II SA/Lu 190/21
WyrokWSA w Lublinie2021-09-16
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Grzegorz Grymuza, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego zrealizowanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli zarzuca się jego niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a niezgodność ta nie stanowi istotnego naruszenia przepisów?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać rozbiórki obiektu budowlanego zrealizowanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli zarzucana niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie stanowi istotnego naruszenia przepisów. W sytuacji, gdy inwestycja została wykonana zgodnie z pozwoleniem na budowę, a ewentualne odstępstwa od planu miejscowego nie mają charakteru istotnego, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do podważania warunków pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazania rozbiórki rozbudowy budynku chłodni. Skarżący zarzucił niezgodność rozbudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje obowiązek zachowania pasa zieleni o charakterze izolacyjnym. Organy administracji uznały, że rozbudowa została wykonana zgodnie z pozwoleniem na budowę, a brak pasa zieleni izolacyjnej nie stanowi istotnego naruszenia planu miejscowego, zwłaszcza w kontekście funkcjonalnego powiązania rozbudowy z istniejącymi obiektami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania A. W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako "pr. bud." – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r., znak: PINB [...], odmawiającą - stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 pr. bud. - nakazania [...] - Polska Sp. z o. o. z/s w N. rozbiórki części (rozbudowy) budynku chłodni usytuowanego na działkach nr ewid. [...], [...], [...], przy ul. [...] A w B., zrealizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., zmienionej decyzją z dnia [...] r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem A. W. z [...]., organ I instancji wydał pierwszą decyzję w dniu [...]., jednak została ona uchylona decyzją z [...].
Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji pismem z dnia [...] r. zawiadomił strony o wszczęciu na żądanie A. W. postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej nakazania rozbiórki rozbudowy budynku chłodni na działkach nr ewid. [...], [...], [...] w B. przy ul. [...] zrealizowanej na podstawie decyzji z dnia [...] r., znak: [...] zmienionej decyzją z dnia [...] r., znak: [...], udzielającej Spółce [...] pozwolenia na rozbudowę; wyjaśnił, że w sprawie dotyczącej kwestii nakazania rozbiórki rozbudowanej części budynku chłodni usytuowanej od strony północnej na działce nr ewid. [...] prowadzone jest odrębne postępowanie.
Podczas oględzin w dniu [...] r. ustalono, że sporna rozbudowa powstała w większej części na istniejącej konstrukcji zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę; potwierdzono wykonanie ścian rozbudowy po linii istniejących słupów zgodnie z projektem.
Zdaniem organu odwoławczego, w okolicznościach sprawy prawidłowo organ I instancji odmówił nakazania rozbiórki spornej części chłodni (rozbudowy).
W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że w sprawie miały zastosowanie przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia [...] r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), gdyż zgodnie z art. 25 ustawy zmieniającej - ,,Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". (postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] r.).
Następnie organ odwoławczy ocenił, że nie zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 pr. bud. – sporna rozbudowa budynku chłodni (od strony zachodniej) została zrealizowana na podstawie wskazanej wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., zmienionej decyzją z dnia [...] r., a więc nie można uznać, że rozbudowa została wykonana w sposób samowolny.
Organ odwoławczy zauważył przy tym, że organ I instancji w dniu [...] r. przyjął zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych związanych z przedmiotową rozbudową i nie wniósł sprzeciwu co do zamiaru przystąpienia do użytkowania w zakresie rozbudowy budynku chłodni na działkach nr ewid. [...], [...] i [...] – rozbudowany fragment budynku chłodni jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem (co zostało stwierdzone podczas oględzin w dniu [...].).
Analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z [...] r. i projektu budowlanego (projekt zagospodarowania działki, rysunek: konstrukcja ramy w osi 1, rysunek: rzut parteru, rysunek: przekrój A-A), zatwierdzonego decyzją z [...] r., a także inwentaryzacji powykonawczej budynku (hala chłodni - łącznik) oraz ustaleń dokonanych przez upoważnionych pracowników PINB w L. podczas oględzin ([...] r. i [...].) doprowadziła organ odwoławczy do stwierdzenia, że rozbudowa nie została zrealizowana w sposób odbiegający od udzielonego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. Rozbudowa stanowi jednokomorową halę stalową o wymiarach 19,0 m x 13,4 m x 15,6 m i wysokości 10,3 m, przylega od strony wschodniej i zachodniej do istniejącego innego budynku chłodni i od strony południowej do istniejących budynków i budowli, co odpowiada założeniom projektu budowlanego.
Organ odwoławczy odniósł się również do głównego zarzutu skarżącego, dotyczącego niezgodności spornej rozbudowy z planem miejscowym.
Ustalił, że działki nr ewid. [...] i [...] oznaczone są w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego miasta B. (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r.) symbolem [...] - ośrodki obsługi rolnictwa (§ 3 pkt 27) o ustaleniach:
a) teren przeznaczony jest pod obiekty związane z obsługą produkcji rolnej i usługami dla rolnictwa;
b) dopuszcza się lokalizację obiektów o charakterze produkcyjnym i składowym;
c) dopuszcza się lokalizację obiektów nie wykraczających uciążliwością poza obszary władania dysponentów poszczególnych terenów;
d) wprowadza się obowiązek uwzględnienia w zagospodarowaniu zieleni wysokiej i średniej o charakterze izolacyjnym od terenów i innych funkcjach, o szerokości co najmniej 3 metry;
e) dopuszcza się budynki o wysokości do 2 kondygnacji;
f) dopuszcza się rozpoczęcie użytkowania budynków dopiero po ich podłączeniu do niezbędnych urządzeń infrastruktury technicznej.
Natomiast działka nr ewid. [...] oznaczona jest w tym planie symbolem [...] - przemysł, składy (§ 3 pkt 23) o ustaleniach m.in.:
a) teren przeznaczony jest pod obiekty związane z przemysłem, bazami budownictwa, składowaniem towarów itp.;
b) zakazuje się lokalizacji obiektów o uciążliwości wykraczającej poza granice władania dysponentów tych obiektów;
c) dopuszcza się lokalizację usług produkcyjnych;
d) dopuszcza się lokalizację obiektów infrastruktury technicznej, w tym obiektów centralnych, niezbędnych dla funkcji przemysłowej, składowej lub usługowej;
i) wprowadza się obowiązek uwzględnienia w zagospodarowaniu zieleni wysokiej i średniej o charakterze izolacyjnym od terenów o innych funkcjach, o odpowiedniej szerokości, nie mniejszej jednak niż 3 m.
Natomiast zasady sytuowania obiektów w linii rozgraniczającej tereny o różnych funkcjach reguluje § 2 ust. 2 i 3 planu miejscowego:
Zgodnie z § 2 ust. 2 - dopuszcza się, z zastrzeżeniem ust. 3, inwestowanie jedynie zgodnie z ustalonym w niniejszej uchwale przeznaczeniem (funkcją) oraz zasadami zabudowy i zagospodarowania poszczególnych terenów - oznaczonych na rysunku planu odrębnymi symbolami i wyodrębnionych za pomocą linii rozgraniczających. Zaś stosownie do § 2 ust. 3 - dopuszcza się lokalizację budynków przy granicy działki z zachowaniem obowiązujących lub nieprzekraczalnych linii zabudowy od dróg i ulic.
Organ odwoławczy ustalił ponadto, że ww plan miejscowy został zmieniony uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w B. z [...]. w sprawie uchwalenia zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B., z której wynika (§ 2 pkt 3), że przeznaczenie dopuszczalne oznacza rodzaj przeznaczenia terenu inny, niż podstawowy, który uzupełnia lub wzbogaca przeznaczenie podstawowe terenu w sposób określony w ustaleniach planu. Kolejna zmiana planu nastąpiła uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w B. z [...] r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 14 stycznia 2020 r., poz. 429).
Organ odwoławczy stwierdził, że w aktualnie obowiązującym planie działka nr ewid. [...] zlokalizowana jest na terenie oznaczonym symbolem [...] - przemysł, składy (m.in. teren przeznaczony pod obiekty związane z przemysłem, bazami budownictwa, składowaniem towarów itp.), działka nr ewid. [...] jest położona na terenie dróg i ulic dojazdowych - [...] oraz terenie o symbolu - [...] - ośrodki obsługi rolnictwa (m.in. teren przeznaczony pod obiekty związane z obsługą produkcji rolnej i usługami dla rolnictwa, na którym dopuszcza się lokalizację obiektów o charakterze produkcyjnym i składowym, zaś działka nr ewid. [...] na terenie o symbolu [...]. Organ podniósł, że zarówno dla terenu o symbolu [...], jak i [...] wprowadzono obowiązek uwzględnienia w zagospodarowaniu zieleni wysokiej i średniej o charakterze izolacyjnym od terenów o innych funkcjach, o odpowiedniej szerokości, nie mniejszej jednak niż 3 metry.
