II SA/Lu 439/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy umorzenia odsetek od nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a I. przyznać J. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca na druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z trojgiem dzieci w tym jednym pełnoletnim, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz alimentów na dzieci w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych netto. Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z żadnej formy pomocy społecznej. Wraz z drukiem PPF skarżąca złożyła pismo, w którym wymienia dokumenty dołączone do druku PPF (rachunki, faktury VAT, zaświadczenia, protokoły z rozpraw sądowych, potwierdzenia przelewów). W piśmie tym skarżąca wyliczyła, że jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżąca jak i jej dzieci posiadają stałe dochody, które łącznie miesięcznie wynoszą [...] złotych netto. Na podstawie dołączonych do druku PPF dokumentów referendarz sądowy ustalił, że miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej wynoszą [...] złotych. Referendarz sądowy nie dał bowiem wiary oświadczeniu skarżącej o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. Obdarzenie go wiarą oznaczałoby bowiem, że skarżąca wydaje miesięcznie na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego kwotę wyższą od kwoty miesięcznych dochodów jej gospodarstwa domowego. Porównanie kwoty dochodów netto do kwoty wydatków prowadzi do wniosku, że dochody gospodarstwa domowego skarżącej pokrywają miesięczne koszty utrzymania koniecznego. W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała jednak, że nie jest w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść minimalnego wynagrodzenia adwokata z wyboru ustanowionego dla reprezentowania jej w niniejsze sprawie. Wynagrodzenie to wynosi 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Po poniesieniu wykazanych kosztów utrzymania koniecznego skarżącej pozostawałaby kwota [...] złotych. Mając jednaka na uwadze to, że z dołączonych przez skarżącą rachunków wynika, iż miesięcznie na wyżywienie czteroosobowej rodziny przeznacza kwotę nie wyższą od [...] złotych, co w ocenie referendarz sądowego jest kwotą niewystarczającą na wyżywienie czteroosobowej rodziny, nawet jeżeli przyjąć, że w ciągu tygodnia dwoje z dzieci stołuje się w szkole, przyjąć należy, iż kwota [...] złotych przeznaczana być musi na wyżywienie. Uiszczenie przez skarżącą minimalnego wynagrodzenia adwokata pochłonęłoby ponad 42% tej kwoty. W praktyce pozbawiłoby to skarżącą i jej rodzinę możliwości poniesienia kosztów wyżywienia, co skutkowałoby uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Zasadnym jest więc przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Ze względu na to, że na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jej żądanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.