II SA/Lu 410/09

WyrokWSA w Lublinie2009-11-10

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie z dnia 21 września 1959 r. o przejęciu na własność Państwa nieruchomości ziemskich, które nie pozostawały w faktycznym władaniu właścicieli, zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, jeśli właściciel faktycznie władał częścią tych nieruchomości w dacie jego wydania?
Ratio decidendi
Orzeczenie uzupełniające z dnia 21 września 1959 r. nie naruszało rażąco prawa, ponieważ miało charakter porządkujący stan prawny i faktyczny wynikający z wcześniejszego orzeczenia z dnia 16 listopada 1954 r. Organ badał przesłanki przejęcia nieruchomości na dzień 1 września 1949 r., kiedy to właściciel faktycznie nie władał nieruchomościami z powodu przesiedlenia. Orzeczenie to nie wywołało nowych skutków prawnych, a jedynie doprecyzowało wcześniejsze rozstrzygnięcie, uwzględniając stan faktyczny z daty pierwotnego przejęcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 21 września 1959 r., które uzupełniało orzeczenie z 1954 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich J. P. Skarżący, wnuk pierwotnego właściciela, zarzucił rażące naruszenie prawa, twierdząc, że jego dziadek faktycznie władał nieruchomością w dacie wydania orzeczenia z 1959 r. Wojewoda L. stwierdził naruszenie prawa, ale odmówił stwierdzenia nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Minister Rolnictwa uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, wskazując na niewłaściwy organ. Po przekazaniu sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ ten odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że orzeczenie z 1959 r. było prawidłowe i stanowiło uzupełnienie orzeczenia z 1954 r. WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra. Następnie SKO w Białej Podlaskiej utrzymało w mocy swoją decyzję, a skarżący wniósł skargę do WSA w Lublinie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia w sprawie przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oddala skargę. Orzeczeniem z dnia 21 września 1959 r. (bez numeru) Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej uzupełniło wcześniejsze orzeczenie tego organu z dnia 16 listopada 1954 r., na mocy którego przejęto na własność Skarbu Państwa między innymi gospodarstwo rolne o powierzchni 9,35 ha położone na terenie gromady Wólka Zabłocka, gm. Zabłocie, powiat bialski, stanowiące uprzednio własność J. P. poprzez stwierdzenie, iż przejmuje się z dniem 1 września 1949 r. na własność Państwa m. in. nieruchomości rolne o pow. 6,23 ha należące do J. P., nie pozostające faktycznie w jego władaniu. Powyższe orzeczono na podstawie przepisów dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339). Wnioskiem z dnia 21 marca 2000 r., J. P. (wnuk ww. J. P.) wystąpił do Wojewody L. o stwierdzenie nieważności niniejszego orzeczenia z dnia 21 września 1959 r. Zdaniem wnioskodawcy przedmiotowe orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, Decyzją z dnia 13 maja 2002 r. nr [...] Wojewoda L. stwierdził, że orzeczenie to w części dotyczącej przejęcia gruntów rolnych o pow. 4,5997 ha zostało wydane z naruszeniem prawa, a stwierdzenie nieważności nie jest dopuszczalne z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. W pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że w dniu wydania przedmiotowego orzeczenia J. P. władał faktycznie jedną z działek objętych tym orzeczeniem w związku z czym brak było podstaw do przejęcia nieruchomości na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. Zdaniem tego organu orzeczenie w tej części rażąco narusza prawo, czego nie można orzec z uwagi na zaistniałe nieodwracalne skutki. Z powyższą decyzją nie zgodził się J. P. składając odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie. Decyzją z dnia 26 luty 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Organ podkreślił, iż przedmiotowa sprawa, z uwagi na swój charakter powinna być rozpoznana nie przez wojewodę, lecz samorządowe kolegium odwoławcze, jako organ I instancji. Z uwagi na to, iż w obecnym stanie prawnym przestały istnieć Prezydia Powiatowych Rad Narodowych należy przyjąć, na podstawie domniemania wynikającego z art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198), że do właściwości organów gminy przeszły jako zadania własne określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Zatem, z uwagi na treść art. 17 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, a zatem organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej a nie Wojewoda Lubelski. Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2007 r. (IV SA/Wa [...]/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. P. na ww. decyzję uznając, iż nie narusza ona prawa. Następnie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 r. Wojewoda L. przekazał według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej akta sprawy oraz wniosek J. P. dotyczący stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej z dnia 21 września 1959 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa gruntów J. P. o pow. 6,23 ha. Organ w uzasadnieniu podkreślił, że J. P. był posiadaczem gospodarstwa rolnego o łącznej pow. 15,5916 ha. W lipcu 1947 r. został on wraz z rodziną przesiedlony w ramach Akcji "Wisła". W związku z przesiedleniem, a tym samym brakiem władania należącymi do niego nieruchomościami Prezydium Powiatowej Rady Narodowej orzeczeniem z dnia 16 listopada 1954 r. przejęło na własność Państwa grunty należące do J. P. o pow. 9,35 ha wraz z budynkami. Podstawą wydania orzeczenia był dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. Następnie w 1957 r. J. P. wrócił do Wólki Zabłockiej i otrzymał grunt zamienny o pow. 9,35 ha tytułem ekwiwalentu za gospodarstwo przejęte ww. orzeczeniem na rzecz Państwa. Jednakże w związku z tym, że faktycznie przejęto większy obszar gruntów J. P. niż to wynika z orzeczenia z dnia 16 listopada 1954 r., kolejnym tj. przedmiotowym orzeczeniem z dnia 21 września 1959 r. uzupełniono to orzeczenie w ten sposób, że rozstrzygnięto o przejęciu po J. P. gruntów o łącznej pow. 6,23 ha, stanowiących użytki rolne i las. Jak wskazał organ stosownie do regulacji art. 1 ww. dekretu, na własność Państwa mogły być przejmowane w całości lub części, nieruchomości położone w tych województwach w obrębie pasa granicznego oraz w powiatach tam wymienionych, jeżeli nie pozostawały w faktycznym władaniu właścicieli albo ich właściciele nie zamieszkiwali na miejscu. W ocenie organu z materiału zgromadzonego w sprawie, wynika bezspornie, iż J. P. nie władał faktycznie ww. nieruchomością i nie zamieszkiwał w miejscu jej położenia. Organ podkreślił, że przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie prawa, a takie w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Nie ma sprzeczności pomiędzy treścią dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa (...) a rozpatrywanym orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej z dnia 21 września 1959 r. J. P. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie w/w sprawy. Podniósł, iż orzeczenie z dnia 16 listopada 1954 r. rażąco narusza prawo a tym samym jego uzupełnienie dokonane przedmiotowym orzeczeniem także to prawo narusza. Wskazał, iż w dacie wydania tego orzeczenia poprzedni właściciel był w posiadaniu przejętego gruntu i zamieszkiwał w miejscu jego położenia, dlatego niemożliwym było orzekanie o jego przejęciu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy oraz podniesione przez stronę zarzuty nie dają podstaw do oceny, iż badane orzeczenie zawiera wadę rażącego naruszenia prawa. Zdaniem organu orzeczenie to zostało wydane zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami prawa materialnego i procesowego. Orzeczenie to - zdaniem Kolegium - stanowi uzupełnienie orzeczenia z dnia 16 listopada 1954 r. (stanowi jego integralną część o czym świadczy powołany w podstawie prawnej orzeczenia art. 95 i 97 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, przy czym oba te orzeczenia regulują skutki prawne i faktyczne jakie zaistniały na dzień 1 września 1949 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej badało bowiem przesłanki przejęcia nieruchomości rolnych należących do J. P. jakie zaistniały w dniu 1 września 1949 r. Nadto organ odnosząc się szeroko do podniesionych w odwołaniu zarzutów uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Na powyższą decyzję J. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez stronnicze, nieobiektywne rozpatrzenie spraw, zwłaszcza brak właściwej analizy treści przedmiotowego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpatrzenie przez Sąd sprawy oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż przejęcie gruntów rolnych od J. P. na podstawie przepisów dekretu, w sytuacji gdy grunty te faktycznie pozostawały w jego władaniu oznacza rażące naruszenia przepisów tego dekretu, który zezwalał wyłącznie na przejmowanie gruntów nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli. Wskazał, iż J. P. od września 1957 r. zamieszkiwał w Wólce Zabłockiej i władał swoją nieruchomością łącznie z lasem w całości, jedynie bez zabudowań. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując takiej kontroli, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem - m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. - art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Dodać też należy, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie ani zarzuty skargi, ani sądowa kontrola przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie ujawniły, aby organy administracyjne naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego w sposób powodujący uchylenie zaskarżonej decyzji. Tytułem wyjaśnienia należy również zwrócić uwagę, iż zgodnie ze stanowiskiem zawartym w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa [...]/07 w tej sprawie właściwym organem do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej winno być właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze. Takim organem jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej i to ono prowadziło postępowanie administracyjne w tej sprawie. W związku z tym Sąd w tej konkretnej sprawie uznał, że kwestia właściwości organu została już przesądzona wyżej wymienionym wyrokiem, w którym to wyroku Sąd Administracyjny w istocie jedynie rozważał właściwość organu do prowadzenia postępowania i stwierdził, że takim organem jest samorządowe kolegium odwoławcze. Tym samym w tej sprawie wyrok ten w zakresie wskazania właściwości organu ma znaczenie podstawowe. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądowym wiążą w danej sprawie sąd i organ administracyjny. Przy czym Sąd ustala, że tylko w tej sprawie właściwym było samorządowe kolegium odwoławcze. W tym zakresie uwzględnić bowiem należy najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: postanowienie NSA z dnia 8 maja 2008 r., I OW 9/08 opubl. LEX nr 494209 oraz z 21 maja 2009 r. I OW 28/09 niepubl.), które tutejszy Sąd w pełni aprobuje. Przechodząc natomiast do kwestii merytorycznych podkreślić na wstępie należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest postępowanie organu przeprowadzone w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego zakończone zaskarżoną decyzją. Postępowanie takie, co należy zaznaczyć, jest postępowaniem nadzwyczajnym, różniącym się od postępowania zwykłego, gdyż jego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad stanowiących przesłankę stwierdzenia nieważności (v. wyrok NSA z dnia 22 maja 1987 r. sygn. akt IV SA 1062/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 35). W konsekwencji, w postępowaniu prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych dla postępowania o stwierdzenie nieważności, a to oznacza, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (v. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r. sygn. akt I SA 89/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 30). Stwierdzenie nieważności należy więc odróżnić od ponownego rozpatrzenia sprawy. Ma ono na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Organ administracyjny, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wydanej już decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny mający na uwadze, że wyrażona w art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych oznacza, że decyzje te nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w k.p.a.. Przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności zawarte są w wyliczeniu wyczerpującym art. 156 § 1 k.p.a. Przesłanki wyliczone w tym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. I tak rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie rozumiane jest jako wydanie decyzji w sprzeczności z przepisami prawa powodujące, iż nie może ona pozostać w obrocie prawnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Sąd w obecnym składzie podziela, że stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r. sygn. akt III SA 1425/96, LEX nr 32626). Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W ocenie Sądu taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Podstawę prawną wydania orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej z dnia 21 września 1954 r. stanowiły przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa, nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339). Zgodnie z art. 1 tegoż dekretu na własność Państwa mogły być przejmowane w całości lub części nieruchomości położone w tych województwach w obrębie pasa granicznego oraz w powiatach tam wymienionych, jeżeli nie pozostawały w faktycznym władaniu właścicieli albo ich właściciele nie zamieszkiwali na miejscu. Zatem podstawą ustalenia zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia było ustalenie, czy były właściciel przedmiotowej nieruchomości faktycznie władał przedmiotową nieruchomością i czy zamieszkiwał w miejscu położenia tejże nieruchomości w dacie jej przejmowania. Istotny jest również fakt, iż w komparycji podważanego orzeczenia w sposób jednoznaczny organ rozstrzygający wskazał, iż wydane jest ono w sprawie "uzupełnienia" wcześniejszego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej z dnia 16 listopada 1954 r. w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości nie będących w faktycznym władaniu właścicieli, położonych we wsi Wólka Zabłocka. Co więcej w uzasadnieniu tego orzeczenia organ jednoznacznie wskazał, iż w orzeczeniu tym przejmowane powierzchnie gruntów w poszczególnych przypadkach są mniejsze od obszaru faktycznego podlegającego przejęciu na własność Skarbu Państwa. W związku z tym zaistniała konieczność wydania dodatkowego orzeczenia w stosunku między innymi do J. P, co do którego orzeczono przejęcie gruntów o pow. 9,35 ha zamiast o przejęciu gruntów rolnych o pow. 15,58 ha wraz z lasem. W związku z tym bezspornym jest, iż przedmiotowe orzeczenie z 21 września 1959 r. nie rozstrzygało o przejęciu gruntów o wskazanej powierzchni (na co wskazuje skarżący), lecz wyłącznie "porządkowało" istniejący stan prawny określony orzeczeniem z dnia 16 listopada 1954 r., gdyż ten stan prawny nie odzwierciedlał stanu rzeczywistego. Zatem zasadnie organ uznał, iż w sprawie zaistniała okoliczność typowego uzupełnienia rozstrzygnięcia tj. orzeczenia z dnia 16 listopada 1954 r. Organ wydając bowiem orzeczenie uzupełniające nie rozstrzygał sprawy na nowo w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie wydawania orzeczenia (21 września 1959 r.) lecz wyłącznie badał przesłanki przejęcia gospodarstwa rolnego należącego do J. P. jakie istniały w dacie 1 września 1949 r. Orzeczenie to miało charakter wyłącznie porządkujący stan faktyczny i prawny przejętych nieruchomości ziemskich i jako takie nie wywoływało żadnych nowych skutków materialnoprawnych w postaci chociażby pozbawienia J. P. władztwa nad jego nieruchomością rolną o pow. 6,23 ha, gdyż okoliczność ta ziściła się wcześniej w wyniku przesiedlenia byłego właściciela w ramach Akcji "Wisła". Skutkiem bowiem dokonania przesiedlenia było zaprzestanie władania wszystkimi należącymi do J. P. na tym obszarze nieruchomościami ziemskimi, a nie tylko nieruchomością o powierzchni wskazanej w orzeczeniu z dnia 16 listopada 1954 r. Wskazać bowiem należy, iż z koniecznością uzupełnienia rozstrzygnięcia sprawy mamy do czynienia wówczas, gdy z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzaniu orzeczenia administracyjnego wydano orzeczenie w samej rzeczy częściowe, chociaż w ocenie organu (w dacie wydania orzeczenia) mające załatwiać sprawę w całości. Natomiast niekompletność rozstrzygnięcia sprawy powinna wynikać z analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie odzwierciedlających istniejący stan faktyczny i porównania jej wyników z rozstrzygnięciem zawartym w wydanym już orzeczeniu. Wskazać również należy, iż w przypadku niekompletności rozstrzygnięcia sprawy nie można przyjąć, iż nastąpiło załatwienie sprawy, lecz sprawę należy traktować jako niezakończoną w danej instancji. Nadto rozstrzygnięcie w sprawie uzupełnienia decyzji (jakkolwiek odrębne procesowo) nie posiada samodzielnego bytu prawnego odrębnego od decyzji uzupełnianej, pozostaje od chwili uzupełnienia jej częścią, a zatem nie może uwzględniać okoliczności z daty dokonania uzupełnienia orzeczenia. Z tego względu bez znaczenia jest fakt, iż w dacie wydania przedmiotowego orzeczenia J. P. mieszkał na terenie wsi Wólka Zabłocka i był użytkownikiem gospodarstwa rolnego o pow. 13,97 ha gruntu różnego rodzaju. Organ wydając to orzeczenie uwzględnił bowiem jedynie stan faktyczny i prawny jaki istniał w dniu 1 września 1949 r. a więc w dacie ziszczenia się skutku wywołanego analizowanym orzeczeniem. Odnośnie zaś tej daty, to nie ma żadnych wątpliwości, iż w dacie tej J. P. faktycznie nie władał ani nieruchomościom o pow. 9,35 ha przejętą na podstawie orzeczenia z dnia 16 listopada 1954 r. ani gruntami o pow. 6,23 ha, o których mowa w kwestionowanym orzeczeniu. Zasadnie więc organ uznał, że orzeczenie to nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. Ubocznie należy wskazać, iż wydanie podważanego w niniejszym postępowaniu orzeczenia z dnia 21 września 1959 r. - pomijając fakt, że porządkowało ono zaistniałą sytuację faktyczno-prawną związaną z pozostawieniem przez J. P. całego gospodarstwa, było okolicznością ze wszech miar korzystną dla byłego właściciela. Korzyść ta polegała na tym, iż będąc w posiadaniu orzeczeń administracyjnych świadczących o przejęciu gruntów do niego należących o pow. 15,58 ha, mógł on domagać się nadania mu na własność - tytułem ekwiwalentu za przejęte nieruchomości - gospodarstwa zamiennego lub działek o powierzchni zbliżonej do powierzchni przejętych nieruchomości, co też nastąpiło orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej z dnia 16 grudnia 1959 r., a zatem po wydaniu przedmiotowego orzeczenia. Nadto należy wskazać, że Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego co do obrazy wskazanych w skardze przepisów procesowych. Ustalony przez organ nadzoru stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości Sądu i znajduje oparcie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym. Konkludując stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosowało przepisy art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzając, iż nie było podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Białej Podlaskiej z dnia 21 września 1959 r. W przedstawionej analizie faktycznej i prawej nie sposób dopatrzyć się jakichkolwiek błędów czy niejasności. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło