II SA/Lu 342/25
WyrokWSA w Lublinie2025-10-16
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Jacek Czaja, Anna Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia może zostać wydana bez uwzględnienia wszystkich uwarunkowań prawnych i faktycznych, w tym zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz opinii organów opiniujących?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Stwierdzono, że organy prawidłowo oceniły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, opierając się na przepisach ustawy środowiskowej, zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz opiniach organów opiniujących. Podkreślono, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz program ochrony środowiska nie wiążą organu przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia "Eksploatacja złoża wapieni i margli". Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędne uznanie zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz nieudzielenie informacji. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. znak: SKO.II.41/429/OŚ/2025 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargę.
Decyzją z dnia 7 kwietnia 2025 r., znak: SKO.II.41/429/OŚ/2025, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania, administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa) po rozpatrzeniu odwołania M. W., A. K. oraz J. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 16 stycznia 2025 r., znak: WRG.6220.5.8.2024/2025, który stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "Eksploatacja złoża wapieni i margli "[...]" oraz ich przeróbka", określił istotne warunki korzystania ze środowiska, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b/ lub c/ ustawy środowiskowej oraz nałożył obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b/ lub c/ tej ustawy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że 14 sierpnia 2024 r. firma [...] Z. S. z siedzibą przy ulicy [...] w R. F. zwróciła się z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Eksploatacja złoża wapieni i margli "[...]" oraz ich przeróbka", które zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem w myśl art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy dokonaną przez organ pierwszej instancji i podkreśliło, że zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Wyjaśniło następnie, że planowane zamierzenie inwestycyjne położone jest na działce nr [...] obręb G., której obszar jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...] nr XXXVIII/236/2018 z dnia 23 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego dla działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] [...], [...] i [...] z obrębu [...] gmina R. F.. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu teren inwestycji leży na obszarze oznaczonym symbolem 3.PE. planu – tj. na obszarze powierzchniowej eksploatacji surowców naturalnych. Zatem, w ocenie organu, planowane przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów strony skarżącej, że organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów materialnych, uznając zgodność ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla terenu planowanej inwestycji. Ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie mają znaczenia przy ustalaniu środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji. Studium jest wyłącznie aktem polityki przestrzennej gminy i nie przesądza o przeznaczeniu działek na określony cel. O przeznaczeniu działek gmina decyduje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i chociaż - stosownie do art. 9 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, to jednak związanie planu miejscowego ustaleniami studium nie jest bezwzględne i w zależności od szczegółowości studium może być silniejsze lub słabsze. Ewentualna niezgodność ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, czy też programu ochrony środowiska nie mogą mieć wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony skarżącej dotyczącym braku zapoznania się ze stanowiskami organów opiniujących. Organy te wyraziły opinie w postanowieniach stwierdzających brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ogłoszenia o wszczęciu postępowania oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym były dostępne na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy R. F., na stronie BIP Gminy R. F., a także na tablicach ogłoszeń w miejscowościach [...] i [...]. W konsekwencji strony postępowania miały możliwość zapoznania się z pełną dokumentacją zgromadzoną w sprawie, w tym również z postanowieniami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Dyrektora Zlewni w [...]. Z tej możliwości skorzystał także skarżący.
Odnośnie do zarzutu dotyczącego nieudzielenia informacji w trybie udostępnienia danych o środowisku, organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii, ponieważ nie stanowi ona przedmiotu postępowania odwoławczego.
Analogiczne stanowisko Kolegium zajęło wobec zarzutów przedstawionych w piśmie mieszkańców miejscowości L. i G. , które zostały uznane przez organ odwoławczy za strony postępowania. Kolegium podkreśliło, że wskazane zarzuty odnoszą się do kwestii rozpatrzenia przez radę gminy R. F. petycji złożonej przez mieszkańców [...], co wykracza poza zakres rozpatrywanej sprawy dotyczącej oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Skargę na decyzję Kolegium wniósł M. W., zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a) poprzez niewłaściwe zastosowanie norm dotyczących ochrony środowiska;
2) naruszenie przepisów proceduralnych (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a) poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, nieudzielenie niezbędnych informacji oraz naruszenie zasad rzetelności i obiektywizmu;
3) naruszenie art. 107 k.p.a. - poza przytoczeniem przepisów organ nie przedstawił rzeczywistych okoliczności dokonanej oceny;
4) błędne uznanie zgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania uchwalonym uchwałą nr XXXVIII/236/2018 Rady Gminy [...] z dnia 23 marca 2018 r. oraz uchwałą nr XXXVII/251/2022 Rady Gminy [...] z dnia 28 lipca 2022 r. w sprawie uchwalenia "Programu ochrony środowiska dla gminy [...] na lata 2022-2026 z perspektywą do roku 2030";
W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący podniósł, że składał odwołanie w piśmie z dnia 27 stycznia 2025 r. z mieszkańcami L. i G. w związku z brakiem rozpatrzenia petycji mającej na celu powstrzymanie realizacji tego przedsięwzięcia.
