II SA/Lu 269/14

PostanowienieWSA w Lublinie2015-04-23

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej posiadającej dochody, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i oszczędności, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w celu ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej, mimo że koszty sądowe mogą być przez nią poniesione bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Nawet jeśli skarżący posiada dochody, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i oszczędności, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, można przyznać mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli koszt ten mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym, zwłaszcza w kontekście kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej, które mogą być wyższe niż standardowe opłaty za czynności adwokackie.
Stan faktyczny
Skarżąca S. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej odszkodowania za grunt. Skarżąca podała, że utrzymuje się z emerytury, posiada oszczędności i ponosi koszty utrzymania. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca posiada dochody, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i oszczędności, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano S. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt p o s t a n a w i a I. przyznać S. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okresowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu o powierzchni [...] m2, do którego przynależy piwnica o powierzchni [...] m2, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych netto i posiada oszczędności w kwocie [...] złotych. Stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżącej w miesiącu marcu 2015 r. wyniosły [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżąca posiada stałe dochody, których wysokość pokrywa koszty utrzymania koniecznego, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz oszczędności w kwocie [...] złotych. Nie można zatem przyjąć, aby pozbawiona była środków do życia bądź, aby posiadane przez nią środki finansowe nie pozwalały jej pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała jednak, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie będzie w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata. Ze względu na zaawansowanie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie ustanowienie adwokata wiązać będzie się ze sporządzeniem skargi kasacyjnej bądź opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Koszt minimalny ustanowienia adwokata dla dokonania tych czynności wynosić będzie 55,35 złotych brutto (§18 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z §6 pkt 1 i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej z urzędu - tekst jednolity: Dz.U. z 2013 poz. 461 - w zw. z art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Z doświadczenia życiowego wynika jednak, że żaden adwokat nie sporządzi skargi kasacyjnej za wynagrodzenie w kwocie 55,35 złotych brutto. Mając na uwadze tą okoliczność oraz wysokość środków finansowych, którymi dysponuje skarżąca i wysokość wykazanych przez nią kosztów utrzymania koniecznego referendarz sądowy przyjął, że ustanowienie przez skarżącą adwokata z wyboru wiązać się będzie dla niej z uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Dlatego ustanowił dla skarżącej adwokata. Środki finansowe posiadane przez skarżącą, przede wszystkim oszczędności, pozwalają jej jednak na poniesienie kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem bez narażenia skarżącej na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą bowiem kwoty 100 złotych. Z tego powodu referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło