II SA/Lu 228/22
WyrokWSA w Lublinie2022-06-14
Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Grażyna Pawlos-Janusz, Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku okresowego na opłacenie opieki i pomocy we własnym zakresie, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, była uzasadniona brakiem wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, gdy skarżąca odmawiała przyjęcia przyznanych jej usług opiekuńczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż w sprawie nie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Mimo przekroczenia kryterium dochodowego, skarżąca odmawiała przyjęcia przyznanych jej usług opiekuńczych, co podważało rzeczywistą potrzebę przyznania dodatkowego zasiłku na opłacenie opieki we własnym zakresie. Odmowa przyjęcia pomocy, mimo jej zapewnienia przez organ, wykluczała możliwość uznania sytuacji za wyjątkową i uzasadniającą przyznanie świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca T. W. wniosła o przyznanie zasiłku okresowego na opłacenie opieki i pomocy we własnym zakresie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że dochód skarżącej przekracza kryterium dochodowe, a jej sytuacja nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku". Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że skarżąca odmawiała przyjęcia przyznanych jej usług opiekuńczych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i brak uwzględnienia jej sytuacji życiowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 1 lutego 2022 r. nr SKO.41/4387/OS/2021 w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Wnioskiem z 28 września 2021 r. T. W. (dalej jako: skarżąca lub strona) zwróciła się do Wójta Gminy Niemce o świadczenie pieniężne na opłacenie opieki i pomocy organizowanej we własnym zakresie.
W związku prośbą skarżącej, aby nie kontaktować się z nią telefonicznie, organ zwrócił się do niej o złożenie na piśmie informacji w sprawie jej aktualnej sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej. Zaznaczył przy tym, że istotne znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku mają faktury, rachunki za zakupione lekarstwa, czy inne ponoszone wydatki. W odpowiedzi strona wskazała, że jej sytuację zdrowotną określa orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, orzeczenie ZUS z 9 lipca 2020 r. oraz zaświadczenie lekarskie. Ponadto jest chora na cukrzycę, zaćmę i inne schorzenia przewlekłe, a jej sytuacja mieszkaniowa wynika z oświadczenia z 17 sierpnia 2020 r. Nadto dodała, że ponosi wydatki na opiekę 1050 zł, na leki 250 zł, spłaca pożyczkę - rata 500 zł oraz nabywa opał na sezon grzewczy w kwocie 4.000 zł. Wskazała również, ze usługi opiekuńcze nie są świadczone od sierpnia 2020 r.
Decyzją z 26 października 2021 r., Wójt Gminy Niemce odmówił stronie przyznania zasiłku okresowego z przeznaczeniem na opłacenie opieki i pomocy we własnym zakresie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w związku z obostrzeniami wynikającymi ze stanu pandemii, nie przeprowadzał wywiadu środowiskowego, lecz ustalił stan faktyczny na podstawie innych, zgromadzonych w aktach dokumentów, w tym złożonych przez stronę wyjaśnień. Organ ustalił, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zajmuje pokój i pomieszczenie gospodarcze ogrzewane centralnym ogrzewaniem (c.o. dogrzewa również pokój męża). W tym samym budynku mieszka jej mąż, z którym pozostaje w separacji sądowej i który prowadzi własne gospodarstwo domowe, udzielając jej pomocy tylko w sprawach urzędowych. Natomiast syn ostatnio pomagał przy naprawach ścian i sufitów. Nadto ustalił, że dochód strony za sierpień 2021 r., wyniósł 1.305,96 zł - składa się na niego emerytura netto - 1.066,30 zł oraz dodatek pielęgnacyjny - 239,66 zł. Wskazano, że z przedłożonego odcinka emerytury wynika, że w sierpniu 2021 r. strona dysponowała kwotą 1.655,73 zł, gdyż pobrała jeszcze świadczenie uzupełniające 500+ (potrącenia egzekucyjne wynoszą 150,23 zł). Skarżąca jest osobą przewlekle chorą, systematycznie przyjmuje lekarstwa, jest pod stałą opieką lekarską. Od 9 lipca 2020 r. legitymuje się orzeczeniem ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Z posiadanych informacji wynika, że strona jest w miarę sprawna fizycznie, nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się, jest widywana w sklepie w centrum [...], samodzielnie nosi zakupy, chodzi również do biblioteki.
Wskazując na powyższe organ wskazał, że pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701,00 zł, Dochód strony wynosi natomiast 1305,96 zł, co znacznie przekracza ww. kryterium dochodowe. W tych okolicznościach może być przyznana pomoc jedynie na podstawie art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Jednakże przepis ten w sposób niemogący budzić wątpliwości przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze zasiłku okresowego. Może on być przyznany "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe. Organ orzekając w przedmiocie przyznania takiego świadczenia ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej.
Zdaniem organu za szczególnie uzasadniony przypadek należy rozumieć taką sytuację życiową osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że zaistniałe nagłe, drastyczne, dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia, które to zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych. W ocenie organu strona nie znajduje się w takiej sytuacji. Od lipca 2020 r. strona legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji w związku z tym zmianie uległa jej sytuacja dochodowa, tj. otrzymuje świadczenia w łącznej kwocie 1.655,73 zł (kwota jaką dysponuje na swoje wydatki). Nadto jest osobą korzystającą ze wsparcia organu od około 30 lat, w związku z tym organ prowadził liczne postępowania, których przedmiotem było ustalenie stanu dochodów i zdrowia strony. Korzystała ze świadczeń pieniężnych do sierpnia 2020 r. gdy jej dochód wynosił 1.025,00 zł netto tj. gdy była tylko uprawniona do otrzymywania emerytury z ZUS. Łącznie w 2020 r. otrzymała z OPS świadczenia w wysokości 2.550,00 zł, co daje miesięczne wsparcie w wysokości 212,50 zł.
Jednak w związku z nabyciem od lipca 2020 r. uprawnień do orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji jej sytuacja dochodowa uległa zmianie. Otrzymała w związku z tym dodatek pielęgnacyjny w wysokości 239,66 zł oraz świadczenie uzupełniające w wysokości 500,00 zł. Miesięczny dochód strony zwiększył się o 739,66 zł. Mając na uwadze powyższe organ uznał, że zasiłek okresowy przyznany na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jednak przypadek strony nie może być uznany za szczególny, gdyż brak jest udokumentowania jakichkolwiek wydatków, nie dostarczono żadnych faktur (poza dwiema za zakupione lekarstwa na kwotę 104,09zł i 153,07zł - są to jedyne faktury dostarczone w roku 2021),), czy innych rachunków wskazujących na ponoszenie wysokich kosztów utrzymania. To w gestii strony należy natomiast udowodnienie wyjątkowości jej sytuacji, od niej bowiem zależy sposób załatwienia jej żądania.
Jednocześnie organ nadmienił, iż strona ma możliwości korzystania z usług opiekuńczych, które w okresie od sierpnia 2020 r. do października 2021 r. były przyznawane czterokrotnie. Pomoc ta nie była jednak realizowana, gdyż strona nie zaakceptowała żadnej z opiekunek, które zgłaszały się do niej celem świadczenia przyznanej pomocy. Skoro zatem strona nie jest zainteresowana korzystaniem z pomocy w postaci usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania przez opiekunki wskazane przez organ winna tak gospodarować swoim budżetem domowym by móc opłacić opiekę jakiej potrzebuje. Jednocześnie organ wskazał, że strona nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku okresowego na wniosek z 27 września 2021 r.
W odwołanie od ww. decyzji strona podniosła, że decyzja to "Bzdury wyssane z palca w 100%". Dotychczas nie zgłosiła się bowiem do niej żadna osoba do wykonywania usług opiekuńczych i nadal opłaca opiekunki jak do sierpnia 2020 r. Następnie podniosła, że szczególny przypadek to systematyczne leczenie i równoczesny brak usług opiekuńczych z winy organu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie uwzględniło wniesionego odwołania i decyzją z 1 lutego 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając jego stanowisko i ustalenia.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium rozpoczęło od wyjaśnienia, że w dochodzie strony nie uwzględnia się świadczenia uzupełniającego, a zatem jej dochód wynosi 1305,95 zł, i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 701,00 zł. Tym samym stronie nie przysługuje zasiłek okresowy z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, lecz z art. 41 pkt 2 tej ustawy, który wymaga wykazania, że że sytuacja strony stanowi szczególnie uzasadniony przypadek.
Precyzując ustalenia organu pierwszej instancji Kolegium wskazało, że skarżąca miała przyznawane usługi opiekuńcze: decyzją z dnia 11 stycznia 2021 r. w okresie od 1 lutego 2021 r. do 30 czerwca 2021 r., decyzją z dnia 23 lipca 2021 r. - od 2 sierpnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., decyzją z dnia 14 października 2021 r. - od 18 października 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. oraz decyzją Kolegium z dnia 13 stycznia 2022 r. - od 18 października 2021 r. w wymiarze 5 dni w tygodniu po 4 godziny, a od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 30 czerwca 2022 r. w wymiarze 5 dni w tygodniu po 8 godzin (tj. w wymiarze wskazanym przez lekarza i zgodnym z jej żądaniem). Mimo, że strona miała zapewnione usługi opiekuńcze, to odmawiała przyjęcia opiekunek zgłaszających się do pracy, nie rozmawiała z nimi, upoważniła do tego męża. Kolegium stwierdziło, że powyższe zachowanie rodziło wątpliwości, czy rzeczywiście stronie zależy na świadczeniu przyznanych usług opiekuńczych.
Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający przyznanie zasiłku okresowego na opłacenie opieki i pomocy, ponieważ usługi opiekuńcze przyznawane w miarę pogarszania się stanu zdrowia w coraz większym wymiarze (aktualnie 5 dni w tygodniu po 8 godzin usług), zaspokajają jej potrzeby.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie strona wskazała, że przypadek nadzwyczajny np. meteoryt, pożar, wylanie Bałtyku i inne niecodzienne zdarzenia zabezpiecza rząd RP. Kolegium pomija natomiast uzasadnienia wyroków wydanych w sprawach II SA/Lu 407/21 i II SA/Lu 408/21. Nadto podniosła, że nie ma środków na opał, leczenie oraz opłacenie opieki we własnym zakresie, co powoduje zadłużenie w środowisku.
W kolejnych pismach z 4 i 25 kwietnia 2022 r. skarżąca zarzucała brak odpowiednich kwalifikacji opiekunek wyznaczonych przez GOPS do pełnienia usług opiekuńczych (czynności w zakresie ogrzewania wykonywał mąż skarżącej). Podniosła, że opiekunki nie miały zamiaru wykonywać usług za 13 zł netto, a "w dacie wizyt żadna osoba z GOPS nie miała umowy". Skarżąca została obciążona odpłatnością w wysokości 25% za usługi, które faktycznie nie były świadczone, również gmina ponosiła koszty niewykonanych usług. Wskazała, że umowa była zawarta z opiekunką, a nie z agencją wykonującą usługi, gdyż agencje nie przyjmują osób niekompetentnych. Od 18 października 2021 r. do końca 2021 r. nie przychodziła do niej żadna opiekunka. Podała, że decyzja przyznająca jej usługi na okres od 1 lipca do 31 grudnia 2021 r. została uchylona. Skarżąca wniosła o uchylenie "decyzji rażąco naruszających prawo od początku stopnia znacznego niepełnoprawności".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonych w sprawie decyzji wykazała, że akty te nie naruszają zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego w stopniu nakazującym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Skarga podlegała zatem oddaleniu, stosownie do art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 pkt 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268; dalej u.p.s.). Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Z tego przepisu jednoznacznie wynika, że wymienione w nim świadczenia to świadczenia o szczególnym charakterze, których przyznanie może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwrócić przy tym należy uwagę, że treść cytowanego przepisu wskazuje, iż przedmiotowy zasiłek "może być przyznany" co oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie jego przyznania wydawane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. W przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania, a więc czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. dokonał ustalenia stanu faktycznego, a przeprowadzona ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący.
Z drugiej natomiast strony, uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu. Charakter postępowania w którym wydane zostały kontrolowane akty wymagał zatem dokonania ustaleń nie tylko co do istnienia uzasadnionej potrzeby oraz możliwości samodzielnego jej zaspokojenia przez wnioskodawczynię, lecz także zbadania, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 u.p.s.
W orzecznictwie wskazuje się również, że przez ten "szczególnie uzasadniony przypadek" należy rozumieć sytuację zupełnie wyjątkową, bowiem o możliwości przyznania tego świadczenia nie decyduje dochód strony, lecz sytuacja życiowa, w której się ona znalazła (por. wyrok NSA z 4 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1868/07). Podkreśla się zarazem, iż w ramach omawianej pomocy nie można pokryć wydatków na potrzeby już zaspokojone (por. wyr. NSA z 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1790/07), czy też zapewniać stałego źródła utrzymania. Ma on bowiem charakter szczególnej pomocy doraźnej. Jak przy tym trafnie podkreślał NSA w wyroku z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 431/20 "szczególnie uzasadniony przypadek" musi być to przypadek na tyle charakterystyczny i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na nadzwyczajność zdarzenia, które wystąpiło i jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba sobie z nim nie poradzi, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje bowiem, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wystąpienia właśnie wyjątkowych okoliczności.
W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że dochód skarżącej znacząco przekracza, wynikające z przepisów, kryterium dochodowe uprawniające zasadniczo do uzyskania prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Kryterium to bowiem wynosi 701 zł, natomiast miesięczny dochód skarżącej to 1305,61 zł. Zasadnie więc kontrowana sprawa oceniana została właśnie przez pryzmat art. 41 u.p.s., gdyż przyznanie przedmiotowego zasiłku okresowego uniezależnione jest od wskazanego wyżej kryterium dochodowego strony. Z uwagi na powyższe, konieczne było w tej sprawie zbadanie przez orzekające organy administracji spełnienia ustawowej przesłanki, od wystąpienia której uzależnione jest przyznanie tegoż świadczenia, tj. wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku", w rozumieniu powyżej przedstawionym.
Z kontrowanej decyzji wynika, że taki właśnie, szczególnie uzasadniony przypadek - w ocenie organów - w sprawie nie wystąpił, a sąd, ocenę tę podziela.
Mianowicie organ prawidłowo ocenił okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt, że skarżąca miała (do 30 czerwca 2022 r.) zapewnione usługi opiekuńcze w wymiarze wynikających z aktualnych sytuacji w jakich się znajdowała. Natomiast strona odmawiała przyjęcia osób zgłaszających się do pracy. Z opiekunkami rozmawiał tylko mąż strony. Organy obu instancji rozważając możliwość przyznania skarżącej zasiłku okresowego z przeznaczeniem na opłacenie opieki we własnym zakresie, wzięły od uwagę całokształt okoliczności występujących w sprawie. W szczególności wskazały, że począwszy od sierpnia 2020 r. skarżąca miała przyznane usługi opiekuńcze: dotyczy to okresu pięciu miesięcy w 2020 r. (od sierpnia do grudnia), jedenastu miesięcy w 2021 r. (od lutego do czerwca i od sierpnia do grudnia), a także od 1 stycznia do 30 czerwca 2022 r. Bezsporne zatem jest, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (1 luty 2022 r.) skarżąca miała zapewnione usługi opiekuńcze, co istotne w wymiarze zgodnym z orzeczeniami lekarskimi. Wiarygodnie przy tym organy ustaliły, że skarżąca nie chciała korzystać z przyznanych usług i nie wpuszczała do mieszkania wyznaczonych opiekunek; nie przedstawiając przy tym racjonalnych powodów odmowy przyjęcia udzielonej jej pomocy. Stanowisko organów znajduje potwierdzenie w dokumentach sprawy.
W tej sytuacji w pełni usprawiedliwione są wątpliwości organów co do tego, czy faktycznie w ogóle istniała uzasadniona potrzeba korzystania przez skarżącą z usług innych osób. Skarżąca w swoich pismach podkreśla, że konieczna jej była pomoc przy paleniu w kotle c.o., czego ze względu na silną astmę nie mogła robić samodzielnie; w związku z tym w tych czynnościach musiał pomagać jej mąż. Zważyć jednak należy, że decyzje przyznające usługi opiekuńcze wskazywały, że usługi te obejmowały także pomoc przy paleniu w piecu. Twierdzenia skarżącej są więc nieuzasadnione.
W związku z powyższym, w ocenie sądu organy zasadnie przyjęły, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem w rozumieniu art. 41 pkt 2 u.p.s.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących wiarygodności oświadczeń urzędników (pracowników socjalnych), a także działających na ich zlecenie opiekunek należy podnieść, że oświadczenia takich osób, zawarte na piśmie, stanowią dokumenty urzędowe, korzystające z domniemania prawdziwości. Podważenie treści zawartej w takim dokumencie wymaga udowodnienia przez osobę, która zarzuca dokumentom fałsz. Skarżąca natomiast w żaden sposób nie podważa, że okoliczności w nich wskazane nie miały miejsca.
Również zarzut skarżącej, że organy obu instancji nie uwzględniły wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sformułowanych w sprawach II SA/Lu 407/21 i II SA/Lu 408/21, nie jest trafny. Orzeczenia te zostały wydane w innych sprawach. Stanowisko sądu wyrażone w innej sprawie, nie ma wiążącego charakteru, co oznacza, że organ po dokonaniu ustaleń dla danej sprawy nie ma bezwzględnego obowiązku zastosować się do tego stanowiska, zwłaszcza, jeśli w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych ustalenia faktyczne prowadzą do odmiennej oceny tego stanu. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W przywołanych orzeczeniach Sąd wyraził pogląd, że "w świetle art. 102 ust. 1 u.p.s. nie jest zgodne z prawem przyznanie usług opiekuńczych, jeśli osoba zainteresowania nie chce ich przyjąć. Przyznawanie tego rodzaju pomocy społecznej wbrew woli osoby zainteresowanej jest przede wszystkim nieefektywne, bo w istocie rzeczy nie niesie jakiejkolwiek realnej pomocy. Dodatkowo prowadzi do niecelowego dysponowania środkami publicznymi przeznaczonymi na pomoc społeczną, niezgodnie z potrzebami społecznymi w tym zakresie. Przyjmuje się nawet, że w takich sytuacjach może dochodzić do marnotrawstwa środków publicznych". Sąd podziela ten pogląd w całości, podkreślając dodatkowo, że przepis art. 102 u.p.s. należy odnosić do etapu wydawania decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych, w tym określenia jej zakresu i wymiaru, a nie do etapu jej wykonywania (świadczenia usług przez wskazanych opiekunów). Jeśli strona nie chce skorzystać z przyznanych usług, powinna formalnie z nich zrezygnować, składając do organu stosowne pismo. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodziła. Skarżąca pomimo korzystania z pomocy męża, konsekwentnie ubiegała się o przyznanie jej usług opiekuńczych, a pomimo tego, że nie przyjmowała wskazanych opiekunek, nie złożyła wniosków o rezygnację z przyznanych usług, lecz wnosiła odwołania domagając się usług w większym wymiarze. Skarżąca systematycznie zgłaszała potrzebę udzielania jej pomocy polegającej na usługach opiekuńczych, a następnie pomocy nie przyjmowała, nie przedstawiając racjonalnych, obiektywnych powodów nieskorzystania z udzielonej jej pomocy.
Reasumując, sąd nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje naruszały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdził też naruszenia przepisów k.p.a. w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w sposób dostateczny wykazało, iż wszystkie istotne okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja odmowy przyznania analizowanego świadczenia nakazywała uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżącą nie pozostała bez pomocy organu opieki społecznej, a dalszą żądaną pomoc (zasiłek okresowy na opłacenie pomocy we własnym zakresie), należało ocenić jako nieznajdującą uzasadnienia w art. 41 pkt 2 u.p.s.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ww. ustawy, a to z uwagi na wniosek organu o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i brak sprzeciwu strony skarżącej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło