieść wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego dla siebie i żony.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło