II SA/Lu 460/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku K. D. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla K. D. radcę prawnego z urzędu. Wyrokiem z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 460/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie usług opiekuńczych. Odpis tego wyroku wraz z jego pisemnym uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 22 lipca 2015 r. Pismem z dnia 23 lipca 2015 r. (data nadania) skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych, następnie rozszerzając zakres żądania o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w osobie A. G.. Uzasadniając wniosek oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zajmując posiadane mieszkanie o pow. 43 m2. Źródło utrzymania skarżącej stanowi emerytura w kwocie [...]zł zmniejszona z powodu potrąceń komorniczych o kwotę [...]zł, alimenty od byłego męża w kwocie [...]zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Skarżąca oprócz wspomnianego mieszkania nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W zakresie zaś niezbędnych wydatków skarżąca wskazała czynsz (295,87 zł), energię elektryczną (109,22 zł za dwa miesiące), gaz (56,60 zł), media (34 zł) i telefon (60,63 zł). Nadto podniosła, że jest osobą niepełnosprawną w wieku 76 lat, mająca problemy z samodzielnym poruszaniem. Jest po piętnastu operacjach i dwóch zawałach serca. Z uwagi na brak środków nie stać jej na leczenie oraz zaspokojenie innych podstawowych potrzeb bytowych. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: W punkcie wyjścia należy odnotować, że zakres wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy został przez nią oznaczony w pkt 4 druku urzędowego formularza wniosku PPF i w tym kształcie jest wiążący dla rozpoznającego wniosek. Intencją wnioskującej jest więc uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Tak zakreślone żądanie nie może jednak zostać rozpatrzone w całości. Zważyć bowiem należy, że wnioskodawca, który zaskarżył decyzję wydaną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania usług opiekuńczych zwolniony jest od kosztów sądowych z mocy ustawy, jak stanowi art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny i nie może być rozpoznany: niepodobna przecież wnioskodawcy ani przyznać tego, co i tak przysługuje mu z mocy ustawy, ani tym bardziej tego odmówić, oddalając jego wniosek. Pozostaje jedynie uznanie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy trzeba stosować na zasadzie analogii (pkt 1 sentencji). W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się do zbadania podstaw ustanowienia pełnomocnika z urzędu, tj. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W tym natomiast zakresie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (zasada ta znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.). Dlatego też może ono zostać przyznane wyłącznie osobie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 52/09 i z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 113/08 niepubl.). Mając powyższe na uwadze w zestawieniu z sytuacją dochodową i majątkową skarżącej należało stwierdzić, że wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego związanych z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. W szczególności bardzo niskie dochody, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby zostać spieniężone na pokrycie kosztów sądowych, pozwalają na stwierdzenie, że nie jest ona w stanie z posiadanych środków pokryć tych kosztów, co uzasadnia uwzględnienie wniosku w tym zakresie (pkt 2 sentencji). Zapadłe orzeczenie oznacza, że skarżąca zwolniona jest w niniejszym postępowaniu sądowym od kosztów sądowych, jak również przyznano jej radcę prawnego, bez obowiązku ponoszenia przez nią kosztów zastępstwa procesowego. Odnośnie zaś wniosku skarżącej dotyczącego ustanowienia radcy prawnego w osobie A. G., prowadzącego kancelarię radcy prawnego w L. przy ul. [...], to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 p.p.s.a, uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawcę pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym właściwej miejscowo radzie okręgowej izby radców prawnych. Tut. Sąd poinformuje wzmiankowany ostatnio organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku skarżącej. Mając zatem na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie ww. przepisów orzekł jak na wstępie.