II SA/Lu 209/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S. i W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...]; II. przyznaje [...] M. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 811, 80 zł /osiemset jedenaście złotych osiemdziesiąt groszy/, w tym 151, 80 zł /sto pięćdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt groszy/ należnego podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nakazał W. i A. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 2,50 x 2,70 m i powierzchni zabudowy 6,75 m², zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w P. przy ul. G. W uzasadnieniu podniesiono, że przedmiotowy budynek wybudowany został bez dokonania wymaganego prawem zgłoszenia.. Ponadto, z uwagi na to, że tylna ściana tego budynku, bez otworów okiennych i drzwiowych, usytuowana jest od granicy z sąsiednią działką o nr ewid. [...] jednym krańcem w odległości 0,55 m, zaś drugim krańcem w odległości 0,67 m, inwestorzy naruszyli dyspozycję § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 1156). Skoro natomiast przedmiotowy budynek znajduje się w odległości 0,55 m – 0,67 m od granicy z działką sąsiednią, przez co nie spełnia wymagań określonych w § 12 rozporządzenia to nie można zastosować procedury legalizującej samowolę budowlaną, uregulowanej w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumenty przedstawione w jej uzasadnieniu. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że zgłoszenia budowy dokonać można jedynie przed jej rozpoczęciem, zaś naruszenie przez inwestorów w niniejszej sprawie przepisów techniczno – budowlanych dotyczących odległości przedmiotowego budynku od granicy z działką sąsiednią nr 86 uniemożliwia zastosowanie procedury legalizacyjnej, a tym samym skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli W. i A. S. zarzucając naruszenie art. 7, 77 oraz 107 § 3 kpa polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu skarżących, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., polegającego na niezastosowaniu procedury legalizacyjnej. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż dyspozycja § 12 ust. 3 rozporządzenia zezwala na usytuowanie ściany budynku nawet bezpośrednio w samej granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie właściwej odległości ze względu na rozmiary działki, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto budowa przedmiotowego budynku gospodarczego była zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego dowodzi zaświadczenie z dnia 18 maja 2009 r., dołączone do akt administracyjnych i pominięte przez organy obu instancji. Skarżący podnieśli również, że strony niniejszego postępowania: K. W., H. C. i M. C. złożyli oświadczenia, iż nie są zainteresowani tą sprawą, co oznacza, iż nie domagają się rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r. ( sygn. akt II SA/Lu 616/09 ) oddalił skargę. Zdaniem sądu budowa budynku gospodarczego wzniesionego w odległości 0,55 m – 0,67 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, naruszyła przepisy techniczno – budowlane, co z kolei czyniło niedopuszczalnym wszczęcie procedury legalizacji samowoli budowlanej na zasadzie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Bez znaczenia jest przy tym, podnoszona przez skarżących okoliczność, że właściciele działki sąsiedniej nie domagają się rozbiórki przedmiotowego obiektu. Zgoda bądź brak zgody sąsiadów nie stanowi bowiem przesłanki orzeczenia o rozbiórce obiektu bądź jego legalizacji. Skargę kasacyjną od tego wyroku wnieśli A. S. i W. S. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 13 stycznia 2012 r., ( sygn. akt II OSK 1996/10 ) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę iż posadowienie budynku z przekroczeniem odległości wynikających z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki... tj. w odległości 0,55 m – 0,67 m od granicy sąsiedniej nieruchomości, co narusza przepis § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie mogło być uznane za wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonego przez inwestorów rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, pomimo, iż mowa jest o niej w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy - Prawo budowlane w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego, jako prawa cywilnego. Jeżeliby ze zbliżeniem do granicy z działką sąsiednią wiązały się takie okoliczności, które można by ocenić np. jako wystąpienie zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym np. wprowadzenie groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, wówczas rzeczywiście zgoda sąsiada na zbliżenie do granicy nie mogła wpłynąć na osłabienie ochrony publiczno-prawnej wynikającej z przepisów ustawy Prawo budowlane i norm wykonawczych do tej ustawy oraz ewentualnie innych ustaw stanowiących prawo publiczne. Jednakże, jak to wynika ze stanu faktycznego niniejszej sprawy, żadna z tego rodzaju okoliczności nie wystąpiła, zaś oświadczenie sąsiadów akceptujące de facto taki stan rzeczy w ramach stosunków wynikających z prawa sąsiedzkiego jako prawa prywatnego, jeżeli faktycznie zostało złożone, powinno być potraktowane jako skuteczne i przesądza o możliwości wdrożenia w niniejszej sprawie postępowania naprawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Możliwość odstąpienia od zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1799/09 – Lex nr 992222), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 976/10 – Lex nr 745399). Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., zgodnie z którą odległość budowy od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy - Prawo budowlane w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego, jako prawa cywilnego. Jeżeliby ze zbliżeniem do granicy z działką sąsiednią wiązały się takie okoliczności, które można by ocenić np. jako wystąpienie zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym np. wprowadzenie groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, wówczas rzeczywiście zgoda sąsiada na zbliżenie do granicy nie może wpłynąć na osłabienie ochrony publiczno-prawnej wynikającej z przepisów ustawy Prawo budowlane i norm wykonawczych do tej ustawy oraz ewentualnie innych ustaw stanowiących prawo publiczne. Jednakże, jak ma to miejsce w niniejszej sprawy, żadna z tego rodzaju okoliczności nie wystąpiła, zaś oświadczenie sąsiadów akceptujące de facto taki stan rzeczy w ramach stosunków wynikających z prawa sąsiedzkiego, jako prawa prywatnego, jeżeli faktycznie zostało złożone, powinno być potraktowane jako skuteczne i przesądzać o możliwości wdrożenia w niniejszej sprawie postępowania naprawczego. Mając na uwadze to stanowisko stwierdzić należy, że wybudowanie spornego budynku bez zachowania odległości przewidzianych w § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) pozostaje w sprawie bez znaczenia dla oceny legalności budowy spornego budynku. Istotne dla oceny legalności budowy tego budynku, w stanie faktycznym sprawy, jest oświadczenie K. W., H. C. i M. C. zgodnie, z którym nie są oni zainteresowani jego rozbiórką. Niezasadnie zatem organy obu instancji przyjęły, że naruszenie przez inwestorów dyspozycji § 12 ust. 1 i 3 wspomnianego rozporządzenia przesądza w sprawie niniejszej o konieczności zastosowania art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy nie można wszcząć postępowania naprawczego unormowanego w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Skora zaś w sprawie niniejszej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, oświadczenie K. W., H. C. i M. C. umożliwia zastosowania art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane to niezasadnym było zastosowanie przez organy obu instancji dyspozycji art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poczynione w oparciu o nie wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U z 2012 r. poz. 270) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Puławach z dnia 10 czerwca 2009 r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 wspomnianej ustawy oraz § 19 w związku z § 18 ust.1 pkt.1 lit.c) i ust.2 lit.a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zmianami ).