II SA/Lu 212/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2008 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu I. oddala skargę; II. przyznaje [...] J. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu w kwocie 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług oraz 17 (siedemnaście) zł tytułem poniesionych wydatków. Decyzją z dnia 28 czerwca 2004 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T. M. rozbiórkę ogrodzenia działek nr ewid. 168/4 i 168/2 w L., gm. T., wybudowanego od strony drogi T. – K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 sierpnia 2004 r., znak: [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 621/04, oddalił skargę T. M. na decyzję organu odwoławczego z dnia 16 sierpnia 2004 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 488/05, oddalił skargę kasacyjną T. M. od powyższego wyroku. Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2006 r. T. M. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 sierpnia 2004 r., znak: [...]. Decyzją z dnia 27 czerwca 2006 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania T. M., decyzją z dnia 2 sierpnia 2006 r., znak: [...], uchylił decyzję WINB z dnia 27 czerwca 2006 r. w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 10 listopada 2006 r., znak: [...], wznowił postępowanie w tej sprawie. Następnie w dniu 8 grudnia 2006 r., po rozpoznaniu wniosków strony, wydał dwa postanowienia: zawieszające wznowione postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w B. P. postępowania sądowego w sprawie [...] i wstrzymujące wykonanie decyzji organu pierwszej instancji z dnia 28 czerwca 2004 r., znak: [...]. Podstawą do zawieszenia postępowania była wskazana we wniosku T. M. okoliczność, iż w toczącym się przed Sądem Rejonowym w B. P. postępowaniu w sprawie [...] przeprowadzone zostały nieznane organowi pierwszej instancji nowe dowody dotyczące budowy przedmiotowego ogrodzenia. W dniu 12 października 2007 r. (data nadania) T. M. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego ogrodzenia na podstawie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, poz. 665). Decyzją z dnia 4 grudnia 2007 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie powyższego ogrodzenia, wskazując, iż jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA z 9 lutego 2006 r., II OSK 488/05, obiekt ten został wybudowany w latach 1997-2002, a zatem nie ma do niego zastosowania art. 3 ust. 4 powołanej ustawy. W odwołaniu od tej decyzji T. M. wskazała, że wbrew twierdzeniom organu pierwszej nie była inwestorem odbudowy przedmiotowego ogrodzenia, a wydając tę decyzję organ pominął fakt wydania przez organ drugiej instancji postanowień z dnia 10 listopada 2006 r. o wznowieniu postępowania oraz z dnia 8 grudnia o zawieszeniu wznowionego postępowania i wstrzymaniu wykonania decyzji PINB z dnia 28 czerwca 2004 r. o rozbiórce ogrodzenia. Zdaniem odwołującej się organ pierwszej instancji powinien był ustalić ponownie stan faktyczny w tej sprawie na podstawie akt sprawy karnej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. P. oraz ocenić prawidłowo nowe dowody dołączone przez nią do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Postępowanie sądowe we wskazanej sprawie dotyczy bowiem składania fałszywych zeznań przez jej bratanka M. A., które to zeznania rzutowały na rozstrzygnięcie nakazujące rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia. Decyzją z dnia 4 lutego 2008 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni, utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 4 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że prawidłowo odmówiono udzielenia pozwolenia na użytkowanie omawianego ogrodzenia, skoro w obrocie prawnym pozostaje prawomocna decyzja organu odwoławczego z dnia 16 sierpnia 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 28 czerwca 2004 r. o nakazie rozbiórki tego obiektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutów strony organ drugiej instancji podniósł, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest fakt, że ogrodzenie wybudował poprzedni właściciel działki, gdyż obowiązek administracyjny w tej sprawie przeszedł na odwołującą się. Kwestia wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki omawianego ogrodzenia nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego, lecz jedynie otwiera możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Wskazana przez stronę okoliczność istnienia nowych faktów i dowodów w sprawie, ujawnionych w toczącym się postępowaniem karnym w sprawie [...], będzie oceniona w postępowaniu wznowieniowym, po prawomocnym zakończeniu sprawy [...], rozpatrywanej obecnie przez Sąd Rejonowy w B. P. Skargę do sądu administracyjnego wniosła T. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, poprzez błędne przyjęcie, iż odbudowa ogrodzenia działek 168/2 i 168/4 została rozpoczęta w 1999 r. i zakończona w 2002 r. oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 i ust. 4 i art. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, poprzez ich niezastosowanie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138, art. 104 § 2 i art.123 § 2 k.p.a., przez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów prawa polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że przesunięcie jednego słupka bramy w 2001 r. oznaczało dokonanie odbudowy całego ogrodzenia. Zdaniem skarżącej z załączonego przez nią dowodu w postaci zdjęcia z filmu video wynika, że organy administracji błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy. Organy administracji orzekające w sprawie nie odniosły się do tego dowodu, jak również do innych dowodów przeprowadzonym w postępowaniu przez Sądem Rejonowym w B. P. w sprawie [...]. Ponadto, wbrew stanowisku organu drugiej instancji, wydane na podstawie art. 123 § 2 k.p.a. postanowienie z dnia 10 listopada 2006 r. o wznowieniu postępowania, nie wymaga dodatkowo podjęcia decyzji w tym przedmiocie. Skarżąca podkreśliła, że organy administracji obu instancji bezkrytycznie przyjęły stan faktyczny w oparciu o ustalenia dokonane w zakończonym wcześniej postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w sprawie nakazu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Prace wykonane przy przebudowie tego obiektu nie wykroczyły poza zakres robót wskazanych w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane i nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Odbudowa ogrodzenia zakończyła się po dniu 31 grudnia 1994 r., a przed dniem 11 lipca 1998 r. i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie. T. M. podniosła, iż postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 25 marca 2004 r., znak: [...], zostało skierowane do niej jako do inwestora samowoli budowlanej, a nie jako do właścicielki ogrodzonych działek, w związku z czym, nie mogło być ono przez nią wykonane. Zdaniem skarżącej ogrodzenie nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, ani ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto sprawa została wszczęta (wznowiona) i nie zakończona do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane. W związku z tym, wniosek skarżącej o udzielenie pozwolenia na użytkowanie – w trybie przepisów powołanej wyżej ustawy – należało załatwić pozytywnie. Do skargi T. M. załączyła wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 stycznia 2008 r., [...], uchylający wyrok Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 21 sierpnia 2007 r., [...] i przekazujący sprawę T. M. temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem zarzutów skargi nie można uznać za zasadne. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż w obrocie prawnym nadal pozostają decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2004 r., znak: [...], nakazująca T. M. rozbiórkę ogrodzenia działek nr 168/4 i 168/2 w L., gm. T., wybudowanego od strony drogi T. – K. oraz utrzymująca tę decyzję w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 sierpnia 2004 r., znak: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 621/04, oddalił bowiem skargę T. M. na decyzję organu odwoławczego z dnia 16 sierpnia 2004 r., a skarga kasacyjna T. M. od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 488/05. Oznacza to, że organy administracji obu instancji w żadnym razie nie były władne do udzielenia skarżącej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego ogrodzenia na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, poz. 665), powoływanej dalej jako: "ustawa". Przepis ten stanowi, że do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1 (tj. ustawy Prawo budowlane). Z powołanych decyzji organów obu instancji wynika, że inwestycja polegająca na budowie ogrodzenia na działce nr 168/2 zrealizowana została w 1997 r., a na działce nr 168/4 w 2002 r. Ustalenia te nie zostały zakwestionowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym we wskazanych wyżej wyrokach. Tym samym stan faktyczny przyjęty przez organy administracji w decyzjach z dnia 28 czerwca 2004 r. i 16 sierpnia 2004 r. w sprawie nakazu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia jest wiążący dla organów administracji w postępowaniu w niniejszej sprawie. Dopóki decyzje te pozostają w obrocie prawnym brak jest podstaw prawnych do przyjęcia odmiennych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy administracji nie były władne oceniać w postępowaniu administracyjnym w rozpoznawanej sprawie, czy przedstawione przez skarżącą dowody w postaci pisma Kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich z dnia 6 lipca 2006 r., znak: [...], postanowienia Wójta Gminy z dnia 22 maja 2006 r., znak: [...] oraz trzech zdjęć, załączone do wniosku z dnia 11 października 2007 r., wskazują na inną datę realizacji omawianego ogrodzenia. Ocena tych dowodów będzie możliwa po podjęciu postępowania wznowieniowego zawieszonego na wniosek skarżącej. Podjęcie tego postępowania nastąpi, jak wynika z postanowienia WINB z dnia 8 grudnia 2006 r., po wydaniu przez Sąd Rejonowy w B. P. prawomocnego orzeczenia w postępowaniu sądowym w sprawie [...]. Dopiero w oparciu o to orzeczenie sądu powszechnego zostanie wydana decyzja kończąca postępowanie wznowieniowe. Załączony przez skarżącą wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 stycznia 2008 r., [...], uchylający wyrok Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 21 sierpnia 2007 r., [...] i przekazujący sprawę T. M. temu Sądowi do ponownego rozpoznania, nie stanowi podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania wznowieniowego i w konsekwencji nie pozwala na ustosunkowanie się przez organy administracji do dowodów i faktów ustalonych w postępowaniu sądowym w sprawie [...]. Wyrokiem tym Sąd Okręgowy uchylił jedynie orzeczenie Sądu Rejonowego wydane w tej sprawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Z kserokopii tego wyroku nie wynika, by był on prawomocny, nawet jednak, gdyby orzeczenie to stało się prawomocne, to oznacza ono, iż Sąd Rejonowy ponownie rozstrzygać będzie sprawę T. M. i dopiero prawomocne orzeczenie tego Sądu pozwoli organowi administracji na wydanie decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe. Nie ma racji skarżąca zarzucając organowi drugiej instancji naruszenie art. 104 § 2 i art. 123 § 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie, iż wydane na podstawie art. 123 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania wymaga jeszcze wydania decyzji w tym przedmiocie. Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2006 r. o wznowieniu postępowania zostało wydane prawidłowo na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., który stanowi, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Orzeczenie to nie ma charakteru rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie, a jedynie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Organ administracji, jak to wskazano wyżej, po podjęciu postępowania wznowieniowego i przeprowadzeniu tego postępowania wyda decyzję kończącą postępowanie określoną w art. 151 k.p.a. Niezasadne jest przy tym twierdzenie skarżącej, iż prace wykonane przy przebudowie ogrodzenia nie wykroczyły poza zakres robót wskazanych w art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i nie wymagały pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. Wskazać należy, że przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 163, poz. 1364) i wszedł w życie w dniu 26 września 2005 r. Przepis ten nie obowiązywał zatem w dacie realizacji przedmiotowego ogrodzenia. Ponadto kwestia ta była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w powoływanym wyżej wyroku z dnia 9 lutego 2006 r. stwierdził, iż odbudowa tego ogrodzenia po dniu 24 grudnia 1997 r. wymagała zgłoszenia właściwemu organowi (wcześniej uzyskania pozwolenia na budowę). Nieuzasadniony jest także zarzut skarżącej, co do tego, że nie mogła ona wykonać postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 25 marca 2004 r., znak: [...], gdyż zostało ono skierowane do niej jako do inwestora samowoli budowlanej, a nie jako do właścicielki ogrodzonych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie badając legalność powołanej wyżej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 sierpnia 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia 28 czerwca 2004 r. o nakazie rozbiórki omawianego obiektu budowlanego kontrolował również prawidłowość tego postanowienia i nie stwierdził, by naruszało ono prawo. Zaskarżona decyzja nie narusza również art. 138 k.p.a., gdyż prawidłowo organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie § 1 ust. 1 tego artykułu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 250 powołanej ustawy oraz § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie ponoszenia opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).