II SA/Lu 351/11

WyrokWSA w Lublinie2011-09-26

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sąd administracyjny wcześniej prawomocnie oddalił skargę na tę decyzję, a zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem oceny sądu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien oddalić skargę, jeśli organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ sąd administracyjny wcześniej prawomocnie oddalił skargę na tę decyzję, a zarzuty wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem oceny sądu. W takiej sytuacji dalsze merytoryczne rozpoznanie wniosku przez organ administracji naruszałoby powagę rzeczy osądzonej. Jednakże, jeśli organ wydał decyzję merytoryczną zamiast odmowy wszczęcia postępowania, sąd nie powinien uchylać tej decyzji, jeśli prowadziłoby to do pogorszenia sytuacji procesowej skarżącej (zasada zakazu reformationis in peius).
Stan faktyczny
Skarżąca T. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji przyznających jej usługi opiekuńcze, zarzucając m.in. brak kwalifikacji osób wydających decyzje oraz wadliwe ustalenie zakresu usług. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na wadliwe uzasadnienie i brak wyjaśnienia kwestii upoważnienia do wydania decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zarzut braku upoważnienia został wyjaśniony przez przedstawienie stosownego zarządzenia, a pozostałe zarzuty były już przedmiotem oceny w poprzednim postępowaniu sądowym, które zakończyło się oddaleniem skargi i skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przyznania usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. T. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 26 lipca 2010 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku T. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 14 czerwca 2010 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji tegoż organu z dnia 20 marca 2009 r., nr [...] oraz decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez osobę pełniącą obowiązki Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia 2 lutego 2009 r., nr [...], którą to decyzją organ pierwszej instancji: 1) przyznał T. W. usługi opiekuńcze świadczone przez Agencję Usługowo-Opiekuńczą "[...]" w L. w wymiarze 3 godzin dziennie w okresie od dnia 9 lutego 2009 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r., ustalając, iż pełna odpłatność za usługi opiekuńcze wynosi 8,00 zł za godzinę, z czego kwotę 4,80 zł za godzinę pokrywa T. W., 2) określił, że zakres przedmiotowy usług obejmuje pomoc przy paleniu w piecu c.o. oraz – w czasie zaostrzenia choroby – pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego i zakupy w najbliższym sklepie, 3) odstąpił od żądania zwrotu wydatków, uznając, że stanowiłoby to nadmierne obciążenie dla T. W. – utrzymało w mocy wskazaną decyzję z dnia 14 czerwca 2010 r. Decyzja Kolegium z dnia 26 lipca 2010 r. zapadła w następujących okolicznościach sprawy. W dniu 30 września 2008 r. T. W. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o przyznanie usług opiekuńczych – pomocy do palenia w kotle centralnego ogrzewania. Po rozpoznaniu tego wniosku opisaną wyżej decyzją z dnia 2 lutego 2009 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez osobę pełniącą obowiązki Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N., przyznano wnioskodawczyni usługi opiekuńcze w wymiarze, zakresie i na okres wskazany w tejże decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 20 marca 2009 r., nr [...], utrzymało w mocy wskazaną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 30 września 2009 r., II SA/Lu 267/09, oddalił skargę T. W. na powyższą decyzję Kolegium z dnia 20 marca 2009 r., nr [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r., I OSK 165/10, oddalił skargę kasacyjną T. W. od tego wyroku. Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2010 r. T. W. wystąpiła o stwierdzenie nieważności powołanych wyżej decyzji: Kolegium z dnia 20 marca 2009 r., nr [...] oraz Wójta Gminy N. z dnia 2 lutego 2009 r., nr [...]