II SA/Lu 441/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (spr.), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant ref. Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2004 sprawy ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy, w przedmiocie obciążenia T.K. administracyjną karą pieniężną w wysokości 3.420 zł za zniszczenie dwóch drzew gatunku topola spowodowane niewłaściwą pielęgnacją. W uzasadnieniu decyzji podano, że na podstawie pisma T.K. skierowanego do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie dwóch sztuk drzew rosnących na granicy z działką A.S., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wywiązania się przez władających nieruchomościami, z obowiązku utrzymania we właściwym stanie drzew rosnących na władanych nieruchomościach. W dniu 16.11.2003r. A.S. złożył oświadczenie , że drzewa zostały zniszczone przez T.K., ale nie stanowią one zagrożenia dla ludzi lub mienia. T.K. zeznał, że drzewa stwarzają zagrożenie, a przyczyną ich zniszczenia są czynniki atmosferyczne. Podczas dokonanych oględzin stwierdzono, iż drzewa i ich systemy korzeniowe są zniszczone tylko od strony działki T.K., zaś z opinii dendrologicznej wynika, że wszystkie uszkodzenia pni i koron drzew powstały na skutek działania człowieka lub jako następstwa tych działań i że drzewa straciły żywotność i stanowią zagrożenie dla ludzi i mienia. Na podstawie art. 47"e" ust. 1, art. 47"k" i 47 "l" ustawy z dnia 16.10.1991r. o ochronie przyrody wymierzono T.K. administracyjną karę pieniężną w wysokości 3.420 zł za zniszczenie dwóch drzew gatunku topola, spowodowanych niewłaściwą pielęgnacją. Zdaniem Kolegium zasadne jest wymierzenie kary władającemu nieruchomością, na której rośnie przedmiotowe drzewo i od której to strony zauważono zniszczenie kory drzewa, gałęzi i systemu korzeniowego. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuca naruszenie przepisów postępowania , a w szczególności art. 7, 10, 75, 77 i 78 kpa poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania dowodowego. Naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Podnosi, że istnieje sprzeczność wydanej opinii z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W uzasadnieniu skargi twierdzi, że decyzje organów obu instancji zapadły w następstwie przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Organy oparły się przede wszystkim na opinii biegłego dendrologa, która zdaniem skarżącego jest niepełna. Biegły nie podał metody badawczej, jaką zastosował wydając opinię, nie wypowiedział się czy odcinanie konarów po stronie posesji A.S. miało wpływ na późniejszą martwicę drzew. Postępowanie organu I instancji przeprowadzone zostało z naruszeniem podstawowych zasad procesowych wynikających z kpa poprzez nie wyjaśnienie całokształtu okoliczności sprawy i nie przesłuchanie wnioskowanych świadków, nie przesłania w terminie skarżącemu opinii, co uniemożliwiło mu właściwy udział w postępowaniu, tym samym prawo do obrony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Organy obu instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób mało wnikliwy. Przede wszystkim podkreślić należy, że przeprowadzając dowód z opinii biegłego Wójt Gminy K. nie podjął żadnych działań aby skarżący mógł zapoznać się z pisemną opinią biegłego, co niewątpliwie nie sprzyja pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa. Mimo, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organ administracyjny obowiązku przeprowadzenia rozprawy, której przedmiotem byłaby wcześniej złożona opinia biegłego, to z drugiej strony z treści art. 79 kpa jednoznacznie wynika, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z biegłych oraz ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu i ma prawo zadawać biegłym pytania i składać wyjaśnienia. W związku z tym przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że nawet wówczas gdy opinia biegłego przybiera formę pisemną, należy stronie stworzyć warunki do zadawania biegłemu pytań i składania wyjaśnień, zwłaszcza wtedy, gdy zgłasza ona do sporządzonej opinii zastrzeżenia (vide: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1990r., SA/Gd 1115/89 – Przegląd Orzecznictwa Podatkowego 1993r. Nr 4, poz. 67; wyrok NSA z dnia 6 maja 1998r. I SA/Ka 1604/96, nie publ.; wyrok NSA z dnia 7 lipca 1983r. II SA 635/83 – ONSA 1983r. Nr 2, poz. 52; wyrok NSA z dnia24 maja 2001r. II SA/Gd 233/99 nie publ.). Zatem należy przyjąć , że jeżeli biegły sporządził opinię w formie pisemnej, należy zawiadomić stronę o sporządzeniu takiej opinii, pouczyć o możliwości zapoznania się z jej treścią i zgłoszenia zastrzeżeń. Następnie zaś jeżeli strona zgłosi zastrzeżenia do opinii biegłego, należy przesłuchać biegłego z udziałem stron postępowania. Takie postępowanie zapewni stronie możliwość zarówno zadawania pytań biegłemu i składania wyjaśnień jak i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Opinia sporządzona w niniejszej sprawie jest zdaniem Sądu niepełna. Biegły podaje w swojej opinii, że korony drzew zostały zredukowane zarówno od strony wschodniej (tj. od posesji skarżącego jak i od strony zachodniej , tj. od strony sąsiada skarżącego ). Jak wynika z tej opinii cięcia te były wykonane nieprawidłowo, zaś biegły nie wypowiada się co do kwestii czy w obu przypadkach miały one wpływ na obumieranie drzew. Ponadto biegły nie odniósł się do podnoszonej przez skarżącego w czasie oględzin kwestii wyłamania konarów na skutek działania warunków atmosferycznych, a także do faktu gnicia pnia na skutek zawilgocenia, mimo że w opinii podkreśla istnienie obniżenia terenu w pobliżu drzewa, co sprzyja zbierania się nadmiernej ilości wody. Te okoliczności powinny, zdaniem Sądu, skutkować wyznaczeniem rozprawy administracyjnej, celem umożliwienia skarżącemu zadawania pytań biegłemu i w konsekwencji złożenia przez biegłego opinii uzupełniającej. Ponadto z uwagi na istnienie wątpliwości co do tego, kto ponosi winę za zniszczenie drzew rosnących w granicy nieruchomości skarżącego i A.S., należy uzupełnić postępowanie dowodowe poprzez przesłuchanie świadków, tym bardziej, że skarżący wnosił o przesłuchanie w charakterze świadków J.K. i M.K. na okoliczność przyczyn zniszczenia drzew. Jak wynika z akt już w 1994r. J.K. zwracał się do Urzędu Gminy o podjęcie działań zmierzających do usunięcia przedmiotowych drzew. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że podejmując zaskarżoną decyzję organy administracyjne naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art.. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w wyroku.