II SA/Lu 335/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-06-05

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający stałe dochody z emerytur i gospodarstwo rolne, ale ponoszący wysokie koszty leczenia, mogą zostać uznani za osoby, którym należy się prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Skarżący wykazali zasadność żądania zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ ich wysokość, uwzględniając koszty leczenia, mogłaby narazić ich na uszczerbek w kosztach utrzymania. Natomiast nie wykazali przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdyż koszty tej pomocy mogą ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący L. P. i I. P. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazali na wspólne gospodarstwo domowe, dochody z emerytur oraz posiadanie gospodarstwa rolnego, a także wysokie koszty leczenia jednego ze skarżących. Referendarz sądowy, analizując przedstawione dokumenty, stwierdził, że skarżący nie są osobami rzeczywiście ubogimi, ale zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione ze względu na ich wysokość w stosunku do dochodów i kosztów utrzymania, w tym leczenia. Natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano L. P. i I. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. P. i I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. P. i I. P. na decyzję Wojewody L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości p o s t a n a w i a I. przyznać L. P. i I. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym w wezwaniach terminie (data stempla pocztowego), na urzędowych formularzach symbol PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioski uzasadnili tym, że są małżeństwem prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, z którą zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymują się z emerytury skarżącej w kwocie [...] złotych brutto, skarżącego w kwocie [...] złotych brutto oraz matki w kwocie [...] złotych brutto. Skarżący oświadczyli również, że są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, które oddali w dzierżawę. Z wniosków wynika również, że skarżący jest po zawale serca w związku z czym 40% dochodu przeznacza na koszty leczenia. Skarżący wezwani do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłali potwierdzenie wypłaty/odbioru emerytury skarżącego, z którego wynika, że wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto, decyzję dotyczącą emerytury skarżącej, z której wynika, iż wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz decyzję dotyczącą emerytury matki, z której wynika, że wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi zatem [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z wymienionych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżący mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha oraz mają stałe źródła dochodu. Nie można zatem przyjąć aby zaliczali się do osób ubogich bądź takich, których dochód nie wystarcza na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazali natomiast zasadność żądania zwolnienia ich od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych (§2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) pozostałe koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Przy czym niektóre z nich mogą w toku postępowania występować więcej niż jeden raz. Mając to na uwadze jak i wysokość kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżący uiszczając je narażą siebie i matkę na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Już bowiem tylko koszty leczenia skarżącego pochłaniają 40% jego dochodu, co stanowi kwotę [...] złotych netto. Skarżący mogą natomiast ponieść koszty ustanowienia adwokata bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Minimalny koszt ustanowienia adwokata dla reprezentowania skarżących w niniejszej sprawie wynosi bowiem 295,20 złotych brutto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461) i w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054). Wysokość wynagrodzenia adwokata jak i to, że jest ono ponoszone w toku postępowania jednorazowo przy uwzględnieniu wysokości dochodów skarżących decyduje o tym, że mogą oni ponieść ten koszt bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło