II SA/Lu 372/13

WyrokWSA w Lublinie2014-06-12

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Grażyna Pawlos - Janusz, Maria Wieczorek - Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zatwierdziły projekt budowlany zamienny i udzieliły pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, pomimo istotnego odstąpienia od pierwotnego pozwolenia na budowę, a także czy prawidłowo oceniły zgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy oraz czy prawidłowo oceniły materiał dowodowy w postaci dokumentacji zdjęciowej?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Organy nadzoru budowlanego dopuściły się uchybień proceduralnych i materialnoprawnych, w tym nie zbadały prawidłowo zgodności projektu budowlanego zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy, nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego (w tym dokumentacji zdjęciowej) i naruszyły zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponadto, funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wyklucza możliwość prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, które w takiej sytuacji powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która zatwierdziła projekt budowlany zamienny i udzieliła pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził istotne odstępstwo od pierwotnego pozwolenia na budowę, polegające na wykonaniu dodatkowej kondygnacji podziemnej. Po nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu zamiennego i uchyleniu pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, organy nadzoru budowlanego zatwierdziły projekt zamienny i udzieliły pozwolenia na wznowienie robót. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i brak analizy zgodności projektu z warunkami zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...]; II. przyznaje [...] J. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zatwierdził projekt zamienny i udzielił W. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. (dalej jako W.) pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na budowie zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami łączącymi je z poziomem przyziemia wraz z wykonaniem wewnętrznych i zewnętrznych instalacji oraz zagospodarowaniem terenu, na działkach nr [...] przy ul. N. [...] w L. Organ nałożył ponadto na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu [...] listopada 2011 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji pismo B. K., współwłaścicielki nieruchomości położonej przy ul N. [...], w którym poinformowała o samowolnym odsłonięciu przez W. fundamentów budynku przy ul. N. [...] w L. w związku z realizacją pomieszczeń piwnicznych, na którą inwestor nie uzyskał stosownego pozwolenia. W trakcie kontroli przedmiotowej inwestycji budowlanej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2012 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego miasta L. stwierdzili, że budowa zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej (szklany dach) oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami łączącymi je z poziomem przyziemia wraz z instalacją wewnętrzną gazową, wodociągową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, klimatyzacją i wentylacją mechaniczną oraz instalacją elektryczną (lokal usługowo - gastronomiczny) na działkach nr [...] przy ul. N. [...] w L. jest realizowana niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r. Stwierdzono, że istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego polega na wykonaniu kondygnacji podziemnej (piwnicy) przez niezasypanie fundamentów i wykonanie stropu o konstrukcji żelbetowej nad powstałą w ten sposób dodatkową kondygnacją podziemną wraz z wykonaniem wylewki betonowej na gruncie, stanowiącej posadzkę nowopowstałej kondygnacji. Ustalono, że w wyniku prowadzonych prac budowlanych powstała dodatkowa kondygnacja podziemna (piwnica), przez co zwiększyła się kubatura budowanego obiektu, a w związku z tym, nastąpiło istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał inwestora do zabezpieczenia terenu budowy oraz do dostarczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną. Opinia techniczna przedstawiona w dniu [...] września 2012 r. przez inspektora nadzoru inwestorskiego potwierdziła fakt wykonania dodatkowej kondygnacji podziemnej (piwnicy) oraz zwiększenia kubatury budowanego obiektu. W dniu [...] września 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. wydał decyzję znak: [...] nakładającą na inwestora – W. Sp. z o.o. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia [...] grudnia 2012 r. projektu budowlanego zamiennego zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami łączącymi je z poziomem przyziemia wraz z wykonaniem wewnętrznych i zewnętrznych instalacji oraz zagospodarowaniem terenu, na działkach nr [...] przy ul. N. [...] w L., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, Prezydent Miasta L. uchylił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...] o pozwoleniu na realizację robót budowlanych polegających na budowie zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami łączącymi je z poziomem przyziemia wraz z instalacją wewnętrzną gazową, wodociągową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, klimatyzacją i wentylacją mechaniczną oraz instalacją elektryczną, na działkach nr [...] przy ul. N. [...] w L. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. zatwierdził projekt zamienny i udzielił spółce W. pozwolenia na wznowienie wymienionych w decyzji robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że inwestor złożył w terminie projekt zamienny uwzględniający dokonane przez inwestora istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r. i zatwierdzonego w tej decyzji projektu budowlanego. W ocenie organu, projekt ten oraz pozostała dokumentacja inwestycji nie naruszają przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto organ podniósł, że wbrew twierdzeniom B. K., która złożyła pismo z dokumentacją zdjęciową mające na celu wykazać, że w obiekcie prowadzone były roboty budowlane pomimo ich wstrzymania przez organ nadzoru budowlanego, przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2013 r. kontrola budowy nie potwierdziła zarzutów podnoszonych w piśmie, a zdjęcia nie wnoszą niczego nowego do sprawy, potwierdzają jedynie stan istniejący, w tym fakt wykonywania przez inwestora niezbędnych prac zabezpieczających. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania B. K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami wraz z instalacjami wewnętrznymi : wodociągową, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, co., klimatyzacji, wentylacji mechanicznej oraz elektryczną przy ul. N. [...] w L. i udzielił spółce W. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy tej inwestycji, a także nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z trybem przewidzianym przepisami prawa budowlanego, mającym zastosowanie w przypadku istotnego odstąpienia przez inwestora od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Z treści decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2012 r. wynika, że nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami łączącymi je z poziomem przyziemia wraz z wykonaniem wewnętrznych i zewnętrznych instalacji oraz zagospodarowaniem terenu, natomiast przedłożony przez W. projekt budowlany zamienny dotyczy zadaszenia podwórza na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli, ze schodami wraz z instalacjami wewnętrznymi : wodociągową, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, c.o., klimatyzacji, wentylacji mechanicznej oraz elektryczną przy ul. N. [...] w L. Rozpatrując niniejszą sprawę, organ drugiej instancji uznał, że nieuzasadnione było rozszerzanie przez organ pierwszej instancji zakresu inwestycji o nakaz sporządzenia projektu budowlanego zamiennego instalacji zewnętrznych i zagospodarowania terenu, ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę, jak również projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją, nie obejmowały zewnętrznych instalacji oraz zagospodarowania terenu. Objęcie przedmiotowych robót budowlanych projektem budowlanym zamiennym nie znajduje – zdaniem organu odwoławczego – potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, z którego wynika jednoznacznie, iż istotne odstępstwo polega na wykonaniu przez W. dodatkowej kondygnacji, tj. podpiwniczenia w zadaszeniu podwórza. Przytaczając treść art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, organ drugiej instancji stwierdził, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie narusza przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jest kompletny, a także wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. W tej sytuacji uzasadnione jest, w ocenie organu drugiej instancji, wydanie decyzji zatwierdzającej przedłożony projekt, udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a także zobowiązanie inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, że kontrola z dnia [...] stycznia 2013 r. odbyła się bez udziału stron postępowania, stwierdzić trzeba, iż kontrola ta przeprowadzona została zgodnie z art. 81 i 81a Prawa budowlanego, w obecności dyrektora projektu generalnego wykonawcy oraz przedstawiciela inwestora i nie miała na celu ustalenia nowych okoliczności w sprawie istotnego odstąpienia od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, lecz dokonana została w celu weryfikacji doniesień B. K. o prowadzeniu robót budowlanych pomimo ich wstrzymania przez organ pierwszej instancji. W ocenie organu drugiej instancji, nie może być wzięty pod uwagę w niniejszym postępowaniu materiał zdjęciowy, dołączony do pisma skarżącej z dnia [...] grudnia 2012 r., ponieważ art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Samowolne wejście na teren budowy jest niezgodne z prawem. Skoro wejście na teren budowy przez osoby do tego nieuprawnione narusza prawo, zebrany w tej sytuacji materiał zdjęciowy, nie może posiadać mocy dowodowej. Skargę na powyższą decyzję wniosła B. K., zarzucając naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż materiał zdjęciowy dołączony do pisma z dnia [...] grudnia 2012 r. nie może być wzięty pod uwagę, gdyż jest sprzeczny z prawem, w sytuacji, gdy posiada on moc dowodową, niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i tym samym niewyjaśnienie wszystkich jej okoliczności, w szczególności dotyczących kwestii wpływu utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji na prawa i obowiązki skarżącej; - naruszenie art. 7, 77 § 1 i 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zatwierdzenie decyzją projektu budowlanego zamiennego pomimo braku dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy oraz pomimo braku wyczerpującego i wszechstronnego ustalenia i rozważenia materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji; - naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie możliwości B. K. czynnego udziału w tym postępowaniu; - naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 136 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo, że zachodziła potrzeba jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie do istotnych okoliczności sprawy. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie gdyż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego - w tym przypadku z powodu charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego - projekt ten, przed zatwierdzeniem, winien być sprawdzony w zakresie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego w przypadku braku miejscowego planu (art. 34 art. 35 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego). Z akt postępowania wynika, że organy obu instancji takiej analizy nie dokonały. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...] Prezydent Miasta L. udzielił W. Sp. z o.o. w L. pozwolenia na realizację robót budowlanych polegających na budowie zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami łączącymi je z poziomem przyziemia wraz z wykonaniem wewnętrznych i zewnętrznych instalacji oraz zagospodarowaniem terenu, na działkach nr [...] przy ul. N. [...] w L. Na skutek istotnego odstąpienia przez inwestora od warunków określonych w przedmiotowym pozwoleniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, wydał w dniu 13 sierpnia 2012 r. postanowienie, którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał inwestora do skutecznego zabezpieczenia terenu budowy oraz do dostarczenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną. Następnie, w oparciu o treść art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w dniu [...] września 2012 r. organ ten wydał decyzję nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia [...] grudnia 2012 r. projektu budowlanego zamiennego zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami łączącymi je z poziomem przyziemia wraz z wykonaniem wewnętrznych i zewnętrznych instalacji oraz zagospodarowaniem terenu na działkach nr [...] przy ul. N. [...] w L., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po uzyskaniu przez tę decyzję przymiotu ostatecznej Prezydent Miasta L. zobligowany był – stosownie do treści art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego – do uchylenia własnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r., co też uczynił w dniu [...] października 2012 r. W dniu [...] października 2012 r. W. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, dołączając projekt architektoniczno – budowlany zamienny zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami wraz z instalacjami wewnętrznymi: wodociągową, klimatyzacji sanitarnej i deszczowej, c.o., klimatyzacji, wentylacji mechanicznej oraz elektryczną przy ul. N. [...] w L. (k. 79 akt organu pierwszej instancji). Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., działając w oparciu o dyspozycję art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt zamienny i udzielił spółce W. pozwolenia na wznowienie wymienionych w decyzji robót budowlanych. Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi konsekwencję istnienia w obrocie prawnym decyzji nakładającej na inwestora obowiązki, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. W myśl ostatniego z powołanych przepisów, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Powołany przepis, w zakresie, w jakim odsyła do regulacji dotyczących projektu budowlanego, nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązki wynikające z treści art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego - odpowiednio do zakresu zmian. Zatem, stosownie do treści art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W rozpatrywanej sprawie organ administracji nie uczynił zadość tym obowiązkom. Projekt budowlany zamienny dołączony do wniosku spółki W. o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych został sporządzony w listopadzie 2011 r. przez A. M. (z wyjątkiem projektu budowlanego stojaka na rowery sporządzonego w grudniu 2012 r. przez T. T. – s. 74 – 80 projektu). Natomiast dołączona do projektu decyzja o ustaleniu warunków zabudowy została wydana w dniu [...] czerwca 2012 r., a zatem już po sporządzeniu projektu budowlanego zamiennego. Co więcej, w spisie treści projektu budowlanego zamiennego jako pierwsza pozycja wskazana została decyzja o ustaleniu warunków zabudowy Nr [...] wydana w dniu [...] listopada 2009 r. Decyzja ta została również dołączona do projektu zamiennego. Inwestor do projektu budowlanego dołączył zatem dwie decyzje o ustaleniu warunków zabudowy: pierwszą - z dnia [...] czerwca 2012 r. (s. 5a – 5j projektu) oraz drugą – z dnia [...] listopada 2009 r. (s. 6 – 8 projektu). Z treści uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej nie wynika, którą decyzję o ustaleniu warunków zabudowy organ wziął pod uwagę, zatwierdzając projekt budowlany zamienny. Nie sposób również na podstawie lakonicznego uzasadnienia decyzji stwierdzić, by organ w ogóle dokonał oceny zgodności projektu budowlanego zamiennego z decyzją ustalającą warunki zabudowy. W uzasadnieniu tym organ stwierdził bowiem jedynie, że "w dniu [...].10.2012 r. inwestor złożył 4 egzemplarze projektu zamiennego (...) z nowym projektem zagospodarowania działki uwzględniającym nową inwestycję, a zatem wykonano w terminie obowiązek nałożony w decyzji z dnia [...] września 2012 r. (...). Przedłożona dokumentacja nie narusza obowiązujących w tym zakresie przepisów wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Należy podkreślić, że projektant opracowuje projekt budowlany (również zamienny) w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli jest wymagana przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 20 ust. 1 Prawa budowlanego). Nie ulega zatem wątpliwości, że projektant, przystępując do sporządzenia projektu budowlanego, powinien dysponować ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy, gdyż jej treść wiąże zarówno projektanta sporządzającego projekt, jak i organ administracji architektoniczno – budowlanej rozpatrujący wniosek o zatwierdzenie tego projektu i udzielenie na jego podstawie pozwolenia na budowę. Dołączenie do wniosku o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wydanej już po sporządzeniu projektu budowlanego zamiennego stanowi naruszenie art. 20 ust. 1 Prawa budowlanego, czego organ pierwszej instancji nie dostrzegł. Organ pierwszej instancji dopuścił się również naruszenia § 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.), zgodnie z którym wszystkie strony i arkusze stanowiące części projektu budowlanego oraz załączniki do projektu powinny być ponumerowane. Części projektu budowlanego odrębnie oprawione oraz załączniki powinny mieć numerację zgodną ze spisem zawartości tego projektu. W spisie treści projektu budowlanego zamiennego nie uwzględniono decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2012 r., przy czym dołączono ją do tego projektu i nadano numerację stron: od 5a do 5j. Zatem numeracja tego załącznika nie jest zgodna ze spisem zawartości projektu, w którym uwzględniono jedynie decyzję ustalającą warunki zabudowy z dnia [...] listopada 2009 r. Ponadto część pozycji w spisie treści projektu budowlanego zamiennego została wykreślona korektorem w sposób uniemożliwiający identyfikację treści wykreślonych pozycji, zmieniono również numerację stron projektu. Nie sposób jednak ustalić, kto i kiedy tego dokonał, gdyż pod dokonanymi modyfikacjami projektu nie ma żadnej na ten temat adnotacji. Zastrzeżenia budzi również dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenie, że "w dniu [...].10.2012 r. inwestor złożył 4 egzemplarze projektu zamiennego z nowym projektem zagospodarowania działki uwzględniającym nową inwestycję". Nie znajduje ono bowiem potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Przedstawiony przez W. projekt budowlany zamienny nie zawiera projektu zagospodarowania działki. Składa się jedynie z projektu architektonicznego, projektu konstrukcji, projektu sanitarnego, projektu wentylacji mechanicznej i klimatyzacji oraz projektu instalacji elektrycznej. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie wynika ponadto, by organ zbadał, czy przedmiotowy projekt zamienny uwzględniał wszystkie zmiany wynikające z robót budowlanych wykonanych do dnia wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, tj. do dnia [...] września 2012 r., zwłaszcza, że przedmiotowy projekt sporządzony został w listopadzie 2011 r., a zatem na niemal rok przed wydaniem tej decyzji. Wskazane wyżej uchybienia, których dopuścił się organ pierwszej instancji, wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., stanowią naruszenie dyspozycji art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, a także art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie tej decyzji. Uchybień organu pierwszej instancji nie usunął również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., który wprawdzie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i orzekł co do istoty sprawy, jednak czyniąc to, dopuścił się kolejnego naruszenia prawa. Powodem uchylenia przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej było nieuzasadnione rozszerzanie przez organ pierwszej instancji zakresu inwestycji o nakaz sporządzenia projektu budowlanego zamiennego instalacji zewnętrznych i zagospodarowania terenu, ponieważ – w ocenie organu odwoławczego – decyzja o pozwoleniu na budowę, jak również projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją, nie obejmowały zewnętrznych instalacji oraz zagospodarowania terenu. Należy jednak zważyć, że decyzja Prezydenta Miasta L. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...] została prawomocnie uchylona, zaś ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] września 2012 r., zawierająca nakaz sporządzenia projektu budowlanego zamiennego instalacji zewnętrznych i zagospodarowania terenu pozostaje w obrocie prawnym, a zatem jest wiążąca dla wszystkich, w tym dla organów nadzoru budowlanego rozpatrujących niniejszą sprawę. Kwestionując zasadność skierowania do inwestora tego nakazu, organ drugiej instancji naruszył zatem zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., zgodnie z którą, wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Ponadto organ drugiej instancji, który – zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – ma obowiązek ponownie wyjaśnić sprawę, a w razie potrzeby – stosownie do treści art. 136 k.p.a. – przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności – analogicznie jak organ pierwszej instancji – nie zbadał zgodności projektu zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy. Nie wskazał nawet w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o którą decyzję o warunkach zabudowy chodzi, mimo iż do projektu zamiennego dołączono dwie decyzje o warunkach zabudowy z różnych dat. Uzasadnienie decyzji drugoinstancyjnej jest lakoniczne, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Nie sposób na jego podstawie ustalić, dlaczego organ uznał projekt zamienny za spełniający warunki określone w art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ogólnikowe stwierdzenie, że "przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie narusza przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jest kompletny, a także wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia", stanowi jedynie powtórzenie treści przepisu ustawy, nie zaś przekonującą i wyczerpującą argumentację wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Za zasadny należy ponadto uznać zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż materiał zdjęciowy dołączony do pisma skarżącej z dnia 17 grudnia 2012 r. nie może być wzięty pod uwagę, gdyż jest sprzeczny z prawem. W myśl art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem w postępowaniu administracyjnym są "wszelkie źródła prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie". Z tego zakresu wyłączone są tylko te informacje, których wykorzystanie byłoby sprzeczne z prawem. Chodzi tutaj zarówno o sprzeczność w sensie materialnym (np. posłużenie się - jako środkiem dowodowym informacją, której treść objęta jest prawnym zakazem rozpowszechniania), jak i proceduralnym (np. posłużenie się - jako środkiem dowodowym - informacją uzyskaną od osoby, która, stosownie do art. 82 k.p.a., nie może być świadkiem). Przedstawiona przez skarżącą dokumentacja zdjęciowa obiektu nie stanowi dowodu sprzecznego z prawem. Stanowisko inwestora i organów, jakoby skarżąca wtargnęła do obiektu samowolnie, wbrew woli upoważnionych podmiotów, jest gołosłowne. Wykonana przez nią dokumentacja fotograficzna stanowi zatem materiał dowodowy w sprawie, który powinien być oceniony. Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że organ drugiej instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, a także naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 16 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 136 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanej przez ten organ decyzji. Sąd nie podzielił natomiast zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 10 § 1 k.p.a. polegającego na pozbawieniu B. K. możliwości czynnego udziału w tym postępowaniu, poprzez niezawiadomienie jej o terminie kontroli obiektu, która odbyła się w dniu [...] stycznia 2013 r. Kontrola ta, przeprowadzana jest, w myśl art. 81a ust. 2 Prawa budowlanego, w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że organ nie ma obowiązku zawiadamiać o terminie tej kontroli właścicieli, czy innych prawnych dysponentów nieruchomości sąsiednich. Wskazane uchybienia organów obu instancji powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu wydane zostało na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Rozpatrując sprawę ponownie, organy powinny mieć na uwadze, że w dniu [...] maja 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. wydał decyzję nr [...] udzielającą W. Sp. z o.o. w L. pozwolenia na użytkowanie zadaszenia podwórka na niezależnej konstrukcji słupowej oraz dwóch poziomów antresoli ze schodami wraz z instalacjami wewnętrznymi: wodociągową, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, co., klimatyzacji, wentylacji mechanicznej oraz elektryczną przy ul. N. [...] w L. Decyzja ta jest ostateczna. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organu nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy roboty budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu budowy, albo uzyskano pozwolenie na użytkowanie, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego. Brak sprzeciwu organu bądź decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności realizacji obiektu budowlanego (tak m. in. wyroki NSA: z dnia 9 kwietnia 2013 r., II OSK 2370/11, Lex nr 1337347, z dnia 15 lutego 2013 r., II OSK 1958/11, LEX nr 1358478, z dnia 20 maja 2011 r., II OSK 887/10, LEX nr 992654, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2013 r., II SA/Gl 1430/12, LEX nr 1320781). Funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] maja 2013 r. wyklucza możliwość prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, które w takiej sytuacji - jako bezprzedmiotowe - powinno ulec umorzeniu (por. m. in. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2013 r., II OSK 1958/11, LEX nr 1358478, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2013 r., II SA/Gl 1430/12, LEX nr 1320781). Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło