II SA/Lu 126/17

WyrokWSA w Lublinie2017-07-13

Skład orzekający: Jacek Czaja, Joanna Cylc-Malec, Witold Falczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie legalności robót budowlanych polegających na wykuciu otworów w ścianie nośnej piwnicy budynku jest zasadne, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku?
Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych polegających na wykuciu otworów w ścianie nośnej piwnicy, ponieważ ostateczna i prawomocna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku wyklucza możliwość prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego do czasu jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uchybienie w postaci umorzenia postępowania zamiast wydania decyzji odmawiającej nałożenia obowiązków nie miało istotnego wpływu na prawa stron.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "R." wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku usługowo-handlowego oraz o zbadanie legalności wykonania otworów w ścianie nośnej piwnicy. Organy administracji umorzyły postępowanie w sprawie legalności robót, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z istnieniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Spółdzielnia zaskarżyła decyzję o umorzeniu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezastosowanie art. 51 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej R. w B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania otworów w piwnicy oddala skargę. Decyzją nr [...] Starosty L. z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] zatwierdzono projekt budowalny i udzielono [...] Sp. z o. o. z siedzibą przy ul. [...] w N. (dalej zwanej również spółką) pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku usługowo-handlowego na działce nr [...] (obecnie nr [...]), położonej w B. przy ul. [...]. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: PINB [...] organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji udzielił spółce pozwolenia na użytkowanie tego budynku w zakresie obejmującym jego rozbudowę. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "R." w B. wystąpiła do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo - handlowego na działce nr [...]. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w L. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 157 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w L. z dnia [...] grudnia 2007 r. Na to postanowienie SM "R." w B. złożyła zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego, który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Ponadto Spółdzielnia wystąpiła do PINB w L. z wnioskiem o wydanie postanowienia wstrzymującego użytkowanie budynku usługowo - handlowego na działce nr [...] w części objętej pozwoleniem na użytkowanie. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: PINB [...] odmówił wstrzymania użytkowania budynku. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] [...] W dniu [...] listopada 2012 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "R." w B. zażądała zbadania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. legalności robót budowalnych, wykonanych przez [...] Sp. z o.o. w budynku usługowo-handlowym, położonym przy ul. [...] w B., polegających na wykuciu otworów drzwiowych i otworu okiennego w ścianie nośnej piwnicy budynku. Podczas oględzin w dniu [...] kwietnia 2016 r. organ pierwszej instancji ustalił, że w części budynku użytkowanej przez [...] Sp. z o.o., w ścianie północnej zewnętrznej przyziemia wykonano drzwi aluminiowe przeszklone oraz okno aluminiowe, wewnątrz piwnicy - drzwi aluminiowe, zaś w ścianie zewnętrznej południowej przyziemia wykonano drzwi dwudzielne w aluminiowych ramach. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że otwory okienne i drzwiowe, będące przedmiotem niniejszego postępowania, zostały wykonane legalnie, na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2006 r., przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na użytkowanie, którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. udzielił spółce decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., organ ten umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych polegających na wykuciu otworów w ścianie nośnej piwnicy budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w B. przy ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podniósł, że w obiegu prawnym pozostaje decyzja Starosty L. z dnia [...] maja 2007 r., którą organ ten udzielił [...] Sp. z o. o. z siedzibą w N. przy ul. [...] pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku usługowo-handlowego na działce nr [...] w B.. Organ podkreślił, że Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego w prawomocnej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] podniósł, że pismem z dnia [...] lipca 2006 r. N. Spółka Handlowa Sp. z o. o. poinformowała Spółdzielnię Mieszkaniową "R." w B., że jest "zainteresowana zakupem własnościowego prawa do lokalu pomieszczeń handlowo-usługowych w obiekcie przy ul. [...]" oraz, że "w związku z tym, że zakup lokalu oraz jego urządzenie wymaga zaangażowania poważnych funduszy" zwróciła się z prośbą o "zaakceptowanie i zapewnienie w formie pisemnej, że Spółdzielnia wyraża zgodę na zmiany, jakich inwestor chce dokonać w obrębie obiektu m.in. "zabudowanie rampy, utwardzenie placu pod śmietniki, wyłożenie kostką podjazdu pod rampę i drogę dojazdową, wybudowanie zewnętrznych schodów i wejścia z zewnątrz do piwnic w celu wykorzystania ich na handel i usługi, wyburzenie części ścian wewnątrz budynku i zstąpienie ich filarami, pogłębienie piwnic, wymianę okien i drzwi, zamontowanie windy towarowej". Organ odwoławczy wyjaśnił, że w odpowiedzi na powyższe pismo Spółdzielnia Mieszkaniowa "R." w B. pismem z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...] oświadczyła, że wyraża zgodę na planowane przez spółkę przedsięwzięcia "remontowe, modernizacyjne i organizacyjne". Wojewódzki Inspektor wyjaśnił, że w trakcie przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2016 r. oględzin przedstawiciel inwestora oświadczył, iż wymiana okien i drzwi dokonana została w latach 2006-2007, w oparciu o pozwolenie na rozbudowę i przebudowę spornego budynku usługowo-handlowego, przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Oświadczenie powyższe nie zostało podważone przez obecnych podczas oględzin przedstawicieli SM "R.". Zdaniem organu, kluczową okolicznością w sprawie jest funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji udzielającej [...] pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego na działce nr [...], położonej w B. przy ul. [...]. W stosunku bowiem do robót budowlanych, które zostały zaakceptowane w drodze decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie ma możliwości prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane"), do czasu ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na użytkowanie. W takiej sytuacji, zdaniem organu, podnoszona w odwołaniu okoliczność nieprawidłowego wykonania otworów okiennych i drzwiowych nie może być wyeliminowana w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. W konsekwencji powyższego, organ odwoławczy uznał za prawidłowe umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie odwołującej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ odwoławczy wyjaśnił, że powyższy zarzut może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżąca Spółdzielnia nie wykazała w żaden sposób, by została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń, czy też możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie temu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W skardze na powyższą decyzję Spółdzielnia Mieszkaniowa "R." w B. zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe umorzenie postępowania w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowego; 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji; 3. art. 9 k.p.a. i art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a także przez niespełnienie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, w tym pouczenia strony o możliwości składania wniosków i nowych dowodów w sprawie; 4. art. 7 k.p.a., art.77 § 1 i 4 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie dostatecznego, rzetelnego i wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie, w tym zaniechanie przez organ uwzględnienia znanych organowi z urzędu faktów dotyczących nieprawidłowości wykonania otworów okiennych i drzwiowych w piwnicy budynku; II. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 51 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie; 2. art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 201) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że [...] Sp. z o.o. jest uprawniona do samodzielnych działań na nieruchomości wspólnej, podczas, gdy właścicielem i zarządcą jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "R." w B., która uprawniona jest do wyrażania zgody na wszelkie działania na nieruchomości wspólnej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty spółdzielnia zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak PINB [...]; unieważnienia postanowienia L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 roku znak; [...] odmawiającego wyłączenia organu z prowadzonego postępowania administracyjnego zgodnie z zażaleniem Spółdzielni z dnia [...] maja 2016 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca podniosła, że organ nie ustalił, w jakim okresie doszło do wykonania przez [...] Sp. z o.o. w N. otworów okiennych i drzwiowych w piwnicy budynku, w szczególności, czy miało to miejsce przed uzyskaniem przez spółkę pozwolenia na budowę. Skarżąca podniosła, że niewątpliwe jest, że spółka dokonała samowolnego wykonania tych otworów. Tymczasem organy, zdaniem skarżącej, w ogóle nie zbadały legalności ich wykonania, skupiając się jedynie na kwestii istnienia decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwolenia na użytkowanie budynku. Zatem, jak podniosła skarżąca, oba organy ograniczyły się do uproszczonego przyjęcia, że dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Jednakże nie wykazały istnienia przesłanek bezprzedmiotowości postępowania, wpływających na brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, zdaniem skarżącej, organy administracji naruszyły art. 51 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Jeżeli bowiem roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, wówczas organ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę lub doprowadzenie do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne w sposób negatywny. Jeżeli natomiast możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, nakładany jest obowiązek wykonania określonych czynności lub robót. Jak podkreśliła skarżąca, jeżeli inwestor wykonał roboty budowlane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę w okresie jego ważności, to po wyeliminowaniu z obrotu prawnego tego pozwolenia nie jest możliwe w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego (stosowanych odpowiednio z mocy art. 51 ust. 7) wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 167/06). Postępowanie takie bowiem, wobec prawnej konieczności wydania merytorycznych rozstrzygnięć, o których mowa w cytowanych przepisach, nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a dopiero taka przesłanka stwarza możliwość takiego rozstrzygnięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1344/05). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest legalność robót budowlanych polegających na wykuciu otworów drzwiowych i otworu okiennego w ścianie nośnej piwnicy budynku zlokalizowanego na działce o nr [...] (uprzednio oznaczonej numerem [...]) w B. przy ul. [...]. W pierwszej kolejności należy podnieść, że wbrew stanowisku skarżącej, [...] Sp. z o. o. z siedzibą w N. miała prawo do dysponowania budynkiem zlokalizowanym na działce o nr [...] na cele budowlane, gdyż skarżąca spółdzielnia wyraziła zgodę na tego rodzaju roboty. Okoliczność ta została potwierdzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 192/13, który oddalił skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej "R." w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1165/12 w sprawie ze skargi Spółdzielni na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty L. z dnia [...] maja 2007 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku usługowo-handlowego na działce nr [...]. Sąd drugiej instancji uznał, że "[...] Sp. z o.o. uzyskała zgodę Spółdzielni na planowane prace budowlane objęte pozwoleniem na budowę z dnia [...] maja 2007 r. Zgoda wynika z treści pisma Spółdzielni Mieszkaniowej" R." z dnia [...] lipca 2006 r. będącego odpowiedzią na pismo Spółki z [...] lipca 2006 r. P. z [...] lipca 2006 r. precyzowało zakres proponowanych robót budowlanych. Na tak wprost sprecyzowany zakres robót Spółdzielnia Mieszkaniowa “R." wyraziła jednoznaczną zgodę w piśmie z [...] lipca 2006 r. P. to jest oświadczeniem woli Spółdzielni, o czym świadczą prawidłowo złożone podpisy dwóch członków zarządu". Stanowiskiem NSA wyrażonym w tym wyroku Sąd w niniejszej sprawie jest związany, stosownie do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."). W piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. spółka zwróciła się do skarżącej spółdzielni o wyrażenie zgody na wykonanie w budynku usługowo-handlowym na działce nr [...] m. in. "wejścia z zewnątrz do piwnic w celu wykorzystania ich na handel i usługi". W odpowiedzi na powyższe pismo Spółdzielnia Mieszkaniowa "R." w B. pismem z dnia 20 lipca 2006 r. oświadczyła, że wyraża zgodę na planowane przez spółkę przedsięwzięcia "remontowe, modernizacyjne i organizacyjne". Stąd niezasadny jest zarzut naruszenia art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że [...] Sp. z o.o. jest uprawniona do samodzielnych działań na nieruchomości wspólnej, podczas, gdy jej właścicielem i zarządcą jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "R." w B.. Zasadnicze zarzuty skargi dotyczą jednak niewyjaśnienia przez organy obu instancji, w jakim okresie inwestor wykonał otwór okienny i otwory drzwiowe w ścianie nośnej piwnicy budynku usługowo-handlowego na działce nr [...]. W istocie, organy tej kwestii nie badały, uznając, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, w którym tych robót dokonano, niedopuszczalne jest badanie ich legalności, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Stanowisko organów jest prawidłowe. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: PINB [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku usługowego w B. na działce nr [...] jest ostateczna i prawomocna (k. 49 akt organu pierwszej instancji). W sentencji tej decyzji organ wprawdzie wskazał, że pozwolenia udziela w zakresie rozbudowy tego budynku, gdyż przebudowa pozwolenia nie wymaga. Decyzja ta dotyczy jednak jednego, określonego obiektu budowlanego, nie zaś zespołu obiektów. W obiekcie tym wykonano szereg robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę, które zakwalifikować można do kategorii rozbudowy i przebudowy tego obiektu. Pozwolenie na użytkowanie obejmowało wszystkie roboty budowlane wykonane w tym budynku na podstawie pozwolenia na budowę. Nie wyklucza tego okoliczność, że w sentencji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku zawarto sformułowanie "w zakresie jego rozbudowy". Jak wynika bowiem z uzasadnienia decyzji, organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę legalności wszystkich robót budowlanych wykonanych przez inwestora na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2006 r., nie zaś jedynie robót polegających na rozbudowie obiektu i uznał, że "przeprowadzona w dniu [...] grudnia 2007 r. obowiązkowa kontrola potwierdziła zgodność wykonanej inwestycji z projektem zagospodarowania działki, projektem budowlanym oraz fakt uporządkowania i właściwego zagospodarowania terenu". Według organu "zrealizowany obiekt nie narusza obowiązującego rozporządzenia w zakresie przepisów techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Obiekt jest wyposażony w instalacje i urządzenia techniczne". Zamieszczenie w sentencji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zwrotu: "w zakresie jego rozbudowy" stanowi jedynie konsekwencję treści art. 55 Prawa budowlanego, z którego wynika, że pozwolenia na użytkowanie wymaga budowa, a zatem również rozbudowa, obiektu budowlanego. Nie sposób bowiem przyjąć że organ nadzoru budowlanego, dokonując kontroli budynku przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie, uczynił to jedynie w zakresie jego rozbudowy, pomijając te części budynku, które zostały przebudowane. Kontrola ma bowiem wykazać, że cały budynek po rozbudowie i przebudowie jest w stanie technicznym umożliwiającym jego bezpieczne użytkowanie. Organy zasadnie zatem uznały, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, to brak jest podstaw do nałożenia na właścicieli tej działki obowiązków określonych w art. 51 Prawa budowlanego. Decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego przyznaje inwestorowi prawo do swobodnego użytkowania i korzystania z obiektu, które nie może być naruszane na skutek odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy dokonanej przez organ administracji publicznej. Organy obowiązane są do poszanowania zasady nienaruszalności przyznanych praw, których pozbawienie może odbyć się wyłącznie w ustalonych przez ustawodawcę trybach umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznych. Wbrew stanowisku organów, nie wystąpiły jednak przesłanki bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Aby w sprawie zaistniała podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, musiałby przestać istnieć jeden z elementów stosunku administracyjnoprawnego, tj. jego przedmiot, podmiot, czy prawna podstawa regulacji wzajemnych praw i obowiązków podmiotów tego stosunku. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż istnieje zarówno przedmiot postępowania (roboty budowlane w budynku usługowo-handlowego na działce nr [...]), jak i podmioty stosunku administracyjnoprawnego (organ administracji oraz inwestor), a także prawna podstawa rozstrzygnięcia w przedmiocie legalności realizacji tej inwestycji (art. 50 oraz art. 51 Prawa budowlanego). Skoro zatem organy uznały brak podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków określonych w art. 51 tej ustawy, to prawidłowym rozstrzygnięciem w tym zakresie byłoby wydanie decyzji odmawiającej nałożenia tych obowiązków (tzw. decyzji merytorycznej). Jednak uchybienie to nie było na tyle istotne, by uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie bowiem wydanie decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe zamiast decyzji odmawiającej nałożenia określonych obowiązków na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nie wpływa na sferę praw i obowiązków żadnej ze stron postępowania, w tym na interes prawny skarżącej. Ponadto organ drugiej instancji nie powiadomił stron o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie w myśl art. 10 k.p.a., co narusza prawo stron do czynnego udziału w postępowaniu. Należy jednak podkreślić, że jest to naruszenie prawa procesowego, które Sąd uwzględnia tylko wówczas, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podniesione wyżej uwagi dotyczące poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń faktycznych i oceny prawnej prowadzą do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie naruszenie art. 10 k.p.a. nie miało żądnego wpływu na wynik sprawy. Bezzasadny jest zawarty w skardze wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] odmawiającego wyłączenia od rozpoznania sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Zaznaczyć należy, że w zażaleniu spółdzielni z [...] maja 2016 r. żądano wyłączenia A. M. pełniącego funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na podstawie art. 24 § 1 i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepisy te dotyczą jednak wyłączenia pracownika organu i nie mają zastosowania do osób pełniących funkcję piastuna organu administracji publicznej, który tej sprawie nie działa jako pracownik organu, lecz wykonuje kompetencje przypisane organowi (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., SK 3/11, a także wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., I OSK 1186/12). Piastun funkcji monokratycznego organu administracji publicznej podlega wyłączeniu na podstawie przepisów o wyłączeniu organu w postępowaniu administracyjnym (art. 25 k.p.a.). W konsekwencji oznacza to, że strona postępowania nie może żądać wyłączenia organu (osoby pełniącej funkcję organu) z innych przyczyn, niż wymienione w art. 25 k.p.a., nawet, jeżeli jej zdaniem mogą zachodzić wątpliwości co do bezstronności organu. Z tych względów spółdzielnia nie mogła skutecznie domagać się wyłączenia A. M. pełniącego funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. od udziału w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Słusznie zatem L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. rozpatrzył wniosek o wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na podstawie art. 25 § 1 k.p.a. i trafnie uznał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wyłączenia organu wymienionych w tym przepisie. W tym miejscu podkreślić należy, że w wyrokiem z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Lu [...], wydanym po rozpoznaniu skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Rozwój w B. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania wejścia do piwnic, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] Wyrok ten zapadł jednak w innych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę stanął wprawdzie na stanowisku, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, w którym tych robót dokonano, niedopuszczalne jest badanie ich legalności, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Uznał jednak, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym zakresu robót budowlanych wykonanych przez inwestora. W szczególności, jak podkreślił Sąd, "akta sprawy nie zawierają nawet protokołu z kontroli z dnia 12 grudnia 2012 r., co nie pozwala na sprawdzenie, jakie roboty faktycznie zostały wykonane oraz, czy są zgodne z projektem budowlanym, którego także brak w aktach sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy dysponowały natomiast całością materiału dowodowego, który pozwolił ustalić rodzaj i zakres robót budowlanych wykonanych w budynku usługowo-handlowym na działce nr [...] na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...], w tym projektem budowlanym oraz protokołem oględzin z dnia 12 kwietnia 2016 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło