II SA/Lu 197/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Paulina Nagajek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: L. WINB), po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej jako: skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] października 2017 r., w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego oraz nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Pismem z [...] sierpnia 2016 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej nadbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce gruntu nr ew. 168, położonej w obrębie [...] [...], gm. L.. W toku postępowania przeprowadzono oględziny na spornej nieruchomości. Podczas oględzin okazano zaświadczenie z [...] września 2016 r., wydane przez Starostwo Powiatowe w L. , informujące że [...] czerwca 2010 r. K. S. dokonała zgłoszenia robót budowlanych polegających na zmianie pokrycia dachowego oraz na dociepleniu przedmiotowego budynku. Podczas oględzin A. S. oświadczyła, że budynek wybudowany został w latach 90-tych, inwestorami byli jej rodzice J. i K. S.. Nie pamięta, w którym roku wykonana została nadbudowa. W 2010 r. zmienione zostało pokrycie dachowe oraz wykonano docieplenie ścian budynku ponadto wymieniono okna na poddaszu. W 2012 r. A. S. przeprowadziła remont poddasza, wykonana została kotłownia oraz łazienka. W 2016 r. w ganku wydzielone zostało dodatkowe wejście do schodów prowadzących na poddasze (w miejscu okna wykonano drzwi wejściowe). Pismem z [...] listopada 2016 r. Starosta [...] poinformował, że w rejestrach pozwoleń na budowę z lat 1990-2015, będących w posiadaniu organu, brak jest wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie wykonanej nadbudowy. W toku postępowania przesłuchano również świadków, w tym J. S., która oświadczyła, że budynek mieszkalny wybudowany został około roku 1994-1995, pierwotnie budynek był parterowy podpiwniczony ze strychem. W 2012 r. wykonano roboty budowlane, budynek został nadbudowany, ze strychu wykonano kondygnację mieszkalną, wykonano nową konstrukcję dachu oraz pokrycie, ponadto budynek został docieplony. Wcześniej na strychu nie można było swobodnie się poruszać z uwagi na wysokość dachu. Poprzednio na strych prowadziły schody drewniane, które znajdowały się w ganku. Obecne wejście na poddasze powstało wiosną 2016 r. Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji uznał, że skarżąca samowolnie wykonała nadbudowę ściany kolankowej budynku mieszkalnego o wysokości około 1,17 m. Stwierdził ponadto, że wykonana nadbudowa nie narusza ustaleń wynikających z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym, postanowieniem z [...] października 2017 r., wstrzymał inwestorowi, K. S. i A. S. prowadzenie robót budowlanych polegających na nadbudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 1 ust. 7 Prawa budowlanego aktualnym na dzień opracowania projektu oraz oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyniku zażalenia skarżącej, L. WINB postanowieniem z [...] lipca 2017 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji błędnie ustalił inwestora przedmiotowych robót budowlanych oraz przeprowadził postępowanie bez zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania. Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji uzyskał oświadczenie K. S., z którego wynika, że roboty budowlane polegające na wykonaniu przedmiotowej nadbudowy wykonała wraz z córką w latach 2012-2014. W związku z powyższym, postanowieniem z [...] października 2017 r. organ I instancji ponownie wstrzymał K. S. i A. S. prowadzenie robót budowlanych polegających na nadbudowie przedmiotowego budynku oraz nałożył obowiązek przedłożenia ww. dokumentów. Na powyższe postanowienie zażalenia złożyły A. S. oraz K. S., zarzucając wadliwe ustalenia co do osoby inwestora. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. L. WINB utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji stwierdził, że przedmiotowe roboty budowlane prawidłowo zostały zakwalifikowane jako nadbudowa budynku mieszkalnego, wymagająca pozwolenia na budowę. Twierdzenie zawarte w zażaleniu skarżącej co do tego, że w istocie wykonane roboty budowlane stanowiły wymianę pokrycia dachu oraz docieplenia budynku nie zasługują na aprobatę, bowiem wykonane roboty doprowadziły do podwyższenia budynku i zmiany jego kubatury, poprzez powstanie poddasza użytkowego. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika niewątpliwie, że A. S. i K. S. nie posiadają decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącą przedmiotowej budowy. Powołując się na treść art. 48 i art. 52 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, ze zm.; dalej jako: P.b.) organ wywiódł, że art. 52 P.b. jako podmioty zobowiązane do dokonania czynności określonych w art. 48 wymienia alternatywnie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności podmiotem zobowiązanym do rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu. Nie można zatem orzec nakazu rozbiórki wyłącznie wobec inwestora - sprawcy samowoli budowlanej, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Z akt sprawy wynika, że obecnymi współwłaścicielami działki, na której zlokalizowana jest przedmiotowa nadbudowa są A. S. i K. S., co potwierdza treść księgi wieczystej. Zarzuty dotyczące błędnego uznania A. S. za inwestora przedmiotowej nadbudowy są bezzasadne. W ocenie organu, kwalifikacja zrealizowanych robót budowlanych jako samowoli budowlanej nie może budzić wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego. Skutkiem tych robót była zmiana charakterystycznych parametrów budynku, chociażby jego kubatury. Skoro mamy do czynienia ze zmianą parametrów obiektu budowlanego, niewątpliwie niezbędne było poprzedzenie procesu inwestycyjnego decyzją o pozwoleniu na budowę, zaś w przypadku zaniechania przez inwestora ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku jedyną możliwością doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem jest wdrożenie procedury legalizacyjnej wynikającej z art. 48 P.b. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie A. S. zarzuciła naruszenie art. 17 pkt 1 P.b., poprzez uznanie jej za inwestora spornych robót budowlanych, podczas gdy jest współwłaścicielem tej nieruchomości od 2012 r., zaś wyłącznym inwestorem robót z 2010 r. jest K. S.. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Uzasadniając zarzuty skarżąca podniosła, że jest współwłaścicielem spornej nieruchomości od [...] maja 2012 r. W tym dniu otrzymała od swojej matki K. S. w drodze darowizny ˝ udziału w ww. nieruchomości. Wyłącznym inwestorem wszelkich prac budowlanych związanych z przedmiotowym budynkiem do roku 2012 była matka skarżącej, która w dniu [...] czerwca 2010 r. dokonała zgłoszenia przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu budynku mieszkalnego oraz zmianie pokrycia dachowego. Nieprawdą jest jakoby skarżąca była inicjatorem robót budowlanych z 2010 r. ponieważ nie miała wtedy tytułu prawnego do ww. nieruchomości. Remont determinowany był przeciekającym dachem z eternitu, wilgocią i niebezpiecznym grzybem porastającym ściany wewnątrz budynku. Dokumenty zebrane w sprawie nie wskazują skarżącej jako inwestora spornych prac. Jako inwestor skarżąca została wskazana wyłącznie we wniosku złożonym przez jej siostrę – J. S., której działanie motywowane było chęcią zemsty. Zeznania siostry nie mogą być dowodem w sprawie, gdyż w 2012 r. przebywała za granicą i nie interesowała się w ogóle prowadzonymi pracami związanymi wówczas wyłącznie z dociepleniem budynku i wymianą dachu. Ewentualnym adresatem zaskarżonego postanowienia powinna być wyłącznie matka skarżącej. Zarzut naruszenia jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu skarżąca uzasadniła faktem, że organ wyznaczył termin jej przesłuchania w czasie, kiedy przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z wypadkiem, o czym skarżąca informowała organ. W odpowiedzi na skargę L. WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadami prawnymi skutkującymi koniecznością jego uchylenia (stwierdzenia nieważności). Zaskarżone postanowienie zostało wydane jako element postępowania legalizacyjnego, związanego ze stwierdzoną samowolą budowlaną. Dla porządku należy przypomnieć podstawowe ramy prawne sporu. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W przypadku gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 P.b.). Postanowienie to otwiera procedurę legalizacji samowoli budowlanej. W jego treści ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, określonych w art. 48 ust. 3 zaświadczeń i dokumentów. Niewykonanie w wyznaczonym terminie wskazanych w postanowieniu obowiązków skutkuje wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 4 P.b.). W świetle art. 52 P.b. do wykonania czynności, o których mowa w art. 48 (zatem również określonych w postanowieniu z ust. 2 i 3), zobowiązany jest (na swój koszt) inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Istnienie podstaw do uruchomienia postepowania legalizacyjnego w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu. Z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń faktycznych wynika, że dokonano nadbudowy ścianki kolankowej budynku mieszkalnego, którego skarżąca jest współwłaścicielką od 2012 r. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w kilku elementach materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Po pierwsze, wykonanie przedmiotowych prac potwierdza analiza fotografii dołączonych do pisma J. S. z [...] sierpnia 2016 r., które stało się asumptem do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego. Fotografie obrazują sporny budynek w stanie (według oświadczeń J. S.) w 1995 i w 2016 r. Uwidaczniają różnicę wysokości spornej ściany. Wykonanie robót budowlanych potwierdziła przesłuchana w dniu [...] marca 2017 r. w charakterze świadka J. S.. Nawet jeśli zeznania te wymagają ostrożnej oceny, z uwagi na konflikt zachodzący między członkami rodziny (podnoszony przez samą skarżącą), to jednoznacznie wykonanie prac potwierdziła matka skarżącej – K. S., w zeznaniu złożonym w dniu [...] września 2017 r. (k. 158 akt adm.). W treści zeznań znalazły się stwierdzenia ewidentnie wskazujące, że w toku robót budowlanych rozpoczętych w lecie 2010 roku m.in. "wykonano nadbudowę o kilka pustaków w celu podwyższenia ściany kolankowej". Wykonanie robót budowlanych potwierdzono również w toku oględzin, przeprowadzonych w dniu [...] października 2016 r. Poza dokumentacją fotograficzną, obrazującą aktualny stan budynku (w tym zagospodarowanie poddasza na potrzeby mieszkalne), w protokole znalazło się oświadczenie skarżącej, z którego wynika, że "nie pamięta, kiedy została wykonana nadbudowa", że w 2012 r. wykonała remont poddasza, obejmujący m.in. wykonanie kotłowni i łazienki, a także dodatkowego wejścia do schodów prowadzących na poddasze). Z kolei świadek J. Z. potwierdził w swoich zeznaniach wykonywanie robót budowlanych na spornym budynku, ale jego zeznania nie wyjaśniają, czego dokładnie roboty dotyczyły. Należy też zwrócić uwagę, że skarżąca nie kwestionuje samej nadbudowy, skupiając się jedynie na aspektach podmiotowych sprawy – na podważaniu zasadności nałożenia obowiązków w trybie art. 48 na nią, w sytuacji, gdy nie była inwestorem, a współwłaścicielem jest od 2012 r. Z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń poczynionych przez organy wynika ponadto, że ani matka skarżącej, ani sama skarżąca (od 2012 r. współwłaścicielki spornego budynku) nie uzyskały decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie stwierdzonej przez organ nadbudowy. K. S. dokonała w dniu [...] czerwca 2010 r. zgłoszenia robót budowlanych, jednakże zgłoszenie obejmowało innego rodzaju prace: docieplenie ścian zewnętrznych budynku oraz wymianę pokrycia dachowego, przy zachowaniu istniejącego kształtu i formy dachu. W tej sytuacji Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości stanowiska organów, że doszło do wykonania nadbudowy budynku mieszkalnego w warunkach samowoli budowlanej. Fakt ten jest w istocie bezsporny w sprawie. Z uwagi na prawidłowe ustalenia, że nadbudowa nie narusza ustaleń wynikających z planu miejscowego, ale nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, zasadnie organ I instancji wszczął procedurę legalizacyjną. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie koncentruje się na kwestii podmiotowej – osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów, w ramach procedury legalizacyjnej. Treść pism składanych przez strony w toku postępowania administracyjnego, a także treść skargi do sądu wskazuje na wzajemne przesuwanie odpowiedzialności za skutki wykonania robót budowlanych pomiędzy skarżącą a jej matką – K. S.. K. S. w zażaleniu kwestionuje uznanie ją za inwestora, podnosząc, że dokonała zgłoszenia wyłącznie robót polegających na dociepleniu budynku oraz zmianą pokrycia dachowego. Nadbudowę wykonała samowolnie A. S., nie informując K. , która w tym czasie nie była obecna w domu. Z kolei skarżąca argumentuje, że nie może być uznana za inwestora, nie mogła bowiem wykonać spornych robót, skoro współwłaścicielką spornej nieruchomości została dopiero w 2012 r. Nie mając tytułu prawnego do nieruchomości w dacie rozpoczęcia robót (lato 2010 r.), nie mogła zainicjować robót. W ocenie Sądu ani argumentacja skarżącej, ani jej matki, nie zasługują na uwzględnienie, bowiem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostają w istocie bez wpływu na ustalenie kręgu podmiotów, na które powinny być nałożone obowiązki w ramach procedury legalizacyjnej. Przywoływany wyżej art. 52 P.b. jako zobowiązanych do wykonania czynności związanych z procedurą legalizacji samowoli budowlanej wskazuje inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Przepisy Prawa budowlanego nie zawierają definicji legalnej pojęcia "inwestor". W orzecznictwie przyjmuje się, że inwestorem na gruncie tej ustawy jest podmiot, który działa z zamiarem realizacji pewnej inwestycji, dąży do jej powstania. Inwestor przede wszystkim inicjuje działalność budowlaną, czyli podejmuje działania niezbędne do realizacji inwestycji, organizuje budowę oraz finansuje przedsięwzięcie lub organizuje na ten cel odpowiednie środki. To on decyduje, co ma być budowane, w jakim miejscu, jakie jest przeznaczenie obiektu, w jakiej technologii obiekt ma być wykonany. Inwestor jest zatem siłą napędową całej inwestycji (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2017 r., II OSK 3050/15; wyrok WSA w Krakowie z 7 listopada 2017 r., II SA/Kr 1059/17; orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolejność podmiotów wymienionych w art. 52 P.b. nie jest przypadkowa. Rola inwestora w procesie budowlanym, skutkująca przyjęciem odpowiedzialności za legalność jego przebiegu, sprawia, że to właśnie inwestor powinien być w pierwszej kolejności adresatem aktów wydawanych w procedurze legalizacyjnej. Dotyczy to także sytuacji, kiedy nie jest właścicielem terenu, na którym samowoli tej się dopuścił, a samowoli tej dopuścił się bez zgody czy choćby aprobaty właściciela (por. wyrok WSA w Krakowie z 2 lutego 2018 r., II SA/Kr 1449/17; wyrok WSA w Rzeszowie z 13 grudnia 2017 r., II SA/Rz 978/17). Nie ulega jednak wątpliwości, że ze względu na specyfikę samowoli budowlanej (brak dokumentacji prac, brak informacji na ten temat w organach administracji architektoniczno-budowlanej) a także na upływ czasu, ustalenie osoby inwestora może być niemożliwe. W takich przypadkach, zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, jeżeli pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego nie udało się ustalić podmiotu, któremu należałoby przyznać status inwestora-sprawcy samowoli budowlanej, to zgodnie z ustawową kolejnością określania podmiotów zobowiązanych do usuwania skutków samowoli budowlanych, właściwe organy mają obowiązek obciążenia obowiązkiem wykonania nakazu rozbiórki aktualnego właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest samowolnie wzniesiony obiekt budowlany lub działającego w jego imieniu zarządcy (por. wyrok NSA z 26 marca 2018 r., II OSK 2446/17; wyrok WSA w Poznaniu z 18 stycznia 2018 r., II SA/Po 884/17; wyrok WSA w Gdańsku z 28 grudnia 2017 r., II SA/Gd 489/17; wyrok WSA w Warszawie z 22 września 2017 r., VII SA/Wa 2575/16; wyrok WSA w Rzeszowie z 12 września 2017 r., II SA/Rz 649/17). Z kolei w przypadku kiedy nieruchomość, na której zbudowano nielegalnie obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest współwłasnością kilku osób, nakaz rozbiórki tego obiektu powinien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli, a nie tylko do jednego z nich. Rozbiórka obiektu budowlanego jest bowiem czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu w rozumieniu art. 199 k.c. (wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II OSK 1074/16). Taki kierunek wykładni art. 52 w zw. z art. 48 P.b. ma swoje racjonalne uzasadnienie. Jeżeli uda się ponad wszelką wątpliwość ustalić osobę sprawcy samowoli, zasadne jest obciążanie go obowiązkami w ramach procedury legalizacyjnej. Jeżeli jednak nie jest to możliwe, w istocie w interesie aktualnych właścicieli obiektu jest umożliwienie im wykonania obowiązków (względnie kwestionowania ich co do istoty lub co do zakresu), skoro perspektywą nie wykonania obowiązków w zakresie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, jest wydanie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu (lub jego części). W rozpoznawanej sprawie ustalenie inwestora, czyli osoby, która wykonała sporną nadbudowę w warunkach samowoli budowlanej nie było możliwe. Aktualne współwłaścicielki budynku wzajemnie przerzucają na siebie odpowiedzialność za wykonanie tych prac. Wprawdzie zgłoszenia robót budowlanych latem 2010 r. dokonała. matka skarżącej, jednak roboty te nie obejmowały nadbudowy. Ponadto z zeznań obydwu stron wynika, że wzięły wspólny kredyt na realizację inwestycji (według oświadczeń skarżącej, pierwotnie, w 2010 r. wzięła sama kredyt, następnie w 2013 r. wspólnie z matką zaciągnęły kredyt konsolidacyjny). Z kolei skarżąca twierdzi, że nie może być uznana za inwestora, skoro w 2010 r. nie miała jeszcze tytułu prawnego do nieruchomości. Argumenty te niczego nie przesądzają. Po pierwsze, status inwestora jest niezależny od prawa własności, pozwolenie na budowę uzyskuje się na podstawie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b.), to zaś może wynikać z każdego tytułu prawnego, który uprawnia do wykonywania prac na obiekcie. Po drugie, K. S. twierdziła w swoich zeznaniach, że to właśnie skarżąca zainicjowała roboty budowlane celem adaptacji strychu na cele budowlane, bowiem miała zamiar tam zamieszkać (zamiar ten zrealizowała w 2014 r.). Po trzecie wreszcie, nie udało się ustalić, kiedy zostały wykonane roboty w postaci nadbudowy budynku. Jedyne co dało się stwierdzić, to że prace zostały wykonane pomiędzy latem 2010 r. a rokiem 2014 r., kiedy to skarżąca wprowadziła się na poddasze. Nie da się zatem wykluczyć, że sporna nadbudowa została wykonana już po tym, gdy w maju 2012 r. (akt notarialny, k. 123-124 akt adm.) skarżąca stała się współwłaścicielką budynku. W tej sytuacji, skoro prawidłowo zebrany i wszechstronnie rozważony materiał dowodowy nie pozwalał jednoznacznie ustalić osoby inwestora, zasadnie organy nałożyły obowiązki związane z procedurą legalizacji samowoli budowlanej na aktualne współwłaścicielki budynku, tj. skarżącą oraz jej matkę. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów Prawa budowlanego są zatem bezzasadne. Należy na marginesie zwrócić uwagę skarżącej, że realizacja obowiązków nałożonych zaskarżonym postanowieniem w istocie leży w jej interesie, chroni bowiem przed zastosowaniem zdecydowanie dalej idących konsekwencji, wynikających z art. 48 ust. 1 P.b., to jest wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. W uwarunkowaniach rozpoznawanej sprawy, konsekwencje tego rodzaju decyzji wydają się zdecydowanie gorsze dla skarżącej niż trudności związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w zaskarżonym postanowieniu. Sąd nie uznaje również za zasadny zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Skarżąca wiąże ten zarzut z faktem, że terminy jej przesłuchania zostały wyznaczone w dniach, kiedy przebywała na zwolnieniu. Rzeczywiście, zarówno w przypadku pierwszego (22 sierpnia 2017 r.), jak i drugiego (22 września 2018 r.) terminu przesłuchania, skarżąca po otrzymaniu zawiadomienia o przesłuchaniu przedstawiała zwolnienia lekarskie za okresy obejmujące wyznaczone terminy przesłuchań. Odnosząc się do tych zarzutów, należy zauważyć, że dowód z przesłuchania stron ma charakter wyłącznie subsydiarny, jest stosowany w sytuacji, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 86 k.p.a.). Skarżąca miała możliwość przedstawiania swoich twierdzeń w toku postępowania i z prawa tego korzystała. Jej stanowisko w sprawie zostało zatem odpowiednio utrwalone. W sytuacji, kiedy nie stawiała się pomimo wezwań, nawet z obiektywnie usprawiedliwionych przyczyn, nie miałoby sensu przedłużanie postępowania i kolejne próby przeprowadzenia tego dowodu, który nie wniósłby już niczego istotnego dla sprawy, poza to, co zostało już utrwalone w materiale dowodowym, w tym oświadczeniach procesowych skarżącej. Trzeba przy tym pamiętać, że w świetle ugruntowanych poglądów orzecznictwa, zarzut naruszenia art. 10 i 81 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż skarżąca we wcześniejszych oświadczeniach i pismach procesowych wyraziła swoje stanowisko w sprawie, w odniesieniu do wszystkich kluczowych okoliczności. Niezależnie od zarzutów skargi, Sąd nie znalazł żadnych podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.).