II SA/Lu 398/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-06-06
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, a w szczególności zwolnienie od opłat sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy po pokryciu kosztów utrzymania koniecznego pozostaje kwota, która zostałaby w całości pochłonięta przez opłaty sądowe, należy przyznać zwolnienie od tych opłat, nawet jeśli nie ma podstaw do ustanowienia adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił niskimi dochodami z emerytur swoich i żony, ponoszonymi kosztami leczenia i utrzymania mieszkania. Po analizie dochodów i wydatków, referendarz sądowy uznał, że skarżący nie jest osobą rzeczywiście ubogą, ale wykazał, że nie jest w stanie ponieść opłat sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I. przyznać A. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący, w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury żony w kwocie [...] złotych brutto oraz emerytury własnej w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych brutto. Skarżący wyjaśnił, że wraz z małżonką są osobami schorowanymi wydającymi na leczenie miesięcznie kwotę [...] złotych oraz [...] złotych na czynsz i opłaty za media. Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał pismo z dnia 29 maja 2014 r., w którym oświadczył, że stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego jego gospodarstwa domowego, na które składają się koszty czynszu, leczenia, wyżywienia 2 osób i zakupu środków czystości i higieny osobistej wynoszą [...] złotych. Ponadto skarżący wyjaśnił, że jest osobą niepełnosprawną w związku z czym w przypadku konieczności przeprowadzenia jakichkolwiek drobnych remontów i napraw musi płacić innym osobom. Do pisma skarżący dołączył m.in. decyzję dotyczącą emerytury żony, z której wynika, że wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz decyzję dotyczącą swojej emerytury, z której wynika, iż wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Zatem łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Zarówno skarżący jak i jego żona mają stałe źródła dochodu, którego wysokość pokrywa ich koszty utrzymania koniecznego oraz mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można zatem przyjąć, aby skarżący i jego żona byli pozbawieni środków do życia bądź, aby posiadane przez nich środki finansowe nie wystarczały na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi. Tym samym brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak, że nie jest w stanie ponieść opłat sądowych związanych z niniejszym postępowanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Opłaty te prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego [...] złotych oraz ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącego [...] złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty [...] złotych. Po poniesieniu kosztów utrzymania koniecznego w gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje kwota [...] złotych. Poniesienie każdej z opłat sądowych, które mogą wystąpić w postępowaniu pochłonęłaby w całość tą kwotę, natomiast uiszczenie tych opłat w jakiejkolwiek części na tyle uszczupliłoby ją, że niemal pozbawiłoby skarżącego środków finansowych na pokrycie kosztów ewentualnych drobnych remontów i napraw. Kwota [...] złotych jest jednak wystarczająca na pokrycie minimalnych kosztów ustanowienia adwokata. Wynoszą one bowiem 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Pomniejszenie kwoty [...] złotych o koszty minimalnego wynagrodzenia adwokata nie pozbawi skarżącego środków finansowych na pokrycie kosztów drobnych napraw i remontów. Z tego powodu referendarz sądowy nie ustanowił dla skarżącego adwokata. Referendarz sądowy nie znalazł też podstaw do zwolnienia skarżącego z obowiązku zwrotu wydatków. Skarżący nie wnosi bowiem o przeprowadzenie czynności, które skutkowałyby koniecznością poniesienia przez sąd wydatków a zarazem obowiązkiem ich zwrotu przez skarżącego. Skoro więc skarżący nie wnosi o dokonanie czynności, które skutkowałyby koniecznością poniesienia przez sąd wydatków, nie można zwolnić go od obowiązku zwrotu wydatków.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło