II SA/Lu 222/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-05-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada stałe dochody pokrywające jej miesięczne koszty utrzymania koniecznego oraz jest właścicielką nieruchomości, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, czy jedynie w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która posiada stałe dochody pokrywające jej miesięczne koszty utrzymania koniecznego oraz zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie wykazała ona, że jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednakże, jeśli pozostała po odliczeniu kosztów utrzymania kwota jest na tyle niska, że poniesienie kosztów ustanowienia radcy prawnego spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia radcy prawnego.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Strona skarżąca uzasadniła wniosek posiadaniem emerytury i współwłasnością domu. Po wezwaniach do uzupełnienia dokumentacji, strona przedstawiła swoje dochody netto i koszty utrzymania koniecznego. Referendarz sądowy ocenił, że dochody strony skarżącej pokrywają jej koszty utrzymania i potrzeby mieszkaniowe, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale uznał, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i wyznaczenie go z listy Okręgowej Izby Radców Prawnych w L. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie p o s t a n a w i a I. przyznać A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie, którego zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu, którego jest współwłaścicielką w [...] części i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała oświadczenie z dnia 22 kwietnia 2013 r., do którego dołączyła dokumenty źródłowe. W oświadczeniu strona skarżąca wyjaśniła, że jej dochód miesięczny netto to kwota [...] złotych oraz, iż jest właścicielką domu o powierzchni [...] m2. W oświadczeniu tym strona skarżąca wyliczyła stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Strona skarżąca ponownie wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała oświadczeni z dnia 13 maja 2013 r. Wynika z niego, że na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego strony skarżącej składają się wydatki na żywność – [...] złotych, środki czystości – [...] złotych, telefon stacjonarny – [...] złote, telefon komórkowy – [...] złotych, podatek od nieruchomości – [...] złotych, wywóz śmieci – [...] złotych, ścieki i kanalizację – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych ([...] złotych za dwa miesiące), leki – [...] złotych, gaz – [...] złotych, węgiel – [...] złotych ([...] złotych na 3 miesiące w okresie grzewczym), drewno – [...] złote ([...] złotych na sezon grzewczy o długości 6 miesięcy) i ubrania – [...] złotych.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Strona skarżąca posada stałe dochody pokrywające jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego oraz będąc właścicielką domu o powierzchni [...] m2 ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można zatem przyjąć aby była osobą ubogą bądź aby była osobą, której dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Tym samym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznać należy za bezzasadny. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała jednak, że nie jest w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego. Minimalny koszt ustanowienia radcy prawnego dla reprezentowania strony skarżącej w niniejszym postępowaniu wynosi 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm. w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054). Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych netto zaś stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] złotych. Przy czym do stałych kosztów utrzymania koniecznego nie zalicza się wydatków na opłatę podatku od nieruchomości zaś wydatki na zakup węgla nie są wydatkami stałymi lecz okresowymi. Dlatego koszt zakup węgla uwzględniono jako [...] kwoty [...] złotych, czyli jako kwotę, którą strona skarżąca musi zaoszczędzić miesięcznie w przeciągu roku aby zakupić węgiel. Po poniesieniu stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego z dochodu strony skarżącej pozostaje kwota [...] złotych. Biorąc pod uwagę, że – jak podkreśla strona skarżąca – wysokość jej stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego podlega wahaniom, mogą być więc one wyższe od wykazanych, referendarz sądowy przyjął, iż poniesienie z tej kwoty minimalnego kosztu ustanowienia radcy prawnego spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Pozostająca stronie skarżącej po poniesieniu kosztów utrzymania koniecznego kwota jest bowiem na tyle niska, że uiszczenie z niej minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego spowodować może brak możliwości poniesienia kosztów utrzymania koniecznego w kwotach wyższych od wykazanych. Kwota ta pozwala jednak na poniesienie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego kosztów sądowych niniejszej sprawy. Nie przekroczą one bowiem każdorazowo kwoty 100 złotych. Kwotę tą strona skarżąca może zaś uiścić bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego, czego dowodzi uiszczenie przez nią wpisu sądowego od wniesionej skargi.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło