II SA/Lu 435/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-06-11

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada stałe źródło dochodu pokrywające koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sama możliwość poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego nie jest wystarczająca do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W przypadku posiadania stałego źródła dochodu, które pokrywa koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie można uznać strony za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na dochody z emerytur swoich i żony oraz koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy ocenił, że strona posiada stałe źródło dochodu, które pokrywa koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano L. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a I. przyznać L. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...] złotych brutto i emerytury żony w kwocie [...] złotych brutto. Strona skarżąca podkreśliła, że cierpi na szereg chorób. Z oświadczenia pełnomocnika strony skarżącej z dnia 28 maja 2013 r. wynika, że stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej wynoszą [...] złotych. Z dołączonego do wniosku wyciągu z rachunku bankowego wynika, że emerytura strony skarżącej wynosi [...] złotych netto zaś emerytury żony strony skarżącej wynosi [...] złotych netto. Zatem miesięczne dochody gospodarstwa domowego strony skarżącej wynoszą [...] złotych netto. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). W sprawie niniejszej nie mamy doczynienia z żadną z wymienionych sytuacji. Strona skarżąca i jej małżonka mają stałe źródło dochodu, który pokrywa koszty utrzymania koniecznego ich gospodarstwa domowego oraz zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można zatem zaliczyć strony skarżącej do osób ubogich bądź tych, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Z tego powodu referendarz sądowy przyjął, że strona skarżąca nie wykazała aby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała zaś, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych (§2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) pozostałe koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Przy czym niektóre z nich mogą w toku postępowania występować więcej niż jeden raz. Minimalny koszt ustanowienia adwokata dla reprezentowania strony skarżącej w niniejszej sprawie wynosi natomiast 295,20 złotych brutto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461) i w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054). Po poniesieniu przez stronę skarżącą wykazanych przez nią stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego z jej dochodu pozostaje kwota [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta pozwala na poniesienie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego minimalnego wynagrodzenia adwokata. Nie pozwala zaś na ponoszenie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego kosztów sądowych. Decyduje o tym zarówno wysokość tych kosztów jak i to, że niektóre z nich strona skarżąca może być zobowiązana ponosić kilkakrotnie w toku postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło