II SA/Lu 460/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. na uchwałę Rady Miasta Łuków z 29 kwietnia 2021 r., nr XXXIX/297/2021 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. przyznać adwokat J. C. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych czterdzieści groszy) należnego podatku od towarów i usług. K. D. (dalej jako: skarżący) 9 maja 2024 r. wniósł skargę na uchwałę "LVII 352/2022 z dnia 29 kwietnia 2022 r. Gminy Łuków". W odpowiedzi na skargę (k. 19) Gmina Łuków, reprezentowana przez Wójta, wskazała, że 29 kwietnia 2022 r. Rada Gminy Łuków nie podjęła uchwały nr LVII/352/2022 dotyczącej gospodarki odpadami. Uchwała Rady Gminy o takim numerze nie istnieje. Jednakże tego dnia Rada Gminy Łuków podjęła uchwalę nr XLVIII/352/2022 w sprawie częściowej zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego siny Łuków, która nie reguluje kwestii ulg w opłatach związanych z gospodarką odpadami. W odpowiedzi na skargę wskazano ponadto uchwałę z 29 kwietnia 2022 r. nr XLVIII/350/2022, której treść – zdaniem organu – koresponduje z zarzutami podniesionymi w skardze. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 czerwca 2024 r. (k. 1) skarżący, reprezentowany przez ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez prawidłowe wskazanie przedmiotu zaskarżenia, w związku z podniesionym w odpowiedzi na skargę argumentem, że uchwała o numerze i dacie wskazanej w skardze nie istnieje, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z 25 lipca 2024 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała nr XXXIX/297/2021 Rady Miasta Łuków z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenie stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych (k. 32). Do akt dołączono treść powyższej uchwały (k. 33 i n.). Na rozprawie 17 października 2024 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę (k. 50). W związku z powyższym skarżący został wezwany do wykazania naruszenia zaskarżoną uchwałą interesu prawnego w terminie 14 dni. Ponadto odpis skargi, odpowiedzi na skargę i pisma pełnomocnika skarżącego z 25 lipca 2024 r. doręczono Burmistrzowi Miasta Łuków, reprezentującemu Radę Miasta Łuków, wzywając go do nadesłania odpowiedzi na skargę w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Do Sądu 30 października 2024 r. wpłynęło pismo skarżącego, w którym wskazał, że "przedmiotem zaskarżenia podniesionym w skardze wnioskodawcy z dnia 9 maja 2024 r. jest uchwała nr XXI/159/2020 Rady Gminy Łuków z dnia 17 marca 2020 r. w sprawie zmiany uchwały nr IX/80/2019 Rady Gminy Łuków z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty o ustaleni stawki opłaty za pojemnik [...], a nie jak omyłkowo wskazano w piśmie z dnia 25 lipca 2024 r. uchwała nr XXXIX/297/2021 Rady Miasta Łuków z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych." (k. 54). W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Łuków wniosła o odrzucenie skargi z powodu niewykazania przez skarżącego interesu prawnego do zaskarżenia uchwały nr XXXIX/297/2021 Rady Miasta Łuków z 29 kwietnia 2021 r. Ponadto wskazano, że interes skarżącego nie został naruszony na skutek podjęcia tej uchwały z uwagi na brak obowiązku stosowania się do jej treści. Skarżący nie ma miejsca zamieszkania na terenie miasta Łuków, ani miejsca zameldowania, nie ma także obowiązku składania deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935; dalej jako: p.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać m. in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. Sąd nie ma podstaw domniemywać, co jest przedmiotem zaskarżenia, gdyż to sama strona decyduje, jaki akt lub czynność kwestionuje i w konkretnej sprawie chce poddać sądowej kontroli. Brak formalny skargi, polegający na niedokładnym określeniu w niej żądania, uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu i podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu tak, jak każdy tego rodzaju brak formalny pisma – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, został prawidłowo wezwany do wskazania przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Z zachowaniem tak zakreślonego terminu skarżący wskazał przedmiot zaskarżenia – uchwałę Rady Miasta Łuków. Pismo skarżącego z 25 lipca 2024 r. nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, który akt został objęty skargą. W sposób jasny i precyzyjny wskazano: "przedmiotem zaskarżenia podniesionym w skardze wnioskodawcy z 9 maja 2024 r. jest uchwała nr XXXIX/297/2021 Rady Miasta Łuków z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik lub worek przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych." Do akt sprawy dołączono treść tejże uchwały. W świetle powyższych rozważań pismo skarżącego z 30 października 2024 r. należało zakwalifikować jako próbę zmiany przedmiotu skargi. Wskazany w treści tego pisma akt przede wszystkim został wydany przez inny organ niż wskazano w odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi tj. Radę Gminy Łuków, innego dnia (17 marca 2020 r.), ma inny numer, a ponadto ma także odmienny tytuł. Nie istnieją zatem podstawy do uznania, że doszło do oczywistej omyłki (np. literówki). W związku z powyższym należy zaznaczyć, że takie działanie nie może odnieść zamierzonego skutku. Strona nie może zmienić przedmiotu skargi. Skarga jest kwalifikowanym pismem procesowym. Stosownie do treści art. 57 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. wskazanie organu oraz zaskarżonego aktu (działania lub bezczynności), którego skarga dotyczy, jest wymogiem formalnym skargi. Wola skarżącego poddania kontroli sądowoadministracyjnej innej sprawy administracyjnej – w miejsce dotychczas zawisłej – może być zrealizowana poprzez wniesienie odrębnej skargi do sądu administracyjnego, co może łączyć się z cofnięciem skargi dotyczącej wcześniejszego żądania. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że nie jest dopuszczalna zmiana przez skarżącego przedmiotu postępowania sądowoadministracyjnego w drodze pisma procesowego. W ramach określonego w skardze przedmiotu zaskarżenia skarżący może później ewentualnie modyfikować jego zakres (np. skarżyć część, a nie całość aktu), sprecyzować zarzuty i ich argumentację, czy ewentualnie modyfikować lub wskazywać nowe wnioski i żądania. Nie może to jednak w żadnym razie prowadzić do zmiany przedmiotu zaskarżenia wskazanego w treści skargi (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II OZ 745/22 i cyt. tam orzecznictwo, wyrok NSA z 26 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4299/21). W drugiej kolejności należało rozważyć interes prawny skarżącego w zaskarżeniu wskazanej uchwały. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465; dalej: u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Na podstawie tego przepisu prawo do zaskarżenia przysługuje tylko tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. Przepis ten jest normą szczególną w stosunku do przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a., albowiem reguluje w sposób odrębny kwestię legitymacji skargowej w odniesieniu do skarg na uchwały lub zarządzenia podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, w tym skarg na uchwały w przedmiocie wyboru metody ustalania opłaty oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja skargowa przyznaje tylko tym podmiotom, których indywidualny interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone zapisami kwestionowanej uchwały. Reprezentowany przez adwokata skarżący, wezwany do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Miasta Łuków, nie wskazał argumentacji w tym zakresie. Z pisma z 30 października 2019 r. wynika, że skarżący jest właścicielem domu, a jego adresem zamieszkania jest [...]. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżący nie ma miejsca zamieszkania na terenie miasta Łuków, nie jest tam zameldowany, ani nie ciąży na nim obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Należy także wskazać, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że jest współwłaścicielem wyłącznie jednej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że strona mieszka w [...] (tj. w gminie Łuków). Należy zauważyć, że skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru skargi powszechnej (actio popularis), co oznacza, że warunkiem jej skutecznego wniesienia jest naruszenie konkretnego interesu lub uprawnienia obywatela lub ich grupy. Wskazany przepis nie daje natomiast podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym. Oznacza to w szczególności, że interesu prawnego do jej wniesienia nie da się uzasadnić wyłącznie hipotetyczną sprzecznością zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stanem zagrożenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący winien więc wykazać, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sytuację prawną. Jest to konsekwencją wymogu wskazania naruszenia interesu prawnego mającego charakter bezpośredni i realny, którego naruszenie wywołuje negatywne konsekwencje prawne, które w stosunku do skarżącego już nastąpiły, bądź niewątpliwie nastąpią w przyszłości. W niniejszej sprawie interes prawny w zaskarżeniu wskazanego aktu mają podmioty, na które uchwała nakłada obowiązki w zakresie gospodarowania odpadami, a zatem zasadniczo mieszkańcy miasta Łuków i właściciele nieruchomości zlokalizowanych na terenie tejże gminy miejskiej. Skarżący nie wskazał na istotne argumenty, mogące świadczyć o naruszeniu jego interesu prawnego. W szczególności nie dowiódł, że jest obciążony obowiązkami wynikającymi z zaskarżonej uchwały. Z akt sprawy wynika, że nie mieszka na terenie miasta Łuków i nie jest właścicielem nieruchomości zlokalizowanej na tym obszarze. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (por. postanowienie WSA w Warszawie z 13 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1078/20 i cyt. tam orzecznictwo). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Z tego względu oraz na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzucił skargę, uznając, że interes prawny wnoszącego skargę na zaskarżoną uchwałę nie został naruszony. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uzasadnia art. 250 p.p.s.a. w związku z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 764).