. We wniosku podniosła, iż nieważność kwestionowanych decyzji wynika z braku kwalifikacji B. S., pełniącej obowiązki Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N., braku kwalifikacji Z. C. – członka etatowego Kolegium oraz nieuwzględnienia punktu 6 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 września 2008 r., poprzez wadliwe ustalenie zakresu przyznanych usług. Decyzją z dnia 14 czerwca 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło stwierdzenia nieważności obu kwestionowanych przez skarżącą decyzji, wskazując, iż w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a po ponownym rozpoznaniu sprawy – na skutek wniosku T. W. złożonego w myśl art. 127 § 3 k.p.a. – decyzją z dnia 26 lipca 2010 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 14 czerwca 2010 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia 26 lipca 2010 r. organ kolegialny wskazał, iż zarzuty co do braku kwalifikacji B. S., pełniącej obowiązki Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. oraz braku kwalifikacji Z. C. – członka etatowego Kolegium, nie mają znaczenia w sprawie i nie dają podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Dokumenty, których dołączenia do akt sprawy domagała się T. W., nie są niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, której przedmiot dotyczy przyznania usług opiekuńczych. Umocowanie Z. C. do brania udziału w wydaniu kwestionowanej decyzji Kolegium wynika z powołania go na etatowego członka tego organu. T. W. nie składała wniosku o wyłączenie pracownicy socjalnej H. L. w postępowaniu, w którym wydane zostały obie przedmiotowe decyzje. Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony Kolegium podkreśliło, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 września 2008 r. w pkt 6 nie określa żadnych szczegółów co do przyznania usług opiekuńczych, gdyż nie wskazuje zakresu, wymiaru godzinowego ani ilości dni w tygodniu, w których miałyby być świadczone te usługi. Z art. 50 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wynika, że kwestia określenia właściwej dla stanu zdrowia wnioskodawczyni pomocy w przedmiocie usług opiekuńczych pozostawiona została uznaniu organu pomocy społecznej, który po ustaleniu jej sytuacji zdrowotnej, mając na względzie stan wynikający z akt sprawy, podejmuje stosowną decyzję. Przepisy te nie określają szczegółowego sposobu obliczania i określania minimalnego wymaganego wymiaru i okresu przyznania powyższego świadczenia. Zdaniem Kolegium brak jest podstaw do uznania, że wymiar usług opiekuńczych, przyznanych T. W. spornymi decyzjami, ustalono z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, jak podniósł organ, kwestionowana przez T. W. decyzja Kolegium była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 30 września 2009 r., II SA/Lu 267/09, oddalił jej skargę na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r., I OSK 165/10, oddalił skargę kasacyjną T. W. od powyższego wyroku. Skargę na decyzję Kolegium z dnia 26 lipca 2010 r., nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła T. W., zarzucając, iż, wbrew stanowisku Kolegium, obie kwestionowane decyzje rażąco naruszają prawo. W ocenie skarżącej przyznany tymi decyzjami wymiar usług opiekuńczych ma charakter symboliczny, a nadto został ustalony wbrew zapisom punktu 6 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 września 2008 r. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r., II SA/Lu 610/10, WSA w Lublinie oddalił skargę T. W., podzielając stanowisko Kolegium, że podniesione przez skarżącą kwestie braku kwalifikacji osoby pełniącej obowiązki Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. nie stanowią w świetle art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Uwzględniając skargę kasacyjną T. W. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., I OSK 698/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie. W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), były usprawiedliwione. Skarżąca konsekwentnie w toku postępowania administracyjnego, jak również przed sądem pierwszej instancji podnosiła zarzuty odnośnie braku kwalifikacji osoby wydającej decyzję Wójta Gminy N. z dnia 2 lutego 2009 r., określonych w art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Rozpoznając ten zarzut, WSA w Lublinie wskazał, że podziela stanowisko organu administracji, zgodnie z którym kwestie braku kwalifikacji osoby pełniącej obowiązki kierownika ośrodka pomocy społecznej nie stanowią w świetle art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem NSA stwierdzenie to jest niezwykle lakoniczne i w żaden sposób nie tłumaczy stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji. Ponadto, opisując przebieg postępowania, WSA poprzestał na przytoczeniu analogicznego stwierdzenia samorządowego kolegium odwoławczego, które to stwierdzenie zostało zawarte w zaskarżonej decyzji, gdzie również nie wyjaśniono motywów stanowiska zajętego przez organ administracji. W tym też znaczeniu wyrok Sądu pierwszej instancji nie poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, a jego uzasadnienie zostało sporządzone z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, iż nie był władny odnieść się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 133 § 1 zdanie 1 i art. 134 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 233 § 1 k.p.c., polegającego na braku odniesienia się do pisma Wojewody L. z dnia 28 kwietnia 2009 r., z uwagi na lakoniczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Zasadny był natomiast, zdaniem NSA, zarzut naruszenia powyższych przepisów w kontekście braku przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci upoważnienia wydanego przez Wójta Gminy N. dla B. S. Niezależnie od kwestii braku kwalifikacji osoby pełniącej obowiązki kierownika ośrodka pomocy społecznej, jak podkreślił Sąd drugiej instancji, niewątpliwie brak upoważnienia dla osoby podpisującej decyzję stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji przez tę osobą wydanej, stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec jednoznacznego podniesienia zarzutu o braku upoważnienia, WSA w Lublinie powinien był wyjaśnić wątpliwości w tym zakresie, czego najlepszym sposobem byłoby przeprowadzenie dowodu z dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. lub chociażby zwykłe wezwanie organu do uzupełnienia akt sprawy poprzez nadesłanie stosownego upoważnienia. Odstępując od takich czynności WSA w Lublinie naraził się na zasadny zarzut niepełnej kontroli działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 133 § 1 zdanie 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając ponownie sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., I OSK 698/11, uwzględniającym skargę kasacyjną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2011 r., I OSK 698/11, wskazał, iż wobec jednoznacznego podniesienia przez skarżącą zarzutu co do braku upoważnienia wydanego przez Wójta Gminy N. dla B. S., pełniącej obowiązki Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N., do wydawania decyzji z zakresu pomocy społecznej, sąd pierwszej instancji powinien był wyjaśnić wątpliwości w tym zakresie, czego najlepszym sposobem byłoby przeprowadzenie dowodu z dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. lub wezwanie organu do uzupełnienia akt sprawy poprzez nadesłanie stosownego upoważnienia. W aktach sprawy znajduje się złożone na wezwanie Sądu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zarządzenie nr [...] Wójta Gminy N. z dnia 1 października 2008 r., którego treścią jest udzielenie upoważnienia B. S., pełniącej obowiązki Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N., do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, należących do właściwości gminy. Zarządzenie to obowiązywało od dnia 1 października 2008 r. przez okres pełnienia obowiązków Kierownika OPS przez B. S. (k. 93 akt sadowych). W ocenie Sądu nie ulega więc wątpliwości, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji z dnia 2 lutego 2009 r., nr [...], B. S., posiadała upoważnienie do wydawania tej decyzji w imieniu Wójta Gminy. Wbrew zarzutom skarżącej brak było więc podstaw do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji organu pierwszej instancji oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium z dnia 20 marca 2009 r., nr [...], na skutek rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W pozostałym zakresie powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zawiera wykładni prawa wiążącej skład orzekający w niniejszej sprawie. Należy zatem wskazać, iż kwestionowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 20 marca 2009 r., nr [...], utrzymująca w mocy wskazaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji, była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie II SA/Lu 267/09. Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 30 września 2009 r., wydanym w tej sprawie oddalił skargę T. W. złożoną na powyższą decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r., I OSK 165/10, oddalił skargę kasacyjną T. W. od tego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 7 grudnia 2009 r. (I OPS 6/09, ONSAiWSA 2010, nr 2, poz. 18) wyjaśnił, iż w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, wydany wyrok zamyka organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Skarżąca T. W. we wniosku z dnia 1 kwietnia 2010 r. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 20 marca 2009 r., nr [...] oraz decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia 2 lutego 2009 r., z uwagi na: 1) brak kwalifikacji B. S., pełniącej obowiązki Kierownika OPS w N., 2) brak kwalifikacji Z. C., będącego członkiem etatowym SKO w L., 3) rażące naruszenie prawa, poprzez nieuwzględnienie treści orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 24 września 2008 r., co – zdaniem skarżącej – przejawiało się w: symbolicznym wymiarze przyznanych usług opiekuńczych, a także "rażącym wypaczeniu" pkt 6 powyższego orzeczenia (k. 1 akt adm.). Po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji, co miało miejsce w dniu 14 maja 2010 r., skarżąca w piśmie złożonym w organie w dniu 10 czerwca 2010 r., dodatkowo zarzuciła, że w sprawie brała udział pracownica socjalna H. L., która nie została wyłączona oraz podniosła, iż organy administracji oparły się na błędnym zaświadczeniu lekarskim z dnia 22 stycznia 2009 r., które jest niezgodne z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 września 2008 r. (k. 18, 19 akt adm.). Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalający skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 września 2009 r., II SA/Lu 267/09, oddalającego jej skargę na kwestionowaną decyzję Kolegium zapadł w dniu 17 maja 2010 r. Treść tego wyroku, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kolegium z dnia 14 czerwca 2010 r., była znana organowi w dacie orzekania (k. 23v, 32v akt adm.). W tej sytuacji obowiązkiem Kolegium było wstępne zbadanie, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącej łącząca się z faktem sformułowania przez sąd zwrotu stosunkowego o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dokonanie tego rodzaju ustalenia wymagało zapoznania się z uzasadnieniem wydanych w sprawie wyroków, po to, by stwierdzić czy składniki oceny prawnej sądu posiadającej przymiot powagi rzeczy osądzonej czynią żądanie niedopuszczalnym, to jest stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. (por. uzasadnienie powołanej uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09). Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 września 2009 r., II SA/Lu 267/09, wynika, iż w sprawie tej Sąd oceniał zarzuty podnoszone przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu sądowym w przedmiocie stwierdzenia nieważności obu kwestionowanych decyzji. Po pierwsze Sąd stwierdził, iż w sprawie tej "w pełni uzasadnione było przyznanie skarżącej pomocy w formie usług opiekuńczych we wskazanym w decyzji organu pierwszej instancji wymiarze". Po drugie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w działaniu organu pierwszej instancji, który w odpowiedzi na wezwanie skierowane do Gminnego Ośrodka Zdrowia w N. o precyzyjne wskazanie zakresu i wymiaru usług opiekuńczych, jakich przyznania wymaga stan zdrowia skarżącej, uzyskał kwestionowane przez skarżącą zaświadczenie lekarskie z dnia 22 stycznia 2009 r. Sąd podkreślił, iż zaświadczenie to, wystawione przez tego samego lekarza, który wydał znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskie, prawidłowo stanowiło podstawę do określenia wymiaru pomocy przyznanej skarżącej. Po trzecie Sąd, odnosząc się do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia przez organy treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 sierpnia 2008 r., złożonego wraz z pismem procesowym z dnia 21 września 2009 r. (k. 48 akt sądowych sprawy II SA/Lu 267/09), stwierdził są one bezzasadne. Po czwarte, odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego niewyłączenia od udziału w sprawie pracownicy socjalnej H. L., Sąd wskazał, że powołana przez skarżącą decyzja Kolegium z dnia 20 lipca 2009 r. wydana została w innej sprawie i nie daje podstaw do uznania, że "również w tej decyzji winien być wyłączony od udziału w postępowaniu wskazany przez stronę w skardze pracownik socjalny, zwłaszcza, iż skarżąca, jak wynika z akt administracyjnych, takiego wniosku w rozpoznawanej sprawie nie składała". Po piąte Sąd oceniał dowód z dokumentu w postaci powołanego wyżej pisma Wojewody L. z dnia 28 kwietnia 2009 r., nr [...], w którym stwierdzono, że obowiązki Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. zostały powierzone osobie nieposiadającej kwalifikacji wynikających z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Odnosząc się m.in. do tego dowodu, dołączonego do pisma procesowego z dnia 21 września 2009 r. (k. 34 akt adm.), Sąd podkreślił, iż "analiza pozostałych dokumentów złożonych wraz z pismem z dnia 21 września 2009 r. także nie pozwala na przyjęcie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa". W tym miejscu należy wskazać, iż T. W. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, powołując się na treść wskazanego wyżej pisma Wojewody, zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez zaaprobowanie faktu, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia 2 lutego 2009 r., nr [...], wydana została przez B. S., pełniącą obowiązki Kierownika OPS w N., która nie posiadała wymaganych przepisami tejże ustawy kwalifikacji. Skarga ta, jak wskazano wyżej, została oddalona powołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r. Oznacza to, iż w powyższym zakresie, obejmującym zarzuty co do których bezzasadności wypowiedział się już wiążąco Sąd w powołanym wyroku z dnia 30 września 2009 r., II SA/Lu 267/09, Kolegium winne było na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji, a nie wydać w tej sprawie decyzji merytorycznej na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Uchybienie to nie może jednak prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem wydanie takiego rozstrzygnięcia prowadziłoby – w ocenie Sądu – do pogorszenia sytuacji procesowej skarżącej, czego zabrania przepis art. 134 § 2 p.p.s.a., wprowadzający zakaz reformationis in peius. Z uzasadnienia powołanego wyroku Sądu w sprawie II SA/Lu 267/09 wynika, że zakresem orzekania w tej sprawie nie był objęty jedynie zarzut skarżącej co do braku kwalifikacji Z. C., będącego członkiem etatowym Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., iż zarzut ten nie dawał podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Kolegium w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zasadnie organ ten wskazał, iż umocowanie tej osoby do brania udziału w wydaniu kwestionowanej decyzji z dnia 20 marca 2009 r., nr [...], wynikało z samego faktu powołania jej na etatowego członka tego organu. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kolegium z dnia 14 czerwca 2010 r., nr [...], Z. C. aktem powołania z dnia 5 maja 2006 r. został powołany z dniem 10 maja 2006 r. na etatowego członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. przez Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po spełnieniu przez tę osobę warunków określonych w przepisach powyższej ustawy. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w piśmie procesowym skarżącej z dnia 12 września 2011 r., podtrzymanych przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny zasadniczo nie prowadzi odrębnego – od przeprowadzonego przez organy administracji – postępowania dowodowego. Sąd ten, kontrolując legalność zaskarżonej do niego decyzji, opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Jedynie wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów na podstawie wskazanego wyżej przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. W piśmie z dnia 12 września 2011 r. skarżąca domagała się od Sądu przeprowadzenia dowodu z dyplomu ukończenia studiów wyższych przez B. S. oraz "rejestru upoważnień za 2008 i 2009 r." wydanych przez Wójta Gminy N. W ocenie skarżącej istnieje podejrzenie, że B. S. nie ukończyła studiów wyższych, a zatem świadectwo ukończenia studiów podyplomowych jest nieważne. Ponadto, jej zdaniem, upoważnienie Wójta udzielone tej osobie do wydawania decyzji z zakresu pomocy społecznej zostało sfałszowane. Ponownie należy podkreślić, iż w kwestii zarzutów skarżącej dotyczących braku wymaganych uprawnień B. S., pełniącej obowiązki Kierownika OPS w N., wypowiedział się już w sposób wiążący Sąd w powołanym wyroku z dnia 30 września 2009 r., II SA/Lu 267/09, uznając te zarzuty za nieuzasadnione. Brak jest zatem, w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a., jakichkolwiek podstaw do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dyplomu ukończenia studiów wyższych przez wskazaną wyżej osobę. Niezasadny jest również wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci "rejestru upoważnień za 2008 i 2009 r." wydanych przez Wójta Gminy N. Znajdujące się w aktach sądowych sprawy zarządzenie nr [...] Wójta Gminy N. z dnia 1 października 2008 r., zawierające upoważnienie dla B. S., pełniącej obowiązki Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N., do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, zostało złożone na wezwanie Sądu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Sąd nie widzi podstaw do kwestionowania jego prawidłowości. O ile skarżąca swoje przypuszczenia co do popełnienia przestępstwa polegającego na sfałszowaniu powyższego dokumentu oraz dyplomu ukończenia studiów wyższych przez B. S. opiera na jakichkolwiek podstawach, to winna zwrócić się do organów ścigania o podjęcie przez te organy stosownych działań w tej kwestii. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględniania skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło