II SA/Lu 382/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-09-17
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część tych kosztów, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść ich część, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wniosku o ustanowienie adwokata, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli poniesienie tych kosztów mogłoby wiązać się z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego, zwłaszcza gdy strona ma obowiązek skorzystania z profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył skargę kasacyjną, która została odrzucona. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, odmawiając zwolnienia od kosztów. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc argumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej, w tym rozdzielności majątkowej z żoną, płaconych alimentów oraz kosztów leczenia. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Koła Łowieckiego nr[..] "[..]" w K. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej; w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a I. przyznać S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. odrzucił - sporządzoną osobiście - skargę kasacyjną S. P. na decyzję Koła Łowieckiego nr [..] "[..]" w K. z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W dniu 18 lipca 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. przyznał S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Na powyższe rozstrzygnięcie referendarza sądowego S. P. wniósł sprzeciw wskazując, że referendarz nie wziął pod uwagę, że małżonkowie H. i S. P. dzieli od [..]. rozdzielność majątkowa. Poza tym wskazał, że skarżący płaci alimenty na rzecz żony ustanowione wyrokiem sądowym, a żona nie musi mu pomagać i "nie akceptuje wydatków ponoszonych na rzecz ochrony przyrody czy niezbędnych dla ochrony interesu prawnego". Podniósł także, że referendarz analizował kwoty brutto nie biorąc pod uwagę faktu, że na podstawie wyroku sądowego potrącane są alimenty, które są przekazywane bezpośrednio do rąk żony. W tej sytuacji – zdaniem skarżącego – referendarz wykazał "wirtualną kwotę rzekomo posiadanej kwoty 1.160 zł, z której zaledwie kwota 424,14 dociera do jego rąk i wyłącznie tą kwotą może rozporządzać". Wskazał ponadto, że referendarz krzywdząco interpretuje wykaz kwot z konta. Wyjaśnił, że wpłaty od syna nie stanowią jego stałego dochodu, są sporadyczne i wynikają z innych okoliczności. Poza tym nie wzięto pod uwagę, że wymaga stałego leczenia i ponosi związku z tym wydatki na leki, które wyniosły, jak wskazał, ponad 1000 zł (w załączeniu do sprzeciwu skarżący dołączył faktury VAT z dnia 23 lipca 2014r.).
Wojewódzkim Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje częściowo na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący posada stałe dochody pokrywające jego stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego oraz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można zatem przyjąć, aby należał do osób ubogich bądź nie był w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Tym samym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznać należy za bezzasadny.
Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy S. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą umownie ma ustanowioną rozdzielność majątkową i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie 418,26 złotych brutto i dochodów z pracy w redakcji w kwocie 200,37 złotych brutto. Żona skarżącego utrzymuje się z emerytury w kwocie 808,93 złotych brutto. Łączny miesięczny dochód skarżącego wynosi 618,63 złotych brutto. Skarżący oświadczył, że na leczenie miesięczne wydaje kwotę 200 złotych. Jednak w piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r., złożonego do akt sprawy II SAB/Lu 35/14 (k. 56 akt sądowych, koperta) wynika, że skarżący płaci alimenty w kwocie 1.291,88 złotych potrącane bezpośrednio z jego renty inwalidzkiej w tym kwota 1.091,88 złotych przekazywana jest bezpośrednio z Wojskowego Biura Emerytalnego do rąk uprawnionej oraz kwota 200 złotych honorarium redakcyjnego, które skarżący również przekazuje małżonce.
Należy wskazać, że umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej między skarżącym, a jego żoną nie ma znaczenia przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów postępowania, bowiem rozdzielność ta nie zwalnia z pomocy finansowej między małżonkami. Wymaga podkreślenia, że stanowisko to odzwierciedla utrwaloną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt I GZ 47/13, LEX nr 1302753 oraz z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt I FZ 62/13, LEX nr 1299277, a także postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1390/13, LEX nr 1472018).
Skoro zaś skarżący i jego żona, zamieszkując wspólnie, osiągają ww. dochody, przy czym – jak wynika z oświadczenia strony złożonym także w sprawie [..] (pismo z dnia 26 czerwca 2014r., k. 56 akt sądowych, koperta) – nie ponoszą kosztów utrzymania mieszkania, nie sposób przyjąć, że uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł – nawet przy uwzględnieniu nieregularnych wydatków, jakie skarżący ponosi na zakup leków – mogłoby spowodować uszczerbek w kosztach utrzymania jego i żony, tym bardziej, że sporadycznie ma on również zapewnione wsparcie finansowe od dzieci (pismo skarżącego z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie [..] – k. 56 akt sądowych, koperta - w którym wskazał, że "koszty leczenia nie mają przymiotu stałości i regularności"). Ponadto należy zwrócić uwagę na oświadczenie wnioskodawcy, w którym podał, że płaci alimenty w wysokości 1291,88 zł, a stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego "wahają się na poziomie 600 zł "(pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie [..]) do 800 złotych (pismo skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie [..] – k. 56 akt sądowych, koperta) zatem przy realnych dochodach w kwocie 424,14 złotych – na jakie wskazuje wnioskodawca - wynika, że aby ponosić wskazane koszty utrzymania musi korzystać ze wsparcia finansowego rodziny. Powyższe powoduje, że oświadczenie o dochodach złożone przez skarżącego budzi wątpliwości, co do jego faktycznej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, tym bardziej w świetle powołanego pisma z 16 kwietnia 2014r. Zatem kwota miesięcznych wydatków pozwala na poniesienie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego kosztów sądowych niniejszej sprawy, które nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł.
Uwzględniając natomiast wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata Sąd uznał, że poniesienie przez niego pozostałych kosztów postępowania związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika mogłoby się dla niego wiązać z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy. Ponadto Sąd miał na uwadze, że na obecnym etapie postępowania stronie przysługuje zażalenie od skargi kasacyjnej, które objęte jest tzw. przymusem adwokackim.
Wobec powyższego, sąd działając na podstawie art. art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło