II SA/Lu 270/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. w [...] na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2015 r., znak: [...], w przedmiocie czynności kontrolnych postanawia odrzucić skargę. W dniu [...] października 2015 r. [...] Spółka z o.o. w P. (dalej: Spółka) złożyła skargę na postanowienie Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania wszczętego w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu Spółki wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności, o których mowa w przepisie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Zarządzeniem z dnia [...] listopada 2015 r. przewodniczący wydziału wezwał pełnomocnika Spółki do usunięcia – w terminie 7 dni – braków formalnych skargi, przez nadesłanie aktualnego wypisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Odpis zarządzenia wzywającego do usunięcia braków skargi został doręczony profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego – w trybie doręczenia zastępczego – w dniu [...] stycznia 2016 r. Mimo upływu zakreślonego terminu Spółka nie usunęła wspomnianych braków skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z § 3 powołanego wyżej artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13, stwierdził, że na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jakkolwiek sentencja uchwały odnosi się do bezpośrednio do odmowy rozpatrzenia sprzeciwu, to w uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że z "wprowadzenia na określenie formy rozpatrzenia sprzeciwu pojęcia ‘postanowienie’ oraz z przyznania na to postanowienie prawa zażalenia nie wynika podstawa do zaliczenia postępowania, którego przedmiotem jest rozpatrzenie sprzeciwu i wydanie postanowienia oraz rozstrzygnięcie zażalenia na to postanowienie (również w formie postanowienia), do postępowania administracyjnego. Przedmiot sprzeciwu wyznacza art. 84c ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedmiotem sprzeciwu jest podjęcie i wykonywanie przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2. Regulacja art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2 nie stanowi regulacji materialnoprawnej, wyznaczającej uprawnienia lub obowiązki materialnoprawne, lecz ograniczona jest do pewnych obowiązków, które powinien wykonać organ kontroli i osoba poddana kontroli. Tak określony przedmiot sprzeciwu determinuje treść rozpatrzenia sprzeciwu. Zgodnie z art. 84c ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu organ kontroli wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych, 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych. Nie rozstrzyga zatem o uprawnieniach lub obowiązkach materialnoprawnych przedsiębiorcy. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, stanowiąc w art. 84c ust. 16, że ‘Do postępowań, o których mowa w ust. 9 i 10, w zakresie nieuregulowanym, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego’, odsyła w wąskim zakresie do stosowania K.p.a., ponieważ odsyła tylko do rozpatrzenia sprzeciwu i zażalenia na postanowienie. Mimo użycia pojęć znanych K.p.a. (postępowania, zażalenia), postępowanie, o którym mowa w ust. 9 i 10 art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie może być zaliczone do postępowania administracyjnego". Uchwała ta, co wymaga podkreślenia, zachowuje swoją aktualność w obecnym stanie prawnym. Stwierdzić przy tym należy, że choć w powołanej wyżej uchwale NSA odniósł się do kwestii dopuszczalności zaskarżenia do sądu administracyjnego odmowy rozpatrzenia sprzeciwu, to biorąc pod uwagę argumentację zawartą w uzasadnieniu tej uchwały, nie budzi wątpliwości, że uchwała dotyczy problemu zaskarżalności wszystkich ostatecznych rozstrzygnięć podejmowanych w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu przedsiębiorcy wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności, o których mowa w przepisie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym postanowienia o umorzeniu postępowania w tym zakresie. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni tę argumentację podziela. Z powyższego wynika, że postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniesionego sprzeciwu dotyczącego czynności kontrolnych nie mieści się w żadnej z kategorii aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Nie ma także przepisów przewidujących właściwość sądów administracyjnych we wskazanym zakresie, zawartych w ustawach szczególnych (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Oczywistym jest więc, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji Sądu, w związku z czym podlega odrzuceniu na podstawie powołanego art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skargę należało odrzucić również z uwagi na niedopełnienie wymogów formalnych. Zgodnie z art. 29 P.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 tej ustawy, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zauważyć należy, że działający w niniejszej sprawie w imieniu skarżącej Spółki profesjonalny pełnomocnik nie przedłożył w zakreślonym terminie, pomimo wezwania przez Sąd – w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. – aktualnego wypisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, że w takim przypadku skarga winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W świetle bowiem powołanych wyżej przepisów, na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej bądź jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Wynika to wprost z powołanego art. 49 P.p.s.a., zgodnie z którym ustawodawca zobligował przewodniczącego do wzywania strony do uzupełnienia pisma, jeśli nie może ono otrzymać biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, bez względu na to, jakiego rodzaju brak wystąpi, nie czyniąc wyłomu dla wykazywania umocowania osób podejmujących czynności w imieniu osób prawnych albo innych jednostek organizacyjnej posiadających zdolność procesową (zob. przykładowo postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 grudnia 2015 r., II FSK 2835/15 i II FSK 2836/15, z dnia 14 stycznia 2016 r., II GZ 939/15, z dnia 21 stycznia 2016 r., II OSK 78/16, z dnia 4 marca 2016 r., II OZ 234/16). Skarga podlegała zatem odrzuceniu również w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.