II SA/Lu 435/18

II SA/Lu 435/18 P O S T A N O W I E N I E Dnia 30 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek- Zalewska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S., Z. S. i A. S.-K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dnia 27 kwietnia 2018 r. wpłynęła do Sądu skarga K. S., Z. S. i A. S.-K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W skardze obok zarzutów kwestionujących legalność zaskarżonej decyzji skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podnieśli, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, iż nie są spełnione warunki do legalnego prowadzenia robót budowlanych, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie, o którym mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jest formą tymczasowej ochrony sądowej będącej wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, stanowiącej, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jedynie wystąpienie szczególnych warunków, którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, może doprowadzić do tego, że w konkretnej sytuacji skarżący otrzyma tę wyjątkową ochronę przed konsekwencjami wynikającymi z kwestionowanych aktów lub czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez pojęcie znacznej szkody rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zwrócić zatem uwagę należy, że przesłankami wstrzymania wykonania nie są jakiekolwiek skutki czy jakakolwiek szkoda, lecz szkoda i skutki kwalifikowane tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Wykazanie istnienia tych szczególnych warunków, które uzasadniałyby potrzebę udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony sądowej, leży jednak po jego stronie. Wnioskując zatem o wstrzymanie wykonania określonego aktu lub czynność skarżący winien należycie udowodnić, że jego obiektywna sytuacja daje podstawy do stwierdzenia, że w rzeczywistości zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu swoje twierdzenia skarżący winien poprzeć odpowiednimi dokumentami pozwalającymi na weryfikację przez Sąd jego sytuacji (por. postanowienia NSA z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 oraz 11 maja 2011 r., sygn. akt I FZ 88/11). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Podzielając powyższe poglądy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić im znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Należy bowiem zauważyć, że argumentacja skarżących przedstawiona na poparcie przedmiotowego wniosku w istocie ogranicza się do ogólnych twierdzeń dotyczących ewentualnego prowadzenia robót budowlanych bez pozwolenia, a także kwestii powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót budowlanych. Twierdzenia te nie zostały jednak poparte konkretnymi argumentami uprawdopodabniającymi wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, bądź trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących. Nie można również przyjąć, że już sam charakter spornej decyzji wiązać się będzie z trudnymi do odwrócenia skutkami. Jak bowiem zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 651/15 wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, które można odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Dodatkowo wyjaśnić należy, że to inwestor realizując inwestycję na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę podejmuje ryzyko, że w razie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego, zobowiązany będzie do wykonania nakazów organów nadzoru budowlanego mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nawet do wykonania rozbiórki. Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może natomiast sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiać mogą tylko obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą spowodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd – mając na względzie treść art. 61 § 3 i § 5 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – nie znalazł podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.