Skarżący podniósł, że z podstawy prawnej decyzji Wójta Gminy R. F. wynika, że została ona wydana na podstawie art. 84 ustawy środowiskowej i nie został spełniony wymóg ust. 2 tego przepisu, ponieważ nie załączono do tej decyzji charakterystyki przedsięwzięcia. Zdaniem skarżącego, w uzasadnieniu tej decyzji nie przestawiono też zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, takich jak skala przedsięwzięcia i wielkość zajmowanego terenu.
Skarżący podkreślił, że z decyzji tej nie wynika, jakiej dotyczy ona lokalizacji (nieruchomości), na której ma być realizowana oraz stanu zagospodarowania terenów sąsiednich. Brak jest też przedstawienia stanu faktycznego sprawy wynikającego z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko powołanych w podstawie prawnej. Wójt Gminy R. F. w podstawie prawnej tej decyzji wskazał na § 3 ust. 1 pkt 39 i 40b tego rozporządzenia, ale w uzasadnieniu nie ma informacji, czego te przepisy dotyczą.
Skarżący podkreślił, że w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy R. F. z dnia 16 stycznia 2025 r. wskazywał na rozbieżności między planowanym przedsięwzięciem a ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i obowiązującego studium, a stwierdzenie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to podstawowe kryterium wydania tej decyzji.
Zdaniem skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie nie wytknęło tych błędów, tylko w uzasadnieniu uzupełnieniło część braków decyzji Wójta.
Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy w tej sytuacji powinien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na brak charakterystyki przedsięwzięcia oraz przeprowadzenia oceny na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Skarżący podniósł, że przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko obejmujące w szczególności zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Wobec powyższego w związku z wpłynięciem petycji mieszkańców z dnia 4 września 2024 r. organ I instancji nie ustalił prawidłowo stron niniejszego postępowania. Ponadto nie przekazał petycji do organów opiniujących: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i Dyrektora Zarządu Zlewni w [...], aby w swoich postanowieniach odnieśli się do wniesionych zastrzeżeń.
Zdaniem skarżącego Wójt Gminy R. F., wydając przedwcześnie decyzję o braku potrzeby oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja złoża wapieni i margli " [...] " oraz ich przeróbka", źle ocenił zastrzeżenia zawarte w petycji mieszkańców [...], przyjmując stanowisko Komisji Skarg Wniosków i Petycji Rady Gminy R. F. z dnia 09.01.2025 r., która nie była wiążąca dla organu właściwego w tej sprawie, czyli Rady Gminy w R. F. . Komisja ta najpierw na posiedzeniu w dniu 24 września 2024 r. stwierdziła, że rozpatrzenie tej sprawy będzie możliwe po uzyskaniu opinii od właściwych organów tj. Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...] i Dyrektora Zarządu Zlewni w [...], ale nie przesłała kopii tej petycji do tych organów, aby wyraziły w tej sprawie swoje stanowisko. Rozpatrzenie tej petycji przez organ uprawniony, czyli Radę Gminy w R. F. miało nastąpić dopiero na posiedzeniu w dniu 13 lutego 2025 r. w formie uchwały w sprawie uznania petycji za niezasługującą na uwzględnienie, ale głosowanie radnych w tej sprawie (6 głosów za, 6 głosów przeciw i 2 głosy wstrzymujące) spowodowało, że nasza petycja nadal nie została rozpatrzona. Wynik głosowania w tej sprawie świadczy o tym, że są poważne wątpliwości w ocenie tego planowanego przedsięwzięcia i Wójt Gminy R. F. powinien wydać swoją decyzję w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dopiero po podjęciu przez Radę Gminy w R. F. uchwały w sprawie rozpatrzenia tej petycji.
Ponadto skarżący podniósł, że jako strona tego postępowania w dniu 30 grudnia 2024 r. wystąpił do Wójta Gminy R. F. z wnioskiem o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie o przesłanie karty informacyjnej przedsięwzięcia "Eksploatacja złoża wapieni i margli, [...]" oraz ich przeróbka", opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz opinii Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] w tej sprawie, co pozwoliłby ocenić, czy faktycznie planowane przedsięwzięcie nie wymaga konieczności oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Mimo upływu ustawowych terminów skarżący nie otrzymał wnioskowanych informacji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, o następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: decyzja środowiskowa).
W oparciu o regulacje tej ustawy oba orzekające w sprawie organy rozstrzygnęły w przedmiocie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego na wstępie przedsięwzięcia pod nazwą "Eksploatacja złoża wapieni i margli "[...]" oraz ich przeróbka".
Niesporne jest, że przedsięwzięcie to należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 39 i 40b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do przerobu kopalin inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 26 (§ 3 ust. 1 pkt 39), a także wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową (...) z obszaru górniczego o powierzchni większej niż 2 ha lub o wydobyciu większym niż 20 000 m3 na rok, inne niż wymienione w lit. a (§ 3 ust. 1 pkt 40b).
Wbrew zarzutowi skarżącego, Wójt Gminy R. F. w podstawie prawnej decyzji wskazał na § 3 ust. 1 pkt 39 i 40b tego rozporządzenia i w uzasadnieniu decyzji zacytował ich treść, z której wynika, że opisane tam przedsięwzięcia, w tym przedsięwzięcie objęte wnioskiem w niniejszej sprawie, są przedsięwzięciami mogącymi potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym wymagającymi wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ich realizacji.
Na obszarze planowanego przedsięwzięcia przedsięwzięcia obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Nr XXXVI11/236/2018 Rady Gminy [...] z dnia 23 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek o numerach ewidencyjnych: [...] z obrębu G. w Gminie [...] (Dz. Urz. Woj. Lub. poz. 2091 z dnia 30 kwietnia 2018 r.), w którym przeznaczenie objętej opracowaniem działki nr [...], obręb G. oznaczone jest jako powierzchniowa eksploatacja surowców naturalnych (symbol 3.RE). Lokalizacja przedsięwzięcia jest więc zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy R. F.. Nie ma w sprawie znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że takiego przeznaczenia tego terenu nie ujęto w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego tej gminy, a także że jest niezgodne z gminnym programem ochrony środowiska. Studium oraz program są bowiem aktami prawa wewnętrznego, które nie wiążą organu przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kluczowe znaczenie ma regulacja zawarta w planie miejscowym i dopóki ta regulacja obowiązuje, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach jest nią związany. Niezgodność regulacji planu ze studium mogłaby być stwierdzona jedynie przez sąd w postępowaniu ze skargi na plan miejscowy w trybie art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Takie postępowanie nie zostało przeprowadzone, sporna regulacja planu nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i jako taka stanowi podstawę prawną decyzji administracyjnych, w tym decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie.
Obowiązek wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie zawsze wiąże się z jednoczesnym obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, realizacja planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (takich jak objęte wnioskiem) wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko tylko wówczas, gdy taki obowiązek został stwierdzony, w drodze postanowienia, przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie art. 63 ust. 1.
W niniejszej sprawie postanowienie takie nie zostało wydane. Organy opiniujące, o jakich mowa w art. 64a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy środowiskowej, tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) w [...] oraz Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] PGW Wody Polskie zgodnie uznały, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] w opinii znak: [...] z dnia 11 września 2024 r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ze względu na brak negatywnego wpływu przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w ustawie Prawo wodne. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w piśmie znak: [...] z dnia 13 września 2024 r. wezwał do uzupełnienia informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. W związku z tym pismem z dnia 17 września 2024 r. Wójt Gminy R. F. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji w zakresie zawartym w piśmie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Po uzupełnieniu karty informacyjnej Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] w piśmie znak: [...] z dnia 17 października 2024 r. stwierdził że nie zawiera ono nowych dowodów w zakresie oddziaływania inwestycji na stan wód i cele środowiskowe, mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w postanowieniu z dnia 29 listopada 2024 r., znak: [...] po zapoznaniu się z przesłanymi dokumentami wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja złoża wapieni i margli [...]" oraz ich przeróbka" nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wskazując jednocześnie na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków lub wymagań, o których mowa w art.. 82 ust.1 pkt 1 lit. b/ lub c/, lub nałożenia obowiązku działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b/ lub c/ ustawy środowiskowej w zakresie dotyczącym ograniczenia negatywnego wpływu na zwierzęta podczas realizacji inwestycji oraz konieczności realizacji wycinki drzew i krzewów poza sezonem lęgowym ptaków.
Opiniujące organy uzasadniły szczegółowo swoje stanowiska z uwzględnieniem rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, jego położenia oraz możliwych zagrożeń dla środowiska oraz rodzaju i skali oddziaływania na środowisko. W sprawie nie zaszła również podstawa do obligatoryjnego stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, o jakiej mowa w art. 63 ust. 3 ustawy środowiskowej. Możliwość realizacji przedsięwzięcia nie jest bowiem uzależniona od ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (art. 63 ust. 3 pkt 1), zaś z karty informacyjnej przedsięwzięcia nie wynika, że realizacja przedsięwzięcia może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 63 ust. 3 pkt 2).
Nie ma racji skarżący, że w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej nie przestawiono informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, takich jak skala przedsięwzięcia i wielkość zajmowanego terenu. W uzasadnieniu tej decyzji wprost wskazano, że "obszar złoża położony jest w obrębie gruntów miejscowości G., gmina R. F., powiat chełmski - w obrębie działki nr [...]. Powierzchnia przedmiotowej działki wynosi 3,34 ha, natomiast teren udokumentowanego złoża obejmuje obszar o powierzchni 3,2671 ha. Obszar projektowanej kopalni zajmował będzie niemal cały teren działki nr [...] z uwzględnieniem pasów ochronnych: od drogi -10 m i od granic własności - 6 m. Obszar inwestycji zamknie się w granicach działki Inwestora. W wyniku przeprowadzonych prac wiertniczych ustalono granice złoża: granice pionowe poprowadzono po granicach dokumentowanego złoża, z uwzględnieniem pasów ochronnych, które jednocześnie oznaczają obszar planowanej eksploatacji; granice poziome złoża poprowadzono po ustalonej głębokości możliwej eksploatacji. Poziome górne granice złoża wyznaczono po płaszczyźnie zalegającej pod spągiem nadkładu zaś dolne po linii wyznaczającej głębokość 20 m p.p.t. W obrębie tak ustalonych granic obliczono zasoby kopaliny. Wielkość zasobów bilansowych złoża wapieni i margli przemysłu wapienniczego "[...]" ustalona na dzień 31 grudnia 2023 roku wynosi ogółem 823,05 tys. ton w kat. C1 rozpoznania geologicznego".
Z obszernego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że nie znajdując podstawy do przeprowadzenia oceny oddziaływania wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, organ ten ocenił wszystkie elementy, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1-3 ustawy środowiskowej, tj.:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie (s. 5-7 uzasadnienia decyzji),
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (s. 3-4 i s. 15 uzasadnienia decyzji),
c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi (s. 15 uzasadnienia decyzji),
d) emisji i występowania innych uciążliwości (s. 7 uzasadnienia decyzji),
e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu (s. 14 uzasadnienia decyzji: "Jak wynika z informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia realizacja planowanej inwestycji nie wiąże się z możliwością wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej. Teren złoża wapieni i margli "[...]" położony jest poza terenami zagrożenia powodziowego i terenami osuwiskowymi"),
f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie (s. 11 uzasadnienia decyzji),
g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji (s. 10 uzasadnienia decyzji),
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:
a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek,
b) obszary wybrzeży i środowisko morskie,
c) obszary górskie lub leśne,
d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody,
f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia,
g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,
h) gęstość zaludnienia,
i) obszary przylegające do jezior,
j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej,
k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe
(elementy wymienione w pkt 2 lit. a/ - k/ zostały przeanalizowane na stronach 11-12 uzasadnienia decyzji);
3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania,
f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
g) możliwości ograniczenia oddziaływania
(elementy wymienione w pkt 3 lit. a/ - f/ zostały przeanalizowane na stronach 7-10 uzasadnienia decyzji).
Uwzględniając powyższe kryteria i dokonując ich szczegółowej analizy, w oparciu o złożoną i uzupełnioną przez wnioskodawcę kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz jednoznaczne stanowisko organów opiniujących, organy obu instancji były uprawnione do przyjęcia, że w okolicznościach sprawy nie było potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z dokumentacji sprawy wynika bowiem, że przedsięwzięcie ze względu na charakter, skalę oraz lokalizację, a także planowane rozwiązania chroniące środowisko nie będzie powodowało przekroczenia standardów jakości środowiska oraz negatywnego oddziaływania na stan i jakość powietrza, gleby, wód podziemnych i powierzchniowych, a także na zdrowie i życie ludzi.
W konsekwencji powyższego organ I instancji - zgodnie z art. 84 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej - w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Z treści skargi wynika, że skarżący kwestionuje prawidłowość, kompletność i rzetelność informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, zwłaszcza w zakresie charakterystyki przedsięwzięcia i jego możliwego oddziaływania na środowisko.
Kartę informacyjną przedsięwzięcia należy dołączyć do wniosku, który dotyczy wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tak jak w tym przypadku (art. 74 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej). Informacje w niej zawarte stanowią podstawę oceny, czy wnioskowane przedsięwzięcie może negatywnie oddziaływać na środowisko, jaka może być skala tego oddziaływania i czy w związku z tym konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, w ramach której wnioskodawca zobowiązany jest do złożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 66 i nast. ustawy środowiskowej).
W orzecznictwie przyjmuje się, że karta informacyjna przedsięwzięcia jest dokumentem prywatnym, ale przysługuje jej szczególna wartość dowodowa, wynikająca z kompleksowego charakteru analizy planowanego przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie wnioskodawca złożył kartę informacyjną przedsięwzięcia, a następnie – na wezwanie organu opiniującego – uzupełnił ją. Karta podlegała ocenie nie tylko organów orzekających w sprawie, ale również wyspecjalizowanych organów współdziałających, które uznały, że dane w niej zawarte są rzetelne, wiarygodne i wystarczające do oceny w zakresie możliwego odziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Podważenie ustaleń wynikających z karty informacyjnej mogłoby nastąpić co do zasady przez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą co autorzy karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia lub z powodu wykazania wewnętrznej sprzeczności, względnie niepełności i co za tym idzie nieprzydatności dowodowej tego dokumentu (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 513/20 i z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 1538/21). Takiej analizy w niniejszej sprawie nie przedstawiono.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 84 ust. 2 ustawy środowiskowej poprzez brak dołączenia do decyzji pierwszoinstancyjnej charakterystyki przedsięwzięcia. Zgodnie z tym przepisem, charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w niniejszym przypadku charakterystyka taka została dołączona do decyzji organu pierwszej instancji ("Załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach znak [...] z dnia 16 stycznia 2025 r. Charakterystyka planowanego przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja złoża wapieni i margli "[...]" oraz ich przeróbka"). Nie może być więc mowy o naruszeniu art. 84 ust. 2 ustawy, co zarzuca skarżący.
Wbrew zarzutowi skargi Sąd nie znalazł żadnych podstaw do stwierdzenia, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił krąg stron niniejszego postępowania. Nie ma podstaw prawnych do uznania grupy mieszkańców miejscowości L. i G. składających petycję za strony tego postępowania. Samo podpisanie się pod petycją nie powoduje uznania danej osoby za stronę postępowania. Stroną postępowania administracyjnego jest wyłącznie ten podmiot, który ma w sprawie interes prawny znajdujący oparcie w konkretnej normie prawnej, nie zaś jedynie interes faktyczny wynikający z obaw związanych z przyszłą inwestycją.
Skarżący zarzucił ponadto nieuwzględnienie przez organy wydające decyzję w sprawie i organy współdziałające petycji mieszkańców L. i G. z dnia 4 września 2024 r. Główną uwagą zgłaszaną w petycji jest obawa mieszkańców związana z zadymieniem, zapyleniem, hałasem i drganiami, rozległym lejem depresyjnym oraz znacznym natężeniem ruchu ciężkich pojazdów.
Odnosząc się do tego zarzutu, należy podkreślić, że sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia (wyrok WSA w Szczecinie z 13 marca 2014 r., II SA/Sz 1208/13). Tymczasem analiza akt administracyjnych oraz decyzji Wójta prowadzi do wniosku, że organ ten przy podejmowaniu rozstrzygnięcia miał na uwadze sprzeciw społeczny wobec inwestycji, któremu nie można jednak przyznać prymatu pozwalającego na wydanie negatywnej dla inwestora decyzji (por. wyrok WSA w Łodzi z 2 marca 2016 r., II SA/Łd 519/15).
Petycja została rozpatrzona w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu Komisji Skarg, Wniosków i Petycji, po zgromadzeniu całego materiału dowodowego w sprawie. Komisja uznała petycje za niezasługującą na uwzględnienie. Protest został również rozpatrzony przez organ pierwszej instancji, który w uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich wymienionych w niej zastrzeżeń. Ponadto należy zaznaczyć, że przepisy prawa nie przewidują obowiązku przekazania protestu mieszkańców organom współdziałającym, stąd zarzut podniesiony w skardze w tej kwestii jest niezasadny.
Skarżący zarzucił również, że jako strona tego postępowania w dniu 30 grudnia 2024 r. wystąpił do Wójta Gminy R. F. z wnioskiem o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, która nie została mu udostępniona. Pozostaje to jednak poza sferą kontroli Sądu w niniejszej sprawie, ponieważ środkiem prawnym przysługującym skarżącemu w tej sytuacji jest skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia żadnej informacji, rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło