II SA/Lu 189/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [..] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania T. W. uchyliło decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] listopada 2015r., nr [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2014r., nr [...] o odmowie przyznania świadczeń z pomocy społecznej - i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Wskazaną decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku T. W. z dnia [...] maja 2014r. odmówił - m.in. na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia [...] marca 2004r. o pomocy społecznej - przyznania jej świadczeń, o które wnosiła tj. usług opiekuńczych wg pkt 5 orzeczenia o niepełnosprawności z [...] listopada 2013r., świadczeń na zakup środków pomocniczych wg pkt 6 tego orzeczenia oraz świadczenia na zakup żywności w ramach programu rządowego. Jako przyczynę odmowy udzielenia świadczeń organ podał uniemożliwianie przez wnioskodawczynię przeprowadzenia aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego. Decyzja ta stała się ostateczna. W piśmie z dnia [...] października 2015r. T. W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 2 i 3 kpa. Zarzuciła, że wywiad środowiskowy z dnia [...] lutego 2014r., o którym dowiedziała się w dniu [...] września 2014r. tj. w dniu doręczenia jej jego kserokopii, został sfałszowany, ale niemożliwe jest wykazanie tego fałszu w postępowaniu karnym, gdyż nastąpiło przedawnienie przestępstwa. Podniosła również, że organ usiłował przeprowadzić z nią wywiad poprzez pracowników, których się obawia, w asyście Policji, przez co skarżąca czuje się znieważana i zastraszana. Postanowieniem z dnia [...] października 2015r. organ I instancji wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2015r. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2014r., uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 i 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania T. W. wskazaną na wstępie decyzją uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. Kolegium stwierdziło, że skoro w postępowaniu poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji z dnia [...] czerwca 2014r. w ogóle nie doszło do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, to kwestia fałszowania wcześniejszego wywiadu z dnia [...] lutego 2014r. przeprowadzonego w innej sprawie, nie ma związku ze sprawą zakończoną obecnie decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. W konsekwencji brak było podstaw do wznowienia postępowania. Ponadto nawet, gdyby przyjąć odmienny pogląd, to i tak wznowienie nie byłoby dopuszczalne ze względu na upływ miesięcznego terminu liczonego od [...] września 2014r. tj. od dnia, w którym T. W. dowiedziała się o wywiadzie z dnia [...] lutego 2014r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. W. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca bardzo ogólnie zarzuciła "bezprawie I i II instancji z pominięciem istotnych dokumentów, w tym medycznych, a wyłącznie ustalanie przez laików SKO, OPS (...) z obserwacji stanu zdrowia na szkodę, inne bzdury w dokumentach (...)". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia [...] października 2015r. o wznowienie postępowania podlega umorzeniu na podstawie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem (zob. wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2015r., II OSK 929/14). Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny bezprzedmiotowości mogą leżeć zarówno po stronie podmiotu, jak i przedmiotu postępowania (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia [...] listopada 2015r., I SA/Gd 1071/15). Taka sytuacja zachodzi m.in. wówczas, gdy wskazywane przez stronę podstawy wznowienia postępowania nie mają w ogóle związku ze sprawą, której wznowienia strona się domaga. Nie można wówczas mówić nawet o braku podstaw wznowienia, bo te analizowane są już po wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) i odnoszą się do okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy. Natomiast w przypadku, gdy wskazywane przez stronę okoliczności w ogóle nie dotyczą danej sprawy, to jest to równoznaczne z sytuacją, gdy strona w ogóle nie wskazuje podstaw wznowienia - organ wówczas powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, a już po wznowieniu - powinien je umorzyć. Podobnie w sytuacji wznowienia postępowania, pomimo złożenia wniosku z uchybieniem miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 1 kpa. W niniejszej sprawie skarżąca wskazywała jako podstawę wznowienia art. 145 § 2 kpa (fałsz dowodu), podnosząc, że decyzja z dnia [...] czerwca 2014r. została wydana w oparciu o sfałszowany wywiad środowiskowy. Zarzut ten nie ma jednak związku z wydaniem kwestionowanej decyzji. Z jej uzasadnienia wynika bowiem, że w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie w ogóle nie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, gdyż skarżąca to uniemożliwiała; z tego powodu organ wydał decyzję odmowną; organ nie ustalał natomiast sytuacji rodzinnej skarżącej na podstawie kwestionowanego przez skarżącą obecnie wywiadu z dnia [...] lutego 2014r. Niezależnie więc od tego czy organ wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2014r. prawidłowo zastosował art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, żądanie obecnie wzruszenia tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania z powodu ewentualnego sfałszowania wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w innym postępowaniu, a więc pozostającego bez związku z wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2014r., jest bezzasadne. Ponadto wniosek o wznowienie skarżąca złożyła po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, biegnącego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak bowiem wynika z jej oświadczeń, o treści wywiadu środowiskowego z dnia [...] lutego 2014r. dowiedziała się w dniu [...] września 2014r., natomiast wniosek o wznowienie złożyła w dniu [...] października 2015r. Organ odwoławczy prawidłowo zatem umorzył postępowanie wznowieniowe. Dodatkowo należy wskazać, że decyzja z dnia [...] czerwca 2014r. dotyczyła świadczeń z pomocy społecznej objętych wnioskiem z dnia [...] maja 2014r. tj. usług opiekuńczych, świadczeń na zakup środków pomocniczych oraz świadczenia na zakup żywności w ramach programu rządowego. Celem żądania skarżącej było zaspokojenie jej niezbędnych wówczas potrzeb. Wznowienie obecnie tamtego postępowania wymagałoby ponownej oceny jej sytuacji życiowej i potrzeb z minionego już okresu i – ewentualnie – przyznanie świadczeń za tamten okres, co – ze względu na charakter tych świadczeń – byłoby pozbawione znaczenia. Również z tego powodu uzasadnione było umorzenie niniejszego postępowania (por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] października 2015r., VII SA/Wa 2774/14). Decyzja organu odwoławczego jest więc prawidłowa; jednocześnie Sąd nie stwierdza naruszeń przepisów postępowania przez organ odwoławczy w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. W szczególności organ I instancji przed wydaniem rozstrzygnięcia rozpoznał wnioski skarżącej o wyłączenie od udziału w sprawie pracowników organu – H. L., E. W. oraz B. Ś. (postanowienia z dnia [...] października 2015r., k. 37, 38 akt admin.). Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.); o wynagrodzeniu ustanowionego w ramach prawa pomocy radcy prawnego orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805).