II SA/Lu 1090/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. O. i J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. O. i J. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a I. przyznać J. O. i K. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. O. i K. O., zwani dalej "skarżącymi", wnieśli na urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosków dołączono poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów źródłowych oraz oświadczenie skarżących z dnia 12 stycznia 2013 r. dotyczące dochodów z gospodarstwa rolnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadnili tym, że są rodziną, prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe i zamieszkującą w domu o powierzchni [...] m2. Skarżąca jest matką skarżącego. Na dochód gospodarstwa domowego skarżących składa się emerytura skarżącej w kwocie [...] złotych netto, renta skarżącego w kwocie [...] złotych netto oraz dochód z uprawy należącego do skarżącego gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, które rocznie po odliczeniu kosztów produkcji rolnej przynosi dochód w kwocie [...] złotych, co daje średni miesięczny dochód z uprawy gospodarstwa rolnego w kwocie [...] złotych. Do kosztów utrzymania koniecznego skarżący zaliczyli wydatki na żywność – [...] złotych miesięcznie, na lekarstwa – [...] złotych miesięcznie, na świece – [...] złotych miesięcznie, na gaz – [...] złotych miesięcznie, na abonament telefoniczny – [...] złotych miesięcznie, na zakup węgla – [...] złotych na rok, co daje średni miesięczny koszt zużycia węgla w kwocie [...] złotych, na baterie do latarki – [...] złotych, na opłaty za wodę – [...] złotych, ubezpieczenie na życie – [...] złotych, ubezpieczenie OC budynków gospodarczych – [...] złotych, koszt wyładowania węgla – [...] złotych, na zakup butów na zimę – [...] złotych, na zakup paska do spodni – [...] złotych, na zakup kurtki na zimę – [...] złotych, na zakup wieńców i zniczy na Święto Zmarłych – [...] złotych, za zakup miotły i szufelki – [...] złotych, na zakup uszczelki do okna – [...] złote, na zakup waty – [...] złotych, na zakup wiaderka – [...] złotych, na zakup pościeli – [...] złotych oraz na zakup części do roweru – [...] złotych. Skarżący podkreślili, że ich bieżące dochody pochłaniane są w całości przez koszty utrzymania koniecznego a to, co uda im się odłożyć przeznaczają na zakup węgla. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Skarżących nie można zaliczyć do żadnej z tych grup osób. Mają oni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiadają stałe dochody, które pokrywają koszty utrzymania koniecznego oraz pozwalają na czynienie oszczędności zaś skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego. Nie można więc przyjąć aby wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym był zasadny. Brak podstaw do uwzględnienia w całości wniosków skarżących o przyznanie prawa pomocy nie stoi na przeszkodzie rozważenia możliwości ich częściowego uwzględnienia. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego w związku z ponoszeniem pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazali, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie są w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Koszty sądowe związane z niniejszą sprawą prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] złotych netto. Składa się na niego emerytura skarżącej, renta skarżącego oraz 1/12 wskazanego przez skarżących rocznego dochodu z uprawy gospodarstwa rolnego. Stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą zaś [...] złotych. Do kosztów tych zaliczono wydatki na żywność, lekarstwa, gaz, świece, na abonament telefoniczny, na baterie, na wodę oraz miesięczny koszt zużycia węgla. Tworzą one bowiem koszty utrzymania koniecznego mające stały, comiesięczny charakter. Pozostałe koszty nie mają charaktery stałych miesięczny wydatków. Nie są nimi wydatki na zakup kurki, ciapów, pościeli, części do roweru, zniczy i wieńców, paska do spodni, wiaderka, szczotki i szufelki czy też koszty ubezpieczenia społecznego oraz koszty ubezpieczenia OC budynków. Po poniesieniu stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego z dochodu pozostaje kwota [...] złotych netto. Porównanie jej wysokość do wysokości kosztów sądowych wskazuje, że kwota ta jest niewystarczająca na pokrycie wydatków związanych z ponoszeniem kosztów sądowych. Tym samym aby ponieść koszty sądowe skarżący przeznaczyć musieliby środki finansowe przeznaczane na poczet kosztów utrzymania koniecznego. To zaś powodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania skarżących w niniejszym postępowaniu wynosi 295,20 złotych brutto (§ 2 ust. 3 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm. w zw. z art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054). Zatem kwota pozostająca po poniesieniu stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego jest w stanie pokryć minimalne wynagrodzenie adwokata ustanowionego dla reprezentowania skarżących w niniejszym postępowaniu. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.