II SA/Lu 349/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 11 marca 2025 r., znak: SKO.PS/40/47/2025 w sprawie odpłatności za usługi opiekuńcze p o s t a n a w i a odrzucić skargę. akt II SA/Lu 349/25 U Z A S A D N I E N I E W dniu 19 maja 2025 r. W. K. (dalej jako: skarżący) wniósł za pośrednictwem operatora pocztowego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 11 marca 2025 r., znak: SKO.PS/40/47/2025 w sprawie odpłatności za usługi opiekuńcze świadczone przez organ pomocy społecznej jego matce K. K.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi, a ewentualnie o jej oddalenie. W piśmie Kolegium wyjaśniło, że K. K. zmarła w dniu 27 kwietnia 2025 r., a skargę do WSA w Lublinie wniósł jej syn w dniu 19 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga W. K. podlega odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem sąd odrzuci skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Należy wyjaśnić, że bezwzględną przesłanką procesową jest zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego. Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Brak zdolności sądowej danego podmiotu, w zależności od momentu jego ujawnienia, powoduje odrzucenie skargi lub wniosku (art. 58 § 1 pkt 5, także w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.), zawieszenie postępowania (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) lub też stanowi przesłankę jego wznowienia (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Utrata zdolności sądowej przez osobę fizyczną następuje z chwilą śmierci (art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm. oraz art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wprawdzie K. K. działała w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika W. K., który złożył przedmiotową skargę, jednakże pełnomocnictwo to wygasło z chwilą jej śmierci (art. 43 p.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że w razie śmierci strony pełnomocnik legitymowany jest do podejmowania niezbędnych czynności procesowych zmierzających do zawieszenia postępowania. Oznacza to, że pełnomocnik nie może podejmować innych niż zmierzające do zawieszenia postępowania czynności procesowych (zob.: postanowienie NSA z 19 czerwca 2008 r. II OSK 1864/06, LEX nr 488285). Rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest ustalić czy podmiot postępowania ma zdolność sądową oraz czy nie doszło do następstwa prawnego. W przypadku następstwa prawnego, sąd obowiązany jest zapewnić temu podmiotowi udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym. (por.: wyrok NSA z 15.03.2017 r., II OSK 2035/15, LEX nr 2271784). W realiach przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że zarówno decyzja organu I instancji – Prezydenta Miasta Z. z dnia 13 stycznia 2025 r. dotycząca odpłatności za usługi opiekuńcze – jak i organu odwoławczego z dnia 11 marca 2025 r. została skierowana do K. K.. Na rzecz tej osoby świadczone były usługi opiekuńcze i miała ona ponosić odpłatność za przedmiotowe usługi na podstawie zaskarżonej decyzji. Zdaniem tut. Sądu świadczenia z pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych mają charakter osobisty, związane są z osobą, na rzecz której są świadczone. Wniosek ten dotyczy również kwestii odpłatności za owe usługi, która obciąża wyłącznie ich beneficjenta. Odpłatność za usługi opiekuńcze ma charakter należności publicznoprawnej, a w ustawie o pomocy społecznej brak jest regulacji, która umożliwiłaby obciążenie tą opłatą innej osoby poza beneficjentem usług opiekuńczych. Dlatego też należy uznać, że zaskarżona do tut. Sądu decyzja odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej, a syn zmarłej nie ma legitymacji skargowej do skutecznego zaskarżenia decyzji organów administracji w tej sprawie. Wobec śmierci K. K. nie można uznać, że skarżący legitymuje się interesem prawnym do zaskarżenia decyzji SKO w Zamościu w przedmiocie odpłatności za usługi opiekuńcze świadczone wobec osoby zmarłej. Kwestia śmierci K. K. jest bezsporna, w aktach sądowych znajduje się odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że zmarła w dniu 27 kwietnia 2025 r., a więc już po doręczeniu jej pełnomocnikowi decyzji organu odwoławczego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 oraz § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.