II SA/Lu 1172/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło K. P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza K. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] w sprawie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 7280 zł. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 28 lutego 2013 r. W tym samym postanowieniu Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja została doręczona stronie 7 maja 2013 r. Określony w art. 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania wynoszący 14 dni upłynął w dniu 21 maja 2013 r. Odwołanie natomiast zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji w dniu 13 września 2013 r., a więc po jego upływie. Kolegium wskazało również, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ pobyt strony w szpitalu od 21 marca do 4 kwietnia 2013r. zakończył się ponad miesiąc wcześniej przed doręczeniem skarżonej decyzji. Wizyta skarżącego na badaniach była jednodniowa i też miała miejsce przed doręczeniem decyzji. Zatem nie uprawdopodobnił, że w okresie od doręczenia decyzji nie był w stanie wnieść odwołania. Organ podniósł, że w miejscowości, gdzie zamieszkuje jest placówka pocztowa. Skarżący jeździł do szpitala na badania, co oznacza, że mógł wychodzić z domu i złożyć odwołanie. Kolegium wskazało ponadto, ze do dokonania tej czynności mógł posłużyć się osobą trzecią. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P. zarzucił postanowieniu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 8, art. 9, art. 58 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Zdaniem skarżącego organ dokonał błędnej wykładni art. 58 § 1 kpa, przyjmując brak uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Jak wyjaśnił, do odwołania dołączył kartę informacyjną dotyczącą jego leczenia i wyniki badań, które potwierdzają jego zły stan zdrowia. Wskazał, że po opuszczenia szpitala, a w czasie biegu terminu do wniesienia odwołania, znajdował się w stanie rekonwalescencji i nie mógł wyręczyć się pomocą innych osób, bo opiekował się żoną, która cierpi na uporczywe zaburzenia urojeniowe i wymaga ciągłej opieki, a także matką w podeszłym wieku (94 lata), która też potrzebuje jego pomocy. Wniosek o przywrócenie terminu, jak i odwołanie złożył, jak tylko pozwolił mu na to stabilny stan zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podtrzymując argumentację w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Słusznie Kolegium w przedmiotowej sprawie odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy skarżący dowiedział się o decyzji organu I instancji z dnia [...] r. - w dniu 7 maja 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 33 akt admin.), a odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył dopiero w dniu 13 września 2013 r. Wynika z tego, że dokonał czynności prawie cztery miesiące po terminie. Przyczyna niezłożenia odwołania w terminie – na którą powołuje się skarżący, tj. zły stan zdrowia, pobyt w szpitalu w dniach od 21 marca do 4 kwietnia 2013r. oraz sprawowanie opieki nad żoną i matką nie może zostać w sprawie uwzględniona. Przyczyna – pobyt w szpitalu - ustała najpóźniej w dniu 4 kwietnia 2013 r., tj. wtedy, gdy termin do wniesienia odwołania nie zaczął jeszcze biegu. Poza tym sam fakt choroby - który zdaniem strony uniemożliwił złożenie odwołania w terminie - nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 673/12, LEX nr 1325414). Tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki, świadczące, iż zainteresowany nie był w stanie dokonać tej czynności, np. udać się na pocztę w celu wysłania pisma stanowiącego daną czynność procesową. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 544/13, LEX nr 1414113). Ponadto nie kwestionowany jest fakt sprawowania przez skarżącego opieki nad matką i żoną w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania, jak i to, że w tym czasie wychodził z domu, co jedynie wzmacnia przekonanie o możliwości złożenia odwołania. Słusznie zatem organ przyjął brak uprawdopodobnienia, iż choroba jaka wystąpiła u skarżącego, uniemożliwiła mu nadanie na poczcie osobiście lub za pośrednictwem innej osoby wniosku wraz z odwołaniem w terminie. W żaden sposób z okoliczności podniesionych we wniosku, jak i z załączonego do niego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby choroba, która wystąpiła u strony była na tyle poważna, tj. mająca na tyle poważny charakter i przebieg, że przy dołożeniu odpowiednich starań, pożądanych dla zadbania o własne interesy, uniemożliwiła mu osobiste działanie i wniesienie w terminie odwołania. W związku z tym, że strona złożyła odwołanie po terminie, a organ nie przywrócił termin do jego wniesienia, Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z art. 134 kpa. Wydanie postanowienia w tym trybie jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Organ nie może bowiem w takiej sytuacji przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W tej sytuacji Kolegium prawidłowo stosownie do dyspozycji art. 134 K.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia nie ma natomiast fakt jednoczesnej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jakkolwiek nie jest to praktyka prawidłowa – jak wskazano w wyroku z dnia 29 kwietnia 2014 r. ( II FSK 1248/12 publ. Lex 1481458), to jednak działanie organu nie naruszyło art. 134 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze, że w orzecznictwie istnieją rozbieżności co do kwestii orzekania w jednym postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia jego uchybienia, Sąd w składzie niniejszym przychyla się do stanowiska wyrażonego w wyrokach NSA z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 1015/12, 6 czerwca 2014r. I FSK 715/13, 20 grudnia 2012r. I FSK 78/12, wyrokach WSA w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2014 r., I SA/Wa 3035/13 oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2014 r. II SA/Bd 1315/13 wszystkie opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), według których w sytuacji, gdy w sprawie bezsporne jest, iż termin do wniesienia odwołania nie został zachowany i nie doszło do jego przywrócenia (na skutek rozpatrzenia w pierwszej kolejności wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu), organ miał obowiązek orzec na zasadzie art. 134, nawet bezpośrednio po wydaniu wspomnianego postanowienia o odmowie przywrócenia uchybionego terminu.. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) skargę należało oddalić.