Po dokonaniu analizy wskazanych planów miejscowych, organ odwoławczy stwierdził, że zarówno w planie obowiązującym w dacie wydawanego pozwolenia na realizację spornej rozbudowy, jak i w aktualnym planie, działki nr ewid. [...] i [...] położone są na terenie przeznaczonym pod obiekty związane z obsługą produkcji rolnej i usługami rolnictwa "[...]", ale także dopuszcza się na tym terenie lokalizację obiektów o charakterze produkcyjnym i składowym. Działka nr ewid. [...] w nowym i starym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego położona jest na terenie "[...]" związanym z przemysłem i składowaniem towarów. Zdaniem organu odwoławczego, pomimo więc tego, że w/w działki zlokalizowane są na terenach o różnym oznaczeniu w planie, to zarówno w terenie "[...]", jak i "[...]" dopuszcza się lokalizację obiektów o charakterze składowym. Zdaniem organu, w tej sytuacji nie ma zastosowania przewidziany dla terenu oznaczonego "[...]" wymóg "uwzględnienia w zagospodarowaniu zieleni wysokiej i średniej o charakterze izolacyjnym od terenów o innych funkcjach, o odpowiedniej szerokości, nie mniejszej jednak niż 3 m". Skoro teren działki nr ewid. [...] - "[...]" - jest przeznaczony pod obiekty związane z przemysłem, bazami budownictwa, składowaniem towarów itp., a teren działek nr ewid. [...] i [...] - "[...]" - jest przeznaczony na lokalizację obiektów o charakterze produkcyjnym i składowym, to nie można mówić o różnych funkcjach tych terenów, a w konsekwencji nie ma obowiązku sytuowania izolacyjnego pasa zieleni.
Organ wyjaśnił ponadto, że sporna część chłodni została zrealizowana pomiędzy istniejącą już na działce nr ewid. [...] chłodnią a istniejącą na działce sąsiedniej inną chłodnią, stanowi więc ona łącznik między istniejącymi już chłodniami i jest powiązana z nimi konstrukcyjnie. Jest to jednoprzestrzenna komora, w której następuje okresowy transport, załadunek, wyładunek towarów, służy do celów logistycznych i zabezpieczenia przed utratą chłodu z przyległych komór chłodniczych, a także jako miejsce przygotowania towarów do wysyłki. W takiej sytuacji bezcelowe byłoby stosowanie między istniejącymi chłodniami pasa zieleni, który miałby pełnić charakter izolacyjny.
Dodatkowo organ podkreślił, że pozostaje w obiegu prawnym decyzja Starosty L. z [...] r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na sporną rozbudowę budynku chłodni. Wojewoda L. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a decyzja Wojewody została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia [...] r.
Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że sporny budynek nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, a więc nie zachodzi przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 2 pr. bud., w związku z tym nie było podstaw do wydania na podstawie art. 51 ust. 7 pr. bud. decyzji nakazującej [...] rozbiórki tego budynku, czego domagał się skarżący; organ przytoczył treść odpowiednich przepisów prawa budowlanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. W. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:
- art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1-4 pr. bud. w zw. z § 3 pkt 27 lit. d i § 3 pkt 23 lit. i m.p.z.p. z 10 grudnia 2003r., gdyż inwestycja została zrealizowana niezgodnie z planem miejscowym, który przewiduje obowiązek zachowania pasa zieleni o charakterze izolacyjnym od terenów o innych funkcjach;
- § 3 pkt 27 lit. d i § 3 pkt 23 lit. i m.p.z.p. z 10 grudnia 2003r. poprzez niewłaściwą ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że tereny oznaczone symbolem [...] i [...] nie stanowią terenów o różnych funkcjach i w konsekwencji, że nie jest konieczne zapewnienie pomiędzy tymi terenami obowiązku uwzględniania w zagospodarowaniu zieleni wysokiej i średniej o charakterze izolacyjnym o szerokości co najmniej 3 metry na każdym z tych terenów.
Skarżący podniósł, że jest właścicielem działki nr ewid. [...] znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie spornej inwestycji, a także użytkownikiem wieczystym działek nr ewid. [...] i [...], znajdujących się w dalszym sąsiedztwie od działek, na których zlokalizowana jest rozbudowa chłodni. Podkreślił, że na działkach nr ewid. [...] i [...] znajdujących się w terenie [...], znajduje się pas izolacyjny zieleni, który również powinien być urządzony na działkach należących do [...], położonych w tym terenie, na których zrealizowano sporną chłodnię. Jego zdaniem, skoro obowiązek zachowania 3 metrowego pasa zieleni został wprowadzony dla wszystkich działek znajdujących się w okolicy, leżących w tym samym ciągu, to w przypadku graniczenia ze sobą działek o funkcjach [...] i [...], pas ten powinien wynosić w sumie 6 m. Niewątpliwie wyznaczenie takiego pasa izolacyjnego miało na celu takie zagospodarowanie przestrzeni, aby tereny przemysłowe były skutecznie oddzielone od terenów rolnych, a rolne od przemysłowych. Jedynie zachowanie ciągłości pasa izolacyjnego pozwala na optymalne blokowanie przedostającego się hałasu, szumu, odgłosu zwierząt gospodarskich, nieprzyjemnych zapachów i pyłu pomiędzy działkami znajdującymi się na całym zaznaczonym terenie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa, powszechnie obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w tym zakresie, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.
Bezsporne w sprawie jest to, że przedmiotowy budynek (rozbudowa) został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji z [...] r. (zmienionej decyzją z dnia [...] r.). Wojewoda L. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a decyzja Wojewody została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia [...] r.
Zrealizowanie robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę nie wyklucza obecnie ich kontroli przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 50-51 pr. bud. Zgodnie z art. 50 - w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Następnie na podstawie art. 51 – organ wydaje jedną z wymienionych w tym przepisie decyzji:
1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakładającą, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (...).
Z art. 50 wynika zatem, że organ nadzoru budowlanego może podejmować odpowiednie czynności w odniesieniu do obiektów zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę w kilku sytuacjach:
1) gdy roboty zostały wykonane z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia lub warunków projektu budowlanego,
2) z istotnym odstępstwem od warunków określonych w przepisach (pkt 4)
3) gdy roboty zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska
- przy czym każda z nich samodzielnie stanowi podstawę interwencji organu nadzoru budowlanego.
W odniesieniu do przesłanki drugiej, choć w orzecznictwie zasadniczo dopuszcza się kompetencje tego organu do oceny zgodności z przepisami, w tym również z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, robót budowlanych zrealizowanych na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, to jednak należy zwrócić uwagę również na pogląd, który wskazuje granice uprawnień organu nadzoru budowlanego w tym zakresie. "Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. nadzór budowlany bada zgodność z pozwoleniem na budowę w odniesieniu do robót, które takie pozwolenie uzyskały, natomiast w odniesieniu do pozostałych robót bada zgodność robót z przepisami" (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 maja 2018 r., II SA/Wr 70/18). Akcentuje się, że w odniesieniu do obiektów zrealizowanych na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, dopuszczalność kontrolowania takich robót w zakresie zgodności z przepisami przez organ nadzoru budowalnego jest możliwe tylko w razie istotnego naruszenia takich przepisów, przez które rozumie się w szczególności przepisy techniczno – budowlane, czy przepisy planowania i zagospodarowania przestrzennego. Ustalanie "istotnego" naruszenia przepisów przez organ nadzoru musi dać się pogodzić z zasadą zaufania stron do organów władzy publicznej, przejawiającą się w realizacji inwestycji zgodnie z udzielonym pozwoleniem budowlanym i zatwierdzonym - przez organy władzy publicznej, tj. organy architektoniczno - budowlane - projektem budowlanym. Nie do pogodzenia z tą zasadą jest, by różne organy na przestrzeni nawet kilkudziesięciu lat odmiennie oceniały legalność inwestycji budowlanej, a w konsekwencji wydawały orzeczenia sprzeczne wobec inwestora. W sytuacji zrealizowania obiektu na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, pojęcia "istotnego naruszenia warunków określonych w przepisach" nie można odnosić do prostego porównania przez organ nadzoru budowlanego rozwiązań przewidzianych w zatwierdzonym projekcie budowlanym i warunków udzielonego pozwolenia z przepisami obowiązującymi w dacie wydawania pozwolenia na budowę. Zasada praworządności zakłada, że organ administracji działa na podstawie i w granicach przepisów prawa, a więc jeśli jego rozstrzygnięcie nie zostanie zakwestionowane skutecznie, objęte jest domniemaniem, że jest ono zgodne z prawem. Eliminowanie z obrotu prawnego wadliwych ostatecznych rozstrzygnięć następuje bowiem w trybach nadzwyczajnych, przez organy do tego uprawnione, w szczególności poprzez stwierdzenie nieważności. W związku z tym, ponowna ocena ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przez inny organ tj. organ nadzoru budowlanego, który wprawdzie "stosownie do przepisów art. 84 ust. 1 pkt 1 i art. 84a ust. 1 pkt 1 pr. bud. ma obowiązek kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym kontroli zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi. (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., II OSK 712/15) - nie może następować według tych samych reguł i przesłanek, co kontrola nadzwyczajna dokonywana przez organ architektoniczno – budowlany. "Istotność" naruszenia przepisów, o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 4 pr. bud. należy odnosić więc tylko do takich sytuacji, w których pozostawanie danego obiektu, zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę, nie jest do pogodzenia z zasadami państwa prawa, czy z interesem publicznym bądź słusznym interesem strony. Potrzebę szczególnego charakteru naruszenia podkreśla się w orzecznictwie: "Hipoteza przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. obejmuje sytuację faktyczną, w której inwestor nie dopuszcza się odstępstw od pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, ale wykonał roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od przepisów, to jest naruszył je tak dalece, że wymaga to ingerencji nadzoru budowlanego." (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 lutego 2020 r., II SA/Gd 458/19; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2019 r., II SA/Po 685/19). Kontrola takiej inwestycji przez organ nadzoru budowlanego nie może polegać wyłącznie na ocenie zgodności warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego z obowiązującymi w dacie wydawania pozwolenia przepisami. Niezgodność takiej inwestycji nawet rażąca, nie daje organowi nadzoru budowlanego automatycznie prawa do wydania decyzji w trybie art. 51 pr. bud. Ostateczność decyzji o pozwoleniu na budowę zakłada, że inwestor działał w zaufaniu do instytucji publicznych, a więc nie można go automatycznie obciążać negatywnymi konsekwencjami takiej wadliwej decyzji. Jak stwierdził NSA - badanie zgodności z prawem wykonania robót objętych pozostającym w obrocie prawnym pozwoleniem na budowę, w oderwaniu od warunków pozwolenia oraz projektu budowlanego, stanowiłoby niedopuszczalne weryfikowanie ostatecznej decyzji administracyjnej. (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r., II OSK 947/16).
W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzuca, że sporny budynek, usytuowany na trzech działkach: nr ewid. 620/11 i 620 (symbol "[...]") i nr [...] (symbol "[...]") został zrealizowany niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta B. (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r.). Plan przewiduje w odniesieniu do obu terenów objętych tymi symbolami obowiązek uwzględnienia w zagospodarowaniu zieleni wysokiej i średniej o charakterze izolacyjnym od terenów o innych funkcjach, o odpowiedniej szerokości, nie mniejszej jednak niż 3 m (§ 3 pkt 27 lit. d i § 3 pkt 23 lit. i).
Organy nadzoru budowlanego dokonując wykładni tego przepisu, uznały, że nie chodzi w nich o tereny oznaczone różnymi symbolami, lecz o tereny, które mają przeznaczenia odmienne, niedające się ze sobą faktycznie pogodzić. Analizując określone w tych przepisach sposoby wykorzystywania terenów o symbolach [...] i [...], organy doszły do wniosku, że na obu tych terenach dopuszczalne jest składowanie towarów, nie tylko rolniczych. Sporna jednokomorowa chłodnia służy jako miejsce czasowego przechowywania mrożonek, związanego z ich załadunkiem i rozładunkiem, co - zdaniem organów - mieści się w pojęciu składowania. Skoro więc funkcje obu terenów są podobne, to nie było obowiązku urządzania w granicach tych terenów izolacyjnego pasa zieleni.
Z kolei zdaniem skarżącego, tereny "[...]" i "[...]" mają różne przeznaczenie (gospodarcze i rolnicze), a więc na ich granicach powinny być urządzone pasy zieleni izolacyjnej - sporny budynek (rozbudowa) jest więc usytuowany niezgodnie z planem, co uzasadnia nakazanie jego rozbiórki.
Odnosząc się do tego zarzutu, należy mieć na uwadze powyższe uwagi dotyczące kompetencji organów nadzoru w sytuacji, gdy inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę. Jak wyjaśniono, tylko w przypadku istotnego naruszenia warunków udzielonego pozwolenia na budowę lub istotnej niezgodności z przepisami, w tym także z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ nadzoru jest uprawniony wydać jedną z decyzji na podstawie art. 51 w zw. z art. 50 pr. bud. To okoliczności konkretnej sprawy decydują, czy organ nadzoru budowlanego będzie mógł stwierdzić "istotne" naruszenie przepisów w odniesieniu do robót budowlanych/budowy zrealizowanej na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę. Charakter istniejącej zabudowy (parametry, sposób wykorzystywania), intensywność jej oddziaływań na otoczenie, mają znaczenie dla oceny, czy pozostawienie (w dotychczasowym stanie) obiektu, zrealizowanego zgodnie z udzielonym ostatecznym pozwoleniem na budowę, ale niezgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie daje się pogodzić z zasadami państwa prawa i uzasadnionych interesów osób trzecich.
Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko organów nadzoru budowlanego, że sporna inwestycja nie stanowi istotnego naruszenia przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie jej realizacji (z 2003r.). Sporny budynek faktycznie jest środkową częścią chłodni, wbudowaną pomiędzy dwa inne budynki, położone w dwóch obszarach "[...]" i "[...]", i stanowi jej uzupełnienie. Wszystkie trzy budynki stanowią wydzielone części obiektu należącego do tego samego podmiotu gospodarczego i wykorzystywane są w ramach tej samej działalności. W związku z tym w pełni zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, że w tej sytuacji "bezcelowe byłoby stosowanie między istniejącymi chłodniami pasa zieleni o charakterze izolacyjnym". Nawet, gdyby podzielić stanowisko skarżącego, że tereny "[...]" i "[...]" nie mają wspólnego przeznaczenia, to jednak ze względu na to, że faktycznie sporny budynek stanowi trwale związaną część większego obiektu położonego na tych terenach, i służy realizacji tej samej działalności gospodarczej, nie ma podstaw do przyjęcia, że brak w tym miejscu pasa zieleni izolacyjnej stanowi istotne naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uzasadniałoby wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę.
Dodać należy, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo prowadziły postępowanie uwzględniając przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. z 2003r., a więc z okresu, kiedy została wydana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę spornego budynku chłodni. Ocena legalności inwestycji wymaga uwzględnienia przepisów z okresu jej realizacji, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w poprzedniej kasatoryjnej decyzji z dnia [...]. (k.11 akt admin.).
Należy ponadto zauważyć, że organy nadzoru budowlanego w toku niniejszego postępowania badały również przesłanki warunkujące podjęcie działań naprawczych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. i stwierdziły, że przesłanki te nie zachodzą, gdyż sporny budynek nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa życia lub mienia, co mogłoby uzasadniać wydanie decyzji o rozbiórce.
Ocena dokonana przez organy nadzoru budowlanego obu instancji w niniejszej sprawie, że nie zachodzą przesłanki z art. 50 ust. 1 pr. bud. uzasadniające wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pr. bud., w szczególności nakazującej rozbiórkę spornego obiektu (budynku – rozbudowy) jest w konsekwencji zasadna.
Sąd nie stwierdził jednocześnie naruszenia - przy wydaniu zaskarżonej decyzji przepisów postępowania - tj. art. 7, 15, 77 § 11, 80, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zarzucanych w skardze, w konsekwencji naruszenia art. 50 i 51 pr. bud. W związku z wykonaniem spornego budynku na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, nadal pozostającego w obrocie prawnym i mając na uwadze okoliczności sprawy, organy nadzoru budowlanego nie były obecnie uprawnione do podważenia warunków pozwolenia na budowę, w tym w zakresie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło