II SA/Lu 249/14
WyrokWSA w Lublinie2014-05-20
Skład orzekający: Jacek Czaja, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele przeprowadzenia gazociągu, uwzględniając wszystkie poniesione przez właściciela szkody?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez jednostronne i bierne prowadzenie postępowania wyjaśniającego. Brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, w tym rzeczywistego żądania strony i potencjalnych szkód, miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odszkodowania za szkody powstałe w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości na cele przeprowadzenia gazociągu. Starosta wydał decyzję zezwalającą na przeprowadzenie gazociągu, a następnie ustalił odszkodowanie w kwocie 2.416 zł. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił, że odszkodowanie nie uwzględnia szkód wynikłych z uniemożliwienia realizacji planowanych nasadzeń oraz obniżenia atrakcyjności działek. WSA pierwotnie oddalił skargę, jednak NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz S. Ł. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za powstałe szkody w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz S. Ł. 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Lu 249/14
UZASADNIENIE
Starosta decyzją z dnia .... ograniczył sposób korzystania z działek nr ewid. ... o powierzchni 0,8500 ha oraz ... o powierzchni 0,7504 ha, położonych w R., stanowiących własność S. Ł., poprzez zezwolenie wnioskodawcy – .Spółce G.... na przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, to jest gazociągu średniego ciśnienia DN 180 mm MOP 0,5 MPa relacji od miasta R. do miejscowości S. D. Wprowadzone tą decyzją ograniczenie polegało na:
1. trwałym ograniczeniu sposobu korzystania z części działek: nr ewid. ... w granicach obszaru oznaczonego na mapie symbolami: A-B-C-D-A, o powierzchni 0,0047 ha; nr ewid. ..., w granicach obszaru oznaczonego na mapie symbolami: D-C-E-F-D, o powierzchni 0,0047 ha,
2. okresowym (na czas budowy sieci gazowej, nie dłużej niż 12 miesięcy) ograniczeniu sposobu korzystania z części działek: nr ewid. ..., w granicach obszaru oznaczonego na mapie symbolami: A1-B1-C1-D1-A1, o powierzchni 0,0469 ha; nr ewid. ..., w granicach obszaru oznaczonego na mapie symbolami: D1- C1-E1-F1-D1, o powierzchni 0,0465 ha.
Jednocześnie decyzją tą organ administracji zobowiązał wnioskodawcę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu gazociągu oraz inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku tych działań. Na wnioskodawcę nałożono również obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie protokołu wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego określającego wartość powstałych szkód i zmniejszenia wartości nieruchomości wskutek inwestycji.
Pismem z dnia 25 października 2010 r. (złożonym 9 marca 2011 r.) S. G. wystąpiła do Starosty ....o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie, przedkładając operat szacunkowy z dnia 22 lutego 2011 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego R. O.
Starosta ....decyzją z dnia .... ustalił wysokość odszkodowania na rzecz S. Ł. w kwocie 2.416 zł za szkody powstałe na działkach nr ewid. ..., położonych w R., w wyniku działań prowadzonych na podstawie wskazanej wyżej decyzji tego organu z dnia 8 stycznia 2010 r.
Decyzją z dnia ... Wojewoda ...utrzymał w mocy decyzję Starosty ... z dnia ... Organ przyjął, że złożony w sprawie przez wnioskodawcę .S. G. operat szacunkowy jest zgodny z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej: "u.g.n.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Zasadnie w operacie szacunkowym stwierdzono, że przebiegający w gruncie działek nr ewid. .... gazociąg nie powoduje konieczności zmiany sposobu użytkowania nieruchomości. Jest on umiejscowiony bowiem na części tych działek o przeznaczeniu rolnym, a w jego sąsiedztwie znajdują się przewody podziemne, położone wcześniej. Dlatego też rzeczoznawca przyjął, że nastąpiła utrata wartości nieruchomości tylko w strefie kontrolowanej o powierzchni 94 m2, zgodnie z decyzją Starosty ... z dnia ...Skoro zatem strefa kontrolowana gazociągu leży na części wskazanych działek o przeznaczeniu rolnym, z możliwością zabudowy, to dlatego rzeczoznawca majątkowy w analizie uwzględnił rynek nieruchomości niezabudowanych z możliwością zabudowy na terenie miasta R... W związku z tym, że ceny tego rodzaju nieruchomości nie wzrastały na rynku lokalnym, trend czasowy zmiany przyjęto na poziomie 0%. Ceny jednostkowe analizowanych nieruchomości zawierały się w przedziale od 41,01 zł/m2 do 89,36 zł/m2. Wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określono w drodze metody korygowania ceny średniej w podejściu porównawczym. W wyniku zastosowania tej metody rzeczoznawca ustalił wartość 1 m2 gruntu na kwotę 71,62 zł.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył S. Ł., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucając naruszenie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 120 i art. 124-126 u.g.n., przez uznanie, że wartość szkód powstałych na jego działkach w wyniku ograniczenia jego prawa własności wynosi 2.416 zł. Zdaniem skarżącego ustalone odszkodowanie nie uwzględnia jego szkód wynikłych z uniemożliwienia realizacji zaplanowanych przez niego nasadzeń drzew i krzewów ozdobnych. Wykonana linia gazociągu w znacznym stopniu obniża atrakcyjność zajętych działek położonych bezpośrednio przy drodze krajowej łączącej L. i W. Skarżący podniósł, że jak wynika ze złożonego przez niego zaświadczenia, 38% powierzchni działki została przeznaczona pod działalność usługową z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej. Rzeczoznawca wadliwie ustalił nieruchomości przyjęte do porównania. Należało bowiem uwzględnić wyłącznie nieruchomości sąsiednie położone w pasie drogowym drogi krajowej L.-W., przeznaczone pod usługi oraz zabudowę, a nie – jak to uczynił autor operatu – nieruchomości niezabudowane z możliwością zabudowy z terenu miasta Ryki.
Wyrokiem z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 25/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl ust. 4 art. 124 u.g.n. na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1 powołanego przepisu. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n. Wskazany wyżej przepis stanowi, że odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 powołanej ustawy. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Oszacowania wartości poniesionych szkód na nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n.).
W związku z tym Sąd przyjął, że wyliczona w operacie szacunkowym wartość szkody powstałej na działkach nr ewid. ..., położonych w R., w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nich, wynosi 2.416 zł, stwierdzając, że dokonana przez Wojewodę ocena prawidłowości operatu szacunkowego nie nosi znamion dowolności. Przechodząc następnie do kwestionowanej przez skarżącego wysokości odszkodowania Sąd stwierdził, że jak wynika z akt administracyjnych, gazociąg średniego ciśnienia DN 180 mm MOP 0,5 MPa relacji od miasta R. do miejscowości S. D. przechodzi przez działki nr ewid. ....., równolegle do granicy działek z ulica W. w R. (drogą krajową nr 17 relacji L.-W.), w odległości około 28 m od tej granicy i około 5 m od frontowej ściany budynku gospodarczego. Działki skarżącego stanowią miejsce uprawy iglaków w donicach na długości około 58 m, częściowo – na obszarze placu przed budynkami – teren ten jest stabilizowany żużlem na długości około 26 m, a w pozostałej części stanowi teren upraw iglaków w ziemi na długości około 19 m. We wskazanym wyżej obszarze (pomiędzy budynkiem gospodarczym a granicą z drogą krajową) oprócz gazociągu przebiegają inne przewody sieci podziemnej, to jest sieci telekomunikacyjnej t i tA, elektroenergetyczna eNN, wodociągowa. Teren tzw. strefy kontrolowanej, oznaczonej na mapie ograniczenia praw rzeczowych, stanowiącej załącznik do powołanej wyżej decyzji Starosty ... z dnia ... (k. 21, 27 akt. adm.), obejmuje pas gruntu o szerokości 1 m, którego środek pokrywa się z osią gazociągu. Z akt tych wynika również, że przewód służący do przesyłania gazu ziemnego został przeprowadzony przez działki skarżącego metodą "przeciskową", umożliwiającą umiejscowienie tego przewodu pod powierzchnią gruntu, bez konieczności naruszenia wierzchniej warstwy gruntu. Ponadto na terenie obejmującym omawiane działki obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta R., zatwierdzony uchwałą nr XIX/122/04 Rady Miejskiej w R. z dnia 27 lutego 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 100, poz. 1641 ze zm.). Z zapisów planu wynika, że te działki gruntu znajdują się na terenie:
- częściowo zarezerwowanym pod poszerzenie pasa drogowego ulicy W. (drogi krajowej nr 17, oznaczonej w planie symbolem "3 KDK-GP"), o szerokości w liniach rozgraniczających 40 m, co stanowi pas głębokości około 5 m od granicy działki,
- częściowo przeznaczonym pod poszerzenie pasa drogowego drogi dojazdowej (oznaczonym w planie symbolem "5 KDG-D"), o szerokości w liniach rozgraniczających 10 m, co stanowi pas głębokości około 2,5 m od granicy działki,
- częściowo przeznaczonym pod zabudowę usługową (oznaczonym w planie symbolem "13 U"), stanowiącym pas gruntu szerokości około 88 m od linii rozgraniczającej drogi dojazdowej i powierzchni około 5 900 m2, to jest około 38% całej powierzchni działek,
- w pozostałej części przeznaczonym pod uprawy polowe (oznaczonym w planie symbolem "30 RP"), przy czym w tej części działek w części północnej przebiega korytarz ekologiczny.
Teren strefy kontrolowanej, co przyznał skarżący w treści skargi i co wynika z akt administracyjnych sprawy, nie znajduje się w południowej części przedmiotowych działek, położonej na obszarze oznaczonym w planie symbolem "13 U", przeznaczonym pod usługi, lecz w północnej części tych działek, równolegle do drogi krajowej nr 17 (ulicy W. w R.). Teren ten położony jest w obszarze upraw rolnych oznaczonych symbolem "30 RP", dla którego plan dopuszcza lokalizację liniowych elementów infrastruktury technicznej oraz urządzeń i obiektów związanych z ich eksploatacją (§ 16 ust. 1 pkt 2 litera "f"). Na obszarze tym obowiązuje, co do zasady, zakaz realizacji nowej zabudowy kubaturowej, z możliwością adaptacji istniejącej rozproszonej zabudowy zagrodowej mieszkaniowej z dopuszczeniem modernizacji, uzupełnień i odtwarzania zamortyzowanych obiektów, z zastrzeżeniem, że w granicach ciągów ekologicznych modernizacja, uzupełnienia, odtwarzanie oraz rozbudowa obiektów jest możliwa pod warunkiem nie ograniczania swobodnej cyrkulacji powietrza oraz spływu wód powierzchniowych (§ 16 ust. 1 pkt 2 litery "a", "b" i "c"). Jedynie wyjątkowo, na obszarach upraw sadowniczych i przemysłowych, plan dopuszcza możliwość budowy poza wyznaczonymi terenami budowlanymi obiektów specjalistycznych związanych z kierunkiem produkcji wraz z uzupełniającą funkcją mieszkalną (§ 9 pkt 2).
Sąd zauważył, że wbrew zarzutom skarżącego teren jego nieruchomości nie może być przez niego zagospodarowany w sposób dowolny, związany m.in. z atrakcyjnym położeniem tej nieruchomości w pobliżu drogi krajowej. W tym zakresie wskazane wyżej obowiązujące zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzają ograniczone możliwości sytuowania nowej zabudowy na tych działkach. Fakt, że na pozostałej, nieobjętej ograniczeniami prawa własności, części nieruchomości skarżącego znajdują się także tereny przeznaczone pod usługi, o symbolu "13 U" nie może mieć wpływu na wynik sprawy. W tej bowiem części działek decyzja Starosty z dnia ... nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w wykonywaniu prawa własności przez skarżącego.
Sąd uznał również pozostałe zarzuty skarżącego za nieuzasadnione wskazując, że w celu oszacowania wartości rynkowej ubytku wartości pasa strefy kontrolowanej, to jest wartości trwałego ograniczenia korzystania z nieruchomości skarżącego, biegły zastosował podejście kosztowe metodą kosztów odtworzenia do określenia wartości szkód w nasadzeniach, a także metodykę opracowaną zgodnie z aktualnymi standardami określonymi w p. 4.4.2. tymczasowej noty interpretacyjnej nr V.8 Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych (wydanie VIII, Warszawa, czerwiec 2004), w tym – dla oszacowania wartości rynkowej jednostki porównawczej (1 m2 gruntu) – posłużył się podejściem porównawczym, metodą korygowania ceny średniej.
W związku z tym, że strefa kontrolowana gazociągu znajduje się w części działek skarżącego o przeznaczeniu rolnym, z możliwością zabudowy, dla ustalenia wyceny jednostki porównawczej 1m2 gruntu, autor operatu szacunkowego uwzględnił nieruchomości niezabudowane z możliwością zabudowy położone na terenie miasta R. W ocenie Sądu taki zabieg rzeczoznawcy majątkowego był dla skarżącego bardzo korzystny. W sytuacji, gdy analizowany teren działek skarżącego przeznaczony jest pod uprawy polowe, które jedynie wyjątkowo mogą być uzupełnione o nową zabudowę – w postaci obiektów specjalistycznych związanych z kierunkiem produkcji wraz z uzupełniającą funkcją mieszkalną, rzeczoznawca do porównania przyjął działki niezabudowane, z możliwością zabudowy, niezależnie od tego, czy mają one – tak, jak działka skarżącego – przeznaczenie rolne, czy też stanowić mogą np. typowe działki budowlane. Organy administracji orzekające w sprawie nie ustaliły, by skarżący poniósł szkody wynikające z przeprowadzonych i zaplanowanych działań inwestycyjnych wskazywane przez niego w toku postępowania. Sam skarżący takich okoliczności również nie udokumentował w żaden sposób w postępowaniu administracyjnym.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uznając, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
Od powyższego wyroku S. Ł. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości.
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2013 r., w sprawie I OSK 1363/12, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepisy prawa materialnego zakreśliły zakres postępowania dowodowego, jakie powinno być przeprowadzone w celu ustalenia prawidłowo odszkodowania za zajętą pod gazociąg nieruchomość (art. 77 § 1 k.p.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przepis art. 128 ust. 4 u.g.n. odnosi się do odszkodowań przysługujących za szkodę wyrządzoną wskutek ograniczenia prawa do nieruchomości, dokonanego między innymi na podstawie ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie gazociągu. Zatem odszkodowanie przysługuje za szkodę wyrządzoną wskutek ograniczenia prawa do nieruchomości na podstawie decyzji wydanej w trybie określonym w art. 124 ust. 1 u.g.n. i w wysokości odpowiadającej wartości poniesionej szkody, chyba że na skutek działań podjętych na nieruchomości uległa zmniejszeniu jej wartość. Wówczas odszkodowanie ulega zwiększeniu o kwotę, o jaką zmniejszyła się wartość nieruchomości. Znajduje tutaj zastosowanie zarówno teoria różnicy, pozwalająca uznać, że szkodą jest różnica pomiędzy obecnym stanem majątkowym a stanem hipotetycznym, a więc tym, jaki by istniał, gdyby nie zdarzenie będące jej źródłem, oraz zasada pełnego odszkodowania prowadząca do całkowitej kompensaty doznanego uszczerbku. Istotny jest zatem związek przyczynowy pomiędzy szkodą a zdarzeniem je wywołującym. Ponadto pamiętać należy, że na obniżenie wartości nieruchomości po wybudowaniu gazociągu wpływa uprawnienie inwestora do korzystania z nieruchomości w celu dokonania konserwacji lub usunięcia awarii przewidziane w art. 124 ust. 6 u.g.n.
W ocenie NSA, obowiązkiem organu było wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych (art. 7 k.p.a.) związanych z prowadzoną sprawą o odszkodowanie za zajęcie nieruchomości pod gazociąg, przy czym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w rozumieniu art. 7 k.p.a. obejmuje również ustalenie treści rzeczywistego żądania strony, zwłaszcza, gdy strona w toku postępowania administracyjnego kwestionuje prawidłowość decyzji, a wcześniej zgłasza określone żądania niezbyt precyzyjne. Wówczas zgodnie z zasadą "słusznego interesu obywateli" w razie zaistniałych wątpliwości organ nie może pomijać stanowiska strony, lecz mając na względzie postanowienia art. 7, 8, 9 k.p.a. winien dopytać stronę o dokładne sprecyzowanie stanowiska i pouczyć o możliwości oraz potrzebie wskazania dowodów. Ustalenie stanu faktycznego przesądza o sposobie załatwienia sprawy. Zakreślając zakres postępowania dowodowego wyjaśniającego sprawę organ na podstawie art. 77 k.p.a. obowiązany był dążyć do ustalenia okoliczności mających znaczenie prawne dla interesu społecznego jak również okoliczności faktycznych mających znaczenie dla indywidualnego interesu strony (art. 7 k.p.a.). Oznacza to, że organ nie mógł pozostawać bierny, czekając na inicjatywę dowodową strony (78 k.p.a.). Jednostronność postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy obu instancji, jak to miało miejsce przy rozpoznawaniu sprawy S. Ł., stanowi naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że takie działania organów obu instancji naruszające prawo o postępowaniu stanowiły podstawę dla Sądu pierwszej instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd ten miał obowiązek wziąć pod uwagę powyższe uchybienia rozpoznając sprawę bez względu na zarzuty zgłoszone w skardze, bowiem nie był związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznaje ponownie sprawę – po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., w sprawie I OSK 1363/12.
Zgodnie zaś z przepisem art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie wykładnia prawa rozumieć należy wąsko, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też oceniać prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r., II FSK 880/11).
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygając ponownie sprawę ma więc obowiązek zastosowania adekwatnej w sprawie normy prawnej, której treść wyłożona została przez NSA w wyroku z dnia 16 grudnia 2013 r., w sprawie I OSK 1363/12 i w taki sposób, jak przesądził to NSA w tym właśnie orzeczeniu (zob. wyrok NSA z dnia 16 sierpnia 2012 r., II GSK 887/12).
Należy więc wskazać, że w sprawie – jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny – organ zakreślając zakres postępowania dowodowego wyjaśniającego, obowiązany był na podstawie art. 77 k.p.a. dążyć do ustalenia okoliczności mających znaczenie prawne dla interesu społecznego, jak również okoliczności faktycznych mających znaczenie dla indywidualnego interesu strony (art. 7 k.p.a). Oznacza to, że organ nie mógł pozostawać bierny, czekając na inicjatywę dowodową strony (78 k.p.a.). Przyjmując przy rozpoznawaniu sprawy S. Ł. bierną postawę i jednostronność postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy obu instancji, organy naruszyły prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie przepisów postępowania jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy będzie miał więc obowiązek odniesienia się do zarzutów skarżącego, w tym dotyczących tego, że ustalone odszkodowanie nie uwzględnia szkód wynikłych z uniemożliwienia realizacji zaplanowanych przez skarżącego nasadzeń drzew i krzewów ozdobnych, a nadto, że wykonana linia gazociągu w znacznym stopniu obniża atrakcyjność zajętych działek położonych bezpośrednio przy drodze krajowej łączącej L. i W.
Organ administracji orzekając ponownie w sprawie ustali więc, czy skarżący poniósł szkodę wynikającą z przeprowadzonych i zaplanowanych działań inwestycyjnych, na co wskazywał w toku postępowania, przy czym z godnie z normą wynikającą z art. 7 k.p.a., organ podejmie w tym zakresie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, pamiętając, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło