II SA/Lu 19/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, dwojgiem pełnoletnich, studiujących dzieci oraz matką, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni całkowitej [...] m2 – [...] m2 powierzchni mieszkalnej i utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę wynoszącego [...] złotych brutto, emerytury matki wynoszącej [...] złotych brutto oraz wynagrodzenia za pracę męża w kwocie [...] Euro. Strona skarżąca podniosła również, że tytułem kosztów utrzymania koniecznego ponoszone są wydatki za wodę, gaz, energie elektryczna, telefon, Internet i podatek od nieruchomości w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie, na czesne za studia córki – [...] złotych za semestr, na stancję syna – [...] złotych miesięcznie oraz na inne koszty jego utrzymania na studiach, na koszty leczenia matki – [...] złotych, na koszty zamieszkania męża – [...] Euro oraz na koszty przyjazdu męża do domu – [...] Euro. Ponadto strona skarżąca podkreśliła, że wraz z mężem spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty na budowę domu w miesięcznych ratach po [...] złotych, swoje zobowiązania w miesięcznych ratach po [...] złotych zaś mąż spłaca kredyt w ratach po [...] Euro. Oświadczyła ona również, że w okresie zimowym miesięczny koszt ogrzewania domu wynosi [...] złotych a pozostające po opłaceniu wszystkich opłat i zobowiązań środki finansowe przeznaczane są na zabezpieczenie wydatków związanych z bieżącymi niezbędnymi potrzebami. Z tych powodów strona skarżąca swój wniosek uznała za zasadny. Referendarz sądowy stwierdził, że: Na wstępie wyjaśnić należy, że mimo tego, iż zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania do wypełniania druku PPF nie mając wpisanej przez odbierającego daty odbioru, nie spełnia wymogu z art. 77 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", oraz z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2010 r. Nr 190, poz. 1277), czyli nie może stanowić dowodu wskazującego na datę doręczenia, referendarz sądowy przyjął, że strona skarżąca zachowała termin zakreślony w wezwaniu. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że strona skarżąca otrzymała wezwanie dzień po jego nadaniu to nadając w urzędzie pocztowym wypełniony druk PPF w dniu 3 lutym 2012 r. zachowałaby termin do jego wniesienia. Przechodząc do oceny zasadności wniosku strony skarżącej podnieść należy, że w myśl do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozmieć taką sytuację, w której zachwiana zostanie sytuacja materialna i bytowa strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy w taki sposób, że nie będzie ona w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 178/08 - Legalis). Chodzi więc o sytuacje, w której obciążenie strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy kosztami postępowania pozbawi ją możliwości pokrycia wydatków związanych z kosztami, których poniesienie jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania człowieka (por. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FZ 16/11 – Lex nr 786069). W sytuacji natomiast, w której, jak ma to miejsce w sprawie niniejszej, strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy jak i jej mąż spłacają szereg kredytów i innych zobowiązań prywatnoprawnych, nie można przyjąć aby zobowiązanie ich do ponoszenia kosztów sądowych spowodowało takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej ich i ich dzieci, które wiązać się będzie z uniemożliwieniem im poniesienia wydatków niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania człowieka. Sam bowiem fakt uzyskania kredytu a następnie jego spłacania świadczy o posiadaniu przez stronę skarżącą zdolności kredytowej, czyli zdolności do terminowego spłacania kredytu wraz z towarzyszącymi mu kosztami dodatkowymi i posiadaniu odpowiedniego zabezpieczenia wierzytelności wobec banku (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 248/11 – Lex nr 896208). Okoliczności te świadczą zaś o tym, że strona dysponuje środkami finansowymi, których brak nie uniemożliwia jej ponoszenia kosztów utrzymania koniecznego a więc które może i powinna przeznaczyć na poczet kosztów sądowych. Ponadto skoro strona skarżąca wykonuje na bieżąco zobowiązania prywatnoprawne wynikające z umów kredytowych, które to spłaty pochłaniają znaczną część miesięcznych dochodów jej gospodarstwa domowego, to nie ma powodów, dla których tego rodzaju wydatki miałyby mieć pierwszeństwo przed należnościami związanymi z prowadzeniem postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 202/11 – Lex Polonica). Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.