II SA/Lu 419/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Uczestnik postępowania R. G., w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzach druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioski uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepełnoletnią córką, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni 50 m2 i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prac dorywczych wynoszącego miesięcznie [...] złotych netto. Wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,30 ha. Na koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego wnioskodawcy składają się wydatki na spłatę kredytów – [...] złotych miesięcznie oraz opłatę rachunków – [...] złotych. Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wnioskodawca nadesłał nieopatrzone datą oświadczenie, z którego wynika, że tytułem spłaty kredytów miesięcznie ponosi wydatki rzędu [...] złotych zaś miesięczne koszty utrzymania jego i córki wynoszą [...] złotych. Dodatkowo zimą ponosi koszt zakupu opłaty w wysokości [...] złotych. Wnioskodawca nadesłał też zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach ZAS-W, zaświadczenie Wójta [...] z dnia 12 listopada 2015 r., z którego wynika, że wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,97 ha fizycznych – 5,46 ha przeliczeniowych, ugodę dotyczącą spłaty kredytu wraz z harmonogramem spłaty, z którego wynika, że tytułem spłaty miesięcznie skarżący uiszczać będzie ratę w wysokości [...] złotych, zawiadomienie o sposobie zakończenia egzekucji, wezwanie do zapłaty świadczenia pieniężnego pożyczki gotówkowej z dnia 19 maja 2015 r., upomnienie z dnia 16 października 2015 r. w związku z egzekucją niezapłaconych opłat za gospodarowanie odpadami, wezwanie do uregulowania zaległości w kwocie [...]złotych z dnia 1 października 2015 r., porozumienie do ugody z dnia 23 września 2013 r., potwierdzenie wpłaty za usługi telekomunikacyjne na kwotę [...]złotych, potwierdzenie wpłaty należności za zużycie energii elektrycznej na kwotę [...]złotych z terminem płatności na dzień 2 lutego 2016 r., 2 grudnia 2015 r. i opiewające na kwotę [...]złotych z terminem płatności na dzień 9 listopada 2015 r., Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Uczestnik postępowania osiąga dochody pozwalające mu między innymi na spłatę zaciągniętych zobowiązań, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz jest właścicielem gospodarstwa rolnego. Nie można zatem przyjąć, aby uczestnik postępowania był pozbawiony środków do życia bądź, aby posiadane przez niego środki finansowe nie wystarczały na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi. Tym samym brak jest podstaw do przyznania uczestnikowi postępowania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego uczestnik postępowania nie wykazał też, aby poniesienie przez niego kosztów postępowania zagrażało jemu i rodzinie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Koszty sądowe do poniesienia których może być zobowiązany uczestnik postępowania każdorazowo nie przekroczą kwoty [...]złotych zaś minimalny koszt ustanowienia adwokata dla reprezentowania uczestnika postępowania w niniejszej sprawie wynosi [...] złotych brutto. Uczestnik postępowania osiąga dochód z prac dorywczych w kwocie [...]złotych netto. Ponadto jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,97 ha fizycznych – 5,46 ha przeliczeniowych. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2015 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidulnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2014 r. (M.P. z 2015 r. poz. 861) dochód ten wyniósł [...] złotych. Zatem gospodarstwo rolne skarżącego przynosi roczny dochód w kwocie [...]złotych, czyli miesięcznie wynosi on [...] złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa rolnego uczestnika postępowania wynosić więc będzie [...] złotych. Wykazane zaś przez niego w odpowiedzi na wezwanie stałe wydatki wynoszą [...] złotych. Przy czym do wydatków tych nie zaliczono ponoszonych w związku z okresem zimowym. Jako okresowe nie mają charakteru stałego a ponadto ich wysokość zależy od stanu pogody, co również przemawia za tym, iż nie można przyznać im przymiotu stałości. Wykazane przez uczestnika postępowania dochody pokrywają wykazane koszty utrzymania koniecznego. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że znaczną część ponoszonych przez uczestnika wydatków stanowi spłata zaciągniętych zobowiązań prywatnoprawnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest zaś pogląd, że te nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi a takimi są opłaty sądowe (np. postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 671/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto przeniesienie ciężaru ponoszenia kosztów niniejszego postępowania na ogół obywateli, a to miałoby miejsce w przypadku przyznania uczestnikowi postępowania prawa pomocy, aby mógł on spłacić zaciągnięte zobowiązania prywatnoprawne nie odpowiadałoby społecznemu poczuciu sprawiedliwości. Chroniłoby to, bądź też wzbogacało majątek prywatny uczestnika kosztem środków publicznych, które przeznaczane są na poczet pokrycia kosztów postępowania, aby zapewnić dostęp do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14 czy z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 247/14 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zwłaszcza, że uczestnik postępowania posiada źródła dochodu pozwalające na wygospodarowanie środków finansowych, które mogą być przeznaczone na poniesienie całości kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.