II SA/Lu 172/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: Kolegium), po rozpatrzeniu zażalenia M. N. (dalej także: skarżący) na postanowienie Wójta Gminy M. z [...] października 2017 r., znak: [...], dotyczące ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w [...], gmina M., oznaczonych jako działki nr [...] i [...], zakończonego decyzją z [...] września 2017 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 262 § 1 pkt 2 i 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej także: k.p.a.) – utrzymało w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji decyzją z [...] września 2017 r., znak [...], orzekł o rozgraniczeniu opisanych wyżej nieruchomości. Następnie wspomnianym postanowieniem organ ten ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie [...]zł brutto, obciążając nimi strony po połowie, to jest J. i W. małżonków Ł. (dalej także: "uczestnicy") kwotą [...]zł, zaś skarżącego kwotą [...]zł. Utrzymując w mocy to postanowienie organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu pierwszej instancji. Kolegium odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdziło, że w przypadku kosztów postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na żądanie jednej ze stron należy uznać, iż zostały one poniesione w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc wykładając art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. zasadnie twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej, który nie wnioskował o jego przeprowadzenie. W niniejszej sprawie, jak wskazało Kolegium, spór co do przebiegu granicy nie budzi wątpliwości i na etapie administracyjnym został zakończony poprzez wydanie decyzji o rozgraniczeniu, zaś skarżący złożył wniosek o przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu. Wobec powyższego, organ stwierdził, że ustalone w tej sprawie koszty postępowania rozgraniczeniowego, wynoszące [...] zł winny zostać rozdzielone po połowie pomiędzy właścicieli nieruchomości. W skardze do Sądu skarżący zarzucił Kolegium naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy faktycznej wydania zaskarżonego postanowienia, w zakresie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczającego w wysokości [...] zł. Zdaniem skarżącego, skoro w niniejszej sprawie organ wyczerpująco nie rozstrzygnął wspomnianej kwestii, albowiem z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika dokładne wyliczenie spornych kosztów, poparte stosownymi dowodami, tak aby strony postępowania konkretnie wiedziały z czego wynikają ustalone koszty geodety za poszczególne czynności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Postanowieniem tym Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji orzekające o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonych jako działki: nr [...] – będącej własnością uczestników oraz nr [...] – będącej własnością skarżącego, w wysokości [...] zł brutto. Organ obciążył tymi kosztami postępowania strony po połowie, to jest uczestników sumą [...] zł, a skarżącego sumą [...] zł. Wskazać trzeba, że przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.) nie określają zasad ponoszenia tych kosztów. W związku z tym przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego zastosowanie mają przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest przepisy zawarte w art. 262-267. Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). W przypadku o którym mowa w pkt 2 § 1 art. 262 k.p.a., podstawową przesłanką pozwalającą na obciążenie strony kosztami postępowania jest stwierdzenie, że są to koszty, które nie powstały w wyniku działań organu administracji w zakresie jego ustawowych obowiązków. Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 k.p.a.). Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 (ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26) wyraził pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając na podstawie przepisu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może – uwzględniając normę art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.; dalej także: k.c.) – obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c. Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z powyższego wynika, że prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że ustalone w rozpoznawanej sprawie koszty postępowania rozgraniczeniowego, wynoszące [...] zł, winny zostać rozdzielone po połowie pomiędzy skarżącego i uczestników postępowania. W ocenie Sądu, za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącego, który wskazywał, że zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone przez Sąd, albowiem organ odwoławczy nie wyjaśnił szczegółowo sposobu wyliczenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Wymaga podkreślenia, że przywoływane w skardze wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 81/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 11 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 485/13, zapadły w odmiennych okolicznościach faktycznych. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że akta administracyjne zawierają nie tylko dokumenty z przeprowadzonego rozgraniczenia, w tym kopię operatu technicznego sporządzonego [...] lipca 2017 r. przez biegłego geodetę H. K., powołanego postanowieniem organu pierwszej instancji z [...] maja 2017 r. (k. 9, 17-47). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie jest uprawniony do dokonania merytorycznej oceny opisanego operatu, jednakże nie budzi wątpliwości, że wskazany operat dokumentuje wyczerpująco poszczególne czynności podejmowane przez geodetę, takie jak w szczególności: dokonanie analizy przydatności materiałów zawartych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, powiadomienie stron o planowanych czynnościach pomiaru na gruncie, przeprowadzony wywiad terenowy, ustalenie przebiegu granic, wytyczenie punktów granicznych, sporządzenie protokołu granicznego z udziałem stron postępowania, opracowanie szkicu wyznaczenia punktów granicznych. Niewątpliwie wskazane wyżej czynności zostały udokumentowane przez biegłego geodetę, co potwierdził również organ pierwszej instancji w pozytywnej ocenie "badania prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez geodetę" (zob. pismo Wójta [...] z [...] sierpnia 2017 r., k. 15). Nie sposób również przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie miała miejsce okoliczność wskazana w uzasadnieniu powołanego wyroku WSA w Poznaniu, a mianowicie to, że kosztami postępowania rozgraniczeniowego obciążono "jedynie strony wskazane w sposób arbitralny przez organ administracji samorządowej". Aprobując – co do zasady – pogląd wyrażony w przywołanych przez skarżącego wyrokach sądów administracyjnych, podkreślić należy, że wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 p.p.s.a., następuje jedynie wówczas, gdy dokonywana przez Sąd kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Takich uchybień nie dopatrzył się Sąd w rozpoznawanej sprawie. Trzeba mieć bowiem na uwadze, na co zasadnie wskazał organ odwoławczy, że ustalenie przez organ pierwszej instancji wysokości kosztów postępowania, stanowiących wynagrodzenie geodety, który został wyłoniony w procedurze ofertowej, nie budzi wątpliwości co do swej prawidłowości. Zdaniem Sądu, ustalona przez organ pierwszej instancji wysokość wynagrodzenia nie odbiega od przyjętej na rynku kwoty wynagrodzenia za czynności rozgraniczeniowe i niewątpliwie wynika z zawartej z geodetą umowy z [...] maja 2017 r. oraz wystawionej przez niego faktury z [...] września 2017 r. Strona nie wskazała przy tym żadnych okoliczności przemawiających za tym, że powyższe wynagrodzenie ustalone zostało w sposób wygórowany bądź nieadekwatny do podjętych przez biegłego geodetę czynności, opisanych w operacie technicznym z [...] lipca 2017 r. Z tych wszystkich względów, Sąd, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.