II SA/Lu 206/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego przywrócenia stanu poprzedniego sprzed rozpoczęcia robót budowlanych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako LWINB) w L. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej jako PINB) z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania na wniosek A. B., J. G., K. B., Z. B. i Z. B. w sprawie przywrócenia stanu sprzed rozpoczęcia robót budowlanych obiektu budowlanego Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej nr [...] Z. P. zlokalizowanej na działce nr [...] w S., gmina Z. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia [...] września 2011 r. J. G., A. i K. B. oraz Z. i Z. B. wystąpili o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego - sprzed rozpoczęcia robót budowlanych – dla obiektu budowlanego Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej nr [...] Z. P. zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości S. PINB w Z. stwierdził, że żądanie przywrócenia stanu poprzedniego sprzed rozpoczęcia robót budowlanych prowadzić musi w konsekwencji do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Ponieważ, jak wskazał organ pierwszej instancji, w tej sprawie zapadła już decyzja PINB w Z., to należało, odmówić wszczęcia postępowania w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 61a k.p.a. Powołując się na treść art. 61 i 61a k.p.a., PINB podniósł, że organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania wniosła osoba nie legitymująca się przymiotem strony. Innych przyczyn ustawodawca nie określa, jednak z pomocą przychodzi dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktryna, które stoją na stanowisku, ze postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno być wydane w sytuacji, gdy w określonej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne, bądź w przypadku, gdy w sprawie tej zapadła już decyzja. Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, podkreślił, że w niniejszej sprawie wydana została, utrzymana w mocy decyzją LWINB w L. z dnia [...] czerwca 2004 r., znak: [...], decyzja PINB w Z. z dnia [...] maja 2004 r. znak: [...], którą odmówiono wydania nakazu wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy budowie stacji bazowej telefonii komórkowej w S. Następnie decyzją PINB w Z. z dnia [...] czerwca 2005 r., znak: [...] udzielono inwestorowi pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji, która to decyzja, mimo prób jej wyeliminowania, znajduje się w obrocie prawnym. W dniu [...] grudnia 2007 r. J. G., A. i K. B. oraz Z. i Z. B. wystąpili do PINB w Z. o wydanie nakazu rozbiórki spornej inwestycji. W odpowiedzi na ten wniosek PINB w Z. decyzją z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki spornej Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją LWINB w L. z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], a skarga na decyzję LWINB została oddalona wyrokiem WSA w Lublinie dnia 29 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 539/08. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 624/09, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku, wniesioną przez J. G. Wobec powyższego, organ drugiej instancji stwierdził, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego (sprzed rozpoczęcia robót budowlanych), a tym samym nakazania rozbiórki Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej nr [...] Z. P., zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości S., gmina Z., nie jest możliwe, gdyż sprawa ta była już przedmiotem postępowania administracyjnego i została zakończona prawomocnym rozstrzygnięciem. Zatem PINB w Z., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Skargę na powyższe postanowienie wniósł A. B., domagając się uchylenia go w całości oraz uchylenia utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie prawa, tj. naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. przez błędną interpretację tego przepisu oraz nieprzestrzeganie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd i to na nim spoczywa obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. W uzasadnieniu zarzutów skargi A. B. wskazał, że skoro postępowanie o nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej nr [...] Z. P. zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości S., było prowadzone na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) i w tych granicach była rozpatrywana skarga do WSA w Lublinie i skarga kasacyjna do NSA, nie ma żadnych przeciwwskazań do prowadzenia postępowania o wydanie nakazu rozbiórki dla spornej inwestycji na podstawie art. 49 lub art. 49a czy art. 49b czy art. 50 lub art. 50a lub art. 51 Prawa budowlanego, które stanowią o rozbiórce obiektu budowlanego w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem (sprzed rozpoczęcia robót budowlanych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., który utrzymał w mocy postanowienie organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6, poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (tak J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 298, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11, Lex nr 1094438, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2008 r., I SA/Po 1228/08, niepubl.). W ocenie Sądu niewątpliwe jest, że w niniejszej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] odmówił bowiem wydania nakazu rozbiórki spornej Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...]. Wbrew stanowisku skarżącego, prowadząc postępowanie, w którym wydane zostały wyżej wskazane decyzje, organy nadzoru budowlanego nie były związane treścią wniosku J. G., A. i K. B. oraz Z. i Z. B. o wydanie nakazu rozbiórki spornej inwestycji. Organy te działają bowiem z urzędu i mają obowiązek wszechstronnie zbadać legalność określonej inwestycji. Nie są również związane wskazanym we wniosku przepisem prawa, ale biorą pod uwagę wszelkie przepisy regulujące problematykę przywrócenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, co też organy nadzoru budowlanego uczyniły, wydając decyzje odmawiające nakazania rozbiórki spornej stacji. W okolicznościach niniejszej sprawy nie mógł mieć natomiast zastosowania art. 49b Prawa budowlanego, gdyż jego dyspozycja odnosi się wyłącznie do robót budowlanych, dla których wymagane jest zgłoszenie, zaś przedmiotowa stacja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę. Skoro zaś organy nadzoru budowlanego zbadały legalność robót budowlanych polegających na budowie Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej nr [...] Z. P. zlokalizowanej na działce nr [...] w S. i rozstrzygnęły, że roboty budowlane polegające na budowie tego obiektu zostały wykonane zgodnie z prawem, odmawiając nakazania rozbiórki tego obiektu, to organ orzekający w niniejszej sprawie zasadnie odmówił wszczęcia postepowania z uwagi na to, iż sprawa ta została już rozstrzygnięta. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270), nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.