II SA/Lu 314/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę. 2. przyznaje [...] J. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013r., nr [...] zobowiązał R. W. do zwrotu, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji, należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobom uprawnionym: W. W. i B. W. za okres od 1 października 2012r. do 30 września 2013r. w kwocie 12.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2012r., nr [...] przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego na ww. osoby uprawnione w wysokości 1000,00 zł miesięcznie za okres od 1 października 2012r. do 30 września 2013r. Za okres ten wypłacone zostało świadczenie na łączną kwotę 12.000,00 zł. Do dnia wydania decyzji na rachunek organu właściwego wierzyciela nie przekazano żadnej kwoty za powyższy okres świadczeniowy. Jako podstawę prawną decyzji wskazano m.in. przepis art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz.1228 ze zm.; zwana dalej ustawą), zgodnie z którym dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany zwrócić organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, łącznie z ustawowymi odsetkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. po rozpatrzeniu odwołania R. W. od powyższej decyzji organu I instancji, utrzymało ją w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] (zaskarżoną w niniejszej sprawie). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium podtrzymało stanowisko organu I instancji. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 30 ust.2 i 3 ustawy (w decyzji błędnie określono powyższą jednostkę redakcyjną jako art. 30 pkt 2 i pkt 3) stanowi, iż organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć należności z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Rozstrzygnięciew tym przedmiocie następuje w odrębnym postępowaniu i ma charakter uznaniowy. Jest uzależnione od stwierdzenia przez organ przesłanki występowania szczególnych okoliczności opartych na sytuacji dochodowej i rodzinnej. Ponieważ skarżona decyzja organu I instancji dotyczy tylko obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń, kwestia możliwości spłaty tych należności nie może być w tym postępowaniu rozpatrywana. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygnięcie, nie sprecyzowanej co do podstaw i wniosków, R. W. opisał szeroko swoją sytuację osobistą i rodzinną. Wskazał, że na skutek konfliktów rodzinnych znajduje się w zakładzie karnym i zasygnalizował kwestię umorzenia jego zaległości alimentacyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o jej oddalenia podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2012r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, tj. z obowiązującymi w dacie wydania określonego aktu administracyjnego (bądź dokonania czynności z zakresu administracji publicznej) przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Oceniając w powyższym aspekcie zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa. Bezspornym jest, że decyzją Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2012r., nr [...] przyznane zostały świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz córek skarżącego: W. W. i B. W. w wysokości (łącznie) 1000,00 zł miesięcznie za okres od 1 października 2012r. do 30 września 2013r. ze względu na niewykonywanie obowiązku alimentacyjnego przez R. W.. W okresie tym wypłacono osobom uprawnionym 12.000,00 zł. Powyższe okoliczności faktyczne nie były przez skarżącego kwestionowane. Zaistniały zatem podstawy faktyczne oraz prawne z art. 27 ust.1-3 ustawy do podjęcia decyzji o zwrocie organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie do ust. 2 powyższego artykułu organ właściwy wierzyciela ma obowiązek wydać, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przy czym zgodnie z ust.3 cytowanego przepisu należności te podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że decyzja wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest decyzją związaną i rozstrzygającą jedynie w kwestii zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. W postępowaniu prowadzonym w trybie tych przepisów nie ma podstaw do badania sytuacji majątkowej dłużnika alimentacyjnego, bądź jego możliwości spłaty zobowiązania (tak m.in. w wyroku NSA z dnia 27 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 60/12). W postępowaniu tym organ musi jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy świadczenia te zostały wypłacone. Poczynienie pozytywnych ustaleń w tym zakresie oznacza – jak już wyżej wskazano, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń. Co więcej, przyjmuje się, że nie jest możliwe orzekanie o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bez uprzedniego wydania decyzji ostatecznej w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń (por. wyroki NSA: z dnia 9 listopada 2011r., sygn. akt I OSK 1070/11 i z dnia 12 sierpnia 2014r., sygn. akt I OSK 839/13 – dostępne w CBOSA). Z przedstawionych wyżej względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 powyższej ustawy oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r., poz. 461).