II SA/Lu 223/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-04-03

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo domowe, będącej inwalidą II grupy, posiadającej stałe źródło dochodu, ale ponoszącej wydatki na leki i inne niezbędne koszty utrzymania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w celu ustanowienia adwokata, mimo że nie jest ona całkowicie pozbawiona środków do życia?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest całkowicie pozbawiona środków do życia, ale której dochody nie pozwalają na pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym. W przypadku, gdy koszty ustanowienia adwokata pochłonęłyby znaczną część miesięcznych dochodów i uniemożliwiły pokrycie innych niezbędnych wydatków, takich jak leki, zasadne jest przyznanie pomocy w tym zakresie. Natomiast, jeśli koszty sądowe nie przekraczają określonej kwoty i są proporcjonalne do dochodów, można odmówić przyznania pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący M. Z. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnił wniosek tym, że jest inwalidą II grupy, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury i dochodów z działalności gospodarczej, ponosząc jednocześnie stałe wydatki na leki, energię, gaz i ogrzewanie. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżący posiada stałe źródło dochodu, które pokrywa jego podstawowe potrzeby życiowe, jednakże koszty ustanowienia adwokata stanowiłyby dla niego znaczne obciążenie, uniemożliwiając pokrycie wydatków na leki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. Z. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych p o s t a n a w i a I. przyznać M. Z. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wniósł druk PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest inwalidą II grupy, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych netto oraz środków finansowych uzyskiwanych z pracy w prowadzonym zakładzie fryzjerskim wynoszących miesięcznie [...] złotych. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego strony skarżącej składają się wydatki na energię elektryczną – [...]złotych za pół roku – [...] złotych miesięcznie, na ubezpieczenie społeczne z działalności gospodarczej – [...] złotych, za gaz – [...] złotych, na leki – [...] złotych, za ogrzewanie – [...] złotych za okres grzewczy oraz wydatki na wyżywienie w zależności od potrzeb. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący ma stałe źródło dochodu, które pokrywa jego wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego oraz zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można zatem przyjąć, aby był pozbawiony środków do życia bądź, aby jego dochody nie były w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak, że nie jest w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponieść minimalnego wynagrodzenia adwokata z wyboru ustanowionego dla reprezentowania go w niniejsze sprawie. Wynagrodzenie to wynosi 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Uiszczenie przez skarżącego minimalnego wynagrodzenia adwokata pochłonęłoby niemal w całości środki finansowe przeznaczane przez niego na koszty zakupu leków. Biorąc zaś pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów skarżącego poniesienie przez niego kosztów zakupu lekarstw i minimalnego wynagrodzenia adwokata pochłonęłoby niema 60% jego miesięcznych dochodów. W praktyce pozbawiłoby to skarżącego możliwości poniesienia całości innych prócz kosztów zakupu lekarstw kosztów utrzymania koniecznego, co skutkowałoby uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Zasadnym jest więc przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Natomiast koszty sądowe w niniejszej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Mając na uwadze ich wysokość oraz wysokość miesięcznych dochodów skarżącego jak i to, że w toku postępowania koszty sądowe będą występować sukcesywnie stwierdzić należy, że skarżący bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego może ponieść koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło