II SA/Lu 434/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki 1. oddala skargę 2. przyznaje [...] P. J. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Zaskarżoną decyzją dnia [...] maja 2011 r. znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz 229 ze zm.) w zw. z art. 103, art. 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) odmawiającą wydania nakazu rozbiórki murowanego budynku inwentarskiego o wym. 23,50 x 6,50 m, zlokalizowanego na działce oznaczonej nr ewid. 200, położonej w miejscowości J. Nr 26 gmina K. Wschodnia – stanowiącego własność K. K. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek M. G., która domagała się sprawdzenia legalności budowy budynku inwentarskiego oraz dwóch pozostałych budynków (składowego i gospodarczego) zlokalizowanych w sąsiedztwie zachodniej granicy działki K. K. W ocenie M. G. przedmiotowy budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę, za blisko granicy z jej działką o nr ewid. [...], co powoduje, że wody opadowe z dwuspadowego dachu zalewają jej posesję. Skarżąca domagała się również nakazania K. K. zamurowania sześciu otworów okiennych znajdujących się w ścianie zachodniej budynku inwentarskiego, skierowanej w stronę granicy z jej posesją. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] grudnia 2010 r. przeprowadził kontrolę wskazanych budynków. Następnie organ wezwał wnioskodawczynię do sprecyzowania swojego żądania. M. G. w piśmie z dnia 2 lutego 2011 r. skonkretyzowała swoje żądanie w ten sposób, że domagała się nakazania rozbiórki budynków: inwentarskiego, składowego oraz gospodarczego, znajdujących się na działce K. K. W toku postępowania administracyjnego prowadzonego odnośnie budynku inwentarskiego organ I instancji ustalił, że właścicielka tego budynku inwentarskiego nabyła go w 2005 r. w drodze darowizny od swojej matki G. K. Organ ustalił także, że budynek ten został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1969 r., znak: [...], wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]i od czasu jego wybudowania na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku pozostaje on w niezmienionym stanie i jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Właścicielka K. K. nie posiada poza powyższą decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę innych dokumentów związanych z realizacja przedmiotowego budynku, w szczególności stanowiących integralną część pozwolenia – projektu budowlanego i szkicu sytuacyjnego. Mając na uwadze, iż budowa przedmiotowego budynku inwentarskiego została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]na mocy art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) rozpatrzył niniejszą sprawę w oparciu o art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i decyzją z dnia 21 lutego 2011 r. odmówił nakazania rozbiórki budynku inwentarskiego. W odniesieniu do budynku składowego i budynku gospodarczego zostały wydane odrębne decyzje. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji dotyczącej budynku inwentarskiego. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję pierszoinstancyjną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że przedmiotowy budynek posiada wymagane pozwolenie na budowę udzielone decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1969 r. i został wybudowany na podstawie tego pozwolenia na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Obiekt ten, zdaniem organu, od czasu jego realizacji jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i pozostaje w niezmienionym stanie. Nie był też kwestionowany przez organy nadzoru budowlanego wcześniej, o czym świadczą wydawane w okresie późniejszym decyzje o pozwoleniu na budowę na działce skarżącej M. G. Organ odwoławczy uznał, iż z uwagi na to, że przedmiotowy budynek inwentarski został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r., postępowanie w niniejszej sprawie winno być prowadzone w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. G. podtrzymała swoje stanowisko, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w sposób sprzeczny z przepisami prawa budowlanego. Wskazała na kwestię niewłaściwego odprowadzania wód opadowych z dachu oraz niewłaściwego zlokalizowania otworów okiennych w zachodniej ścianie tego budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji zaznaczył, iż w zaskarżonej decyzji zajął jedynie stanowisko stosownie do żądania strony, tj. rozbiórki budynku inwentarskiego. Natomiast wskazane przez skarżącą w skardze nieprawidłowości zdaniem organu winny być przedmiotem odrębnego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W ocenie Sądu, organy administracji prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanej decyzji. Na wstępie wskazać jednak należy, iż organy administracji błędnie uznały, że w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Wynikało to z błędnej wykładni art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. formułuje zasadę stosowania przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. we wszystkich nowych sprawach, niezależnie od tego, kiedy dany obiekt budowlany został zrealizowany. Ust. 2 przywołanego powyżej przepisu wskazuje natomiast na wyjątek od tej zasady. Wyjątek ten dotyczy art. 48 Prawa budowlanego i wskazuje, że przepisu tego nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., czyli przed 1 stycznia 1995 r. lub, w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Oznacza to, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. stosuje się jedynie w sytuacji konieczności zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Konieczność zastosowania tego przepisu zachodzi tylko wówczas, gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie lub został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisy prawa budowlanego z 1974 r. można stosować do obiektów budowlanych wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r., jedynie wówczas, gdy obiekt ten stanowi samowolę budowlaną (wyrok NSA z 10 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1134/08). W niniejszej sprawie nie zaistniały zatem przesłanki, do zastosowania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ wykazał bowiem już na etapie postępowania wyjaśniającego, że budynek inwentarski stanowiący własność K. K. został wybudowany na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu stanowisko organów administracji w tej kwestii jest w pełni zasadne i zostało potwierdzone zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania posiadał pozwolenie na budowę z dnia [...] grudnia 1969 r., znak: [...], wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. W pełni uzasadnione jest zatem stanowisko organu, przyjmujące, iż przedmiotowy budynek nie stanowi samowoli budowlanej. Bez znaczenia pozostaje w tym wypadku fakt, iż obecna właścicielka K. K. nie posiada żadnych innych dokumentów związanych realizacja przedmiotowego budynku. Brak tych dokumentów nie stanowi bowiem przesłanki, by uznać przedmiotowy budynek za samowolę budowlaną (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 45/08). Jak słusznie organ zauważył, przepisy prawa budowlanego z 1961 r. obowiązujące w czasie realizacji inwestycji nie obligowały inwestora, ani właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją tego obiektu, a organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez okres 5 lat. W ocenie Sądu błędne zastosowanie w niniejszej sprawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie stanowi jednak przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wprawdzie organy administracji powinny były prowadzić postępowanie w niniejszej sprawie – wobec jednoznacznie sformułowanego żądania strony – w kierunku ustalenia możliwości orzeczenia na podstawie art. 48 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, a stwierdzając, że sporny obiekt nie jest efektem samowoli budowlanej – odmówić nakazania jego rozbiórki, lecz błędne zastosowanie przepisów prawa nie miało w niniejszej sprawie wpływu na treść wydanych decyzji. Zdaniem Sądu organ II instancji słusznie zauważył, iż stan faktyczny na działce nr ewid. 200 w miejscowości J., nie był kwestionowany przez organy nadzoru budowlanego już kilka lat po wybudowaniu budynku będącego przedmiotem sprawy, tj. w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzjami Naczelnika Gminy K. z 1977 r. o nr: [...],[...],[...], udzielającymi M. i S. małż. G. pozwoleń na budowę (m.in. domu i budynku inwentarskiego). Organ trafnie podniósł również, że skarżąca M. G. uzyskała pozwolenie na budowę budynku inwentarskiego na swojej posesji w odległości 8 m od granicy z działką nr ewid. 200, a wybudowała go w odległości 4 m od granicy. Okoliczność ta wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, lecz nie miała wpływu na rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły w niniejszej sprawie w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki. Należy również zauważyć, iż przedmiot niniejszej sprawy nie budzi wątpliwość, ponieważ został sprecyzowany przez skarżącą pismem z dnia 9 lutego 2011 r., w którym domagała się ona wydania w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki wskazanych budynków. Poruszane przez M. G. w skardze, oraz w pismach złożonych w toku postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji kwestie odprowadzania wód opadowych z dachu budynku inwentarskiego na posesję skarżącej oraz kwestia nieprawidłowo zlokalizowanych otworów okiennych w jego zachodniej ścianie, jak słusznie zauważa organ odwoławczy, winny stanowić przedmiot odrębnego postępowania. Wynik postępowania w niniejszej sprawie nie przesądza o możliwości domagania się przez skarżącą przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane oraz ewentualnego wydania przez organ nadzoru budowlanego nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Co więcej – organ nadzoru budowlanego powinien z urzędu wszcząć postępowanie w tym przedmiocie, jeśli stwierdzi istnienie określonych nieprawidłowości. Ubocznie należy jednak zauważyć, że K. K. w dniu 26 października 2011 r. złożyła do tut. Sądu pismo, w którym oświadcza, że otwory okienne w ścianie zachodniej budynku inwentarskiego zostały zamurowane, oraz zostały założone na przedmiotowym budynku rynny z odpływem skierowanym w stronę działki nr ewid. 199. Niniejsze oświadczenie zostało potwierdzone przez sołtysa wsi J. i wójta gminy K. Z tych wszystkich względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).