II SA/Lu 149/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 4 lutego 2026 r. znak: SKO.4020.OC/634/25/26 w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji p o s t a n a w i a odrzucić sprzeciw. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej decyzją z dnia 4 lutego 2026 r. znak: SKO.4020.OC/634/25/26 - po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Starosty Bialskiego z dnia 29 kwietnia 2025 r. znak: RS.6222.4.2023.AP w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji służącej do oczyszczania ścieków, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w W. , gmina Biała Podlaska - na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sprzeciw od powyższej decyzji kasacyjnej wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Stowarzyszenie [...] z siedzibą w P. (dalej jako: Stowarzyszenie, skarżąca). Sprzeciw w imieniu Stowarzyszenia podpisali: G. S., O. D. i A. J. - pełniący funkcję członków Zarządu [...] w gminie B. P.. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o odrzucenie sprzeciwu, jako wniesionego przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej. Jednocześnie Kolegium zakwestionowało umocowanie osób, które podpisały sprzeciw, do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądem administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Sprzeciw od decyzji podlega odrzuceniu. W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przez stronę niezadowoloną z treści decyzji, o której mowa w przywołanym wyżej art. 64a p.p.s.a. należy rozumieć stronę postępowania administracyjnego, o której stanowią przepisy k.p.a. lub przepisy szczególne. Wobec tego sprzeciw może wnieść formalnie rozumiana strona postępowania administracyjnego, a więc osoba z kręgu podmiotów, które brały bądź ewentualnie formalnie powinny brać udział w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie, czy konkretny podmiot był stroną postępowania administracyjnego względnie powinien być stroną toczącego się postępowania uzależnione jest od zebranego w sprawie materiału dowodowego (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/23). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że zważywszy na stanowczą treść art. 64a p.p.s.a. a także okoliczność, że przepisy dotyczące sprzeciwu będącego szczególną instytucją prawną nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej przyjąć należy, że podmiotem uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest jedynie "strona niezadowolona z decyzji". Analizując umiejscowienie poszczególnych przepisów dotyczących sprzeciwu w ustawie procesowej podkreślić należy, że w pierwszej kolejności ustawodawca uregulował podstawowe zagadnienia: zatem przedmiot sprzeciwu oraz jego stronę podmiotową, czyli wskazał kto jest uprawniony do korzystania z tej instytucji procesowej i w jakim zakresie. W dalszej zaś kolejności, w odrębnej jednostce redakcyjnej, umieścił uregulowanie dotyczące odpowiedniego stosowania przepisów o skardze oraz wymogów formalnych sprzeciwu - art. 64b p.p.s.a. Zatem nie sposób twierdzić, że owo odpowiednie zastosowanie odnosić się może do kontekstu podmiotowego, a więc do kwestii legitymacji do wniesienia sprzeciwu, która została w sposób zupełny uregulowana w art. 64a p.p.s.a. Na gruncie art. 64a p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. przysługuje tylko stronie postępowania administracyjnego, jeżeli jest ona niezadowolona z treści takiego rozstrzygnięcia. Podmiotowego zakresu korzystania z tej instytucji nie zmienia treść art. 64b § 1 p.p.s.a., który nakazuje odpowiednie stosowanie do sprzeciwu przepisów o skardze, zatem nie zmienia tego zakresu treść art. 50 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest także ten podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Odpowiednie stosowanie do sprzeciwu przepisów o skardze odnosić się może tylko do formalnych, a nie podmiotowych wymogów sprzeciwu (por. postanowienia NSA: z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt II GSK 1092/20; z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 6804/21). Analiza przekazanych Sądowi wraz ze sprzeciwem akt sprawy potwierdza zasadność twierdzenia Kolegium wyrażonego w odpowiedzi na sprzeciw, iż Stowarzyszenie nie brało udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w którym zapadła zaskarżona decyzja kasatoryjna, a wobec tego nie jest podmiotem legitymowanym do wniesienia sprzeciwu. Wprawdzie Stowarzyszenie wystąpiło do organu I instancji z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym, jednak po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta [...] postanowieniem z dnia 19 grudnia 2023 r. orzekł o "uznaniu na prawach strony" [...] Stowarzyszenia w gminie B. P., nie zaś samego Stowarzyszenia (k. 363 akt adm. I inst., tom I). W konsekwencji wszelka korespondencja w dalszym toku postępowania administracyjnego (w tym podjęte decyzje) kierowana była do ww. [...] Stowarzyszenia. Powyższe – jak słusznie stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji – oznacza, że Stowarzyszenie nie brało udziału w postepowaniu administracyjnym w charakterze strony, albowiem jego wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w istocie nie został rozpatrzony (co zresztą było jednym z powodów uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ). Trafnie przy tym podkreślono, że [...] Stowarzyszenia nie mogło być uznane za statutowego przedstawiciela Stowarzyszenia w rozumieniu art. 30 § 3 k.p.a. (takowym, zgodnie z dołączonym do akt administracyjnych Statutem, jest Zarząd Stowarzyszenia – k. 337-346 akt adm. I inst., tom I), ani też za jego pełnomocnika, albowiem pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 k.p.a.), natomiast do wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie dołączono pełnomocnictw udzielonym poszczególnym członkom Zarządu [...]. Z związku z powyższym stwierdzić należy, że Stowarzyszenie nie posiada w niniejszej sprawie legitymacji skargowej, tj. legitymacji do wniesienia sprzeciwu na gruncie art. 64a p.p.s.a. W tej sytuacji sprzeciw Stowarzyszenia podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64a p.p.s.a. Ubocznie należy wyjaśnić, że wobec stwierdzenia niedopuszczalności sprzeciwu wynikającej z przedstawionych powyżej powodów, Sąd odstąpił od wezwania osób, które w imieniu Stowarzyszenia podpisały i złożyły sprzeciw, do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego ich umocowanie do reprezentowania Stowarzyszenia, względnie złożenie stosownych pełnomocnictw do działania w imieniu Stowarzyszenia przed sądem administracyjnym. Nadto Sąd odstąpił od zobowiązania Stowarzyszenia do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu. Czynności te - jako zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy - należało bowiem uznać za bezcelowe. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia