II SA/Lu 26/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-02-27

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest właścicielem domu i posiada stałe dochody, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy jedynie w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia. Osoba będąca właścicielem domu i posiadająca stałe dochody, które pokrywają koszty utrzymania koniecznego, nie może być uznana za osobę ubogą w rozumieniu przepisów. W takiej sytuacji możliwe jest przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym, gdy wykaże się, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca T. I. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniła wniosek wiekiem, chorobami, niskimi dochodami z emerytur jej i jej żony oraz wysokimi kosztami utrzymania domu i leczenia. Referendarz sądowy, analizując sytuację materialną strony, stwierdził, że nie można uznać jej za osobę ubogą, jednakże poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano T. I. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przywrócenia do stanu poprzedniego działki poprzez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom p o s t a n a w i a I. przyznać T. I. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła ona tym, że wraz z żoną są osobami starszymi (strona skarżąca i jej żona są w wieku [...] lat), cierpiącymi na szereg schorzeń wymagających stałego leczenia farmakologicznego zamieszkującymi w domu o powierzchni [...] m2. Na dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się jej emerytura w kwocie [...] złotych brutt i emerytura jej żony w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto. Koszty utrzymania domu w tym koniecznych remontów, ubezpieczenia budynku, eksploatacji mediów i leczenia wynoszą miesięcznie [...] złotych zaś koszty wyżywienia około [...] złotych. Referendarz sądowy stwierdził, że: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, w ocenie referendarza sadowego, nie można stwierdzić, aby strona skarżąca wraz z małżonką zaliczali się do osób ubogich i tym samym aby zasadnym było przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona skarżąca i jej małżonka są właścicielami domu oraz mają stałe dochody, których wysokość pokrywa koszty utrzymania koniecznego. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała natomiast, że poniesienie przez nią kosztów sądowych niniejszego postępowania spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej małżonki. Koszty te prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 300 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sadowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 150 złotych (§ 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Porównanie wysokości tych kosztów do wysokości miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej, przy uwzględnieniu, że służy on utrzymaniu dwu osób, wskazuje, w ocenie referendarza sądowego, iż strona skarżąca bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie będzie w stanie ponieść kosztów sądowych. Zwłaszcza, że niektóre z nich (np. wpis sądowy od zażalenia czy opłaty kancelaryjne) mogą w toku postępowania występować kilkakrotnie. Wysokość dochodu strony skarżącej umożliwia jej jednak poniesienie bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego minimalnego wynagrodzenia adwokata, które w sprawie niniejszej wynosić będą 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Decyduje o tym wysokość dochodu oraz wysokość minimalnego wynagrodzenia adwokata jak i to, że w pełnej wysokości jest ono płatne jednorazowo w toku postępowania. Uszczuplenie dochodu strony skarżącej o kwotę 295,20 złotych nie spowoduje, w ocenie referendarza sądowego, uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Zwrócić należy uwagę również na to, że nie wszystkie wymienione przez stronę skarżąca koszty maja charakter comiesięcznych. Nie zaliczymy do nich kosztów remontów. Inne zaś jak koszty ubezpieczenia budynków nie stanowią kosztów utrzymania koniecznego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło