II SA/Lu 464/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-07-10

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada stałe dochody i majątek (dom, użytki rolne), można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jeśli te dochody i majątek pozwalają na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego, ale nie pozwalają na poniesienie dodatkowych kosztów sądowych i kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która posiada stałe dochody i majątek pozwalające na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykazuje ona zdolność do ich ponoszenia. Jednakże, jeśli koszty ustanowienia adwokata z wyboru, wraz z kosztami sądowymi, przekraczają możliwości finansowe strony i jej rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca K. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na swoje emerytury, dochody męża, posiadany dom i grunty rolne, a także miesięczne wydatki. Starszy referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo żądanie strony.
Rozstrzygnięcie
Przyznano K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, odmawiając jednocześnie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości bądź w części od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. W. i S. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku p o s t a n a w i a I. przyznać K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości lub w części od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz z bezrobotnym synem, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...]złotych netto oraz świadczenia z ZUS męża w kwocie [...]złotych netto. Skarżąca jest współwłaścicielem użytków rolnych o powierzchni [...] arów, [...] arów posesji zaś 61 arów stanowią nieużytki, podmokłe łąki. Na koszty utrzymania koniecznego skarżącej składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych, gaz – [...] złotych, wywóz śmieci – [...] złotych kwartalnie (koszt miesięczny – [...] złotych), leki – [...] złotych, rehabilitację – [...] złotych, drewno opałowe – [...] złotych, podatek – 295 kwartalnie. Skarżąca podkreśliła, że ze względu na stan zdrowia wymaga stałego leczenia oraz pomocy osób drugich. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z powyższych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżąca jak i mąż posiadają stałe dochody, których wysokość pozwala na ponoszenie kosztów utrzymania koniecznego. Ponadto posiadają dom oraz użytki rolne. Nie można więc skarżącej zaliczyć do osób ubogich bądź takich, których dochody nie pozwalają na pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Brak jest więc podstaw do zwolnienia skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Stwierdzić jednak należy, że skarżąca wykazała, że nie może ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru wraz z kosztami sądowymi, gdyż groziłoby to uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i rodziny. Po uiszczeniu przez skarżącą wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 złotych koszty sądowe sprowadzają się do wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych oraz pozostałych opłat sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Minimalne wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru dla prowadzenia niniejszej sprawy w toku postępowania pierwszoinstancyjnego wynosi 480 złotych netto (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Przy czym nie można wykluczyć ewentualnych kosztów postępowania kasacyjnego wynoszących nie mniej niż 240 złotych netto (§14 ust. 1 pkt 1 lit. b w/w rozporządzenia). Mając na uwadze to, że skarżąca wraz z mężem uiścili wpis sądowych od wniesionej skargi, co świadczy o tym, iż bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego mogą ponosić koszty sądowe w nie wyższej od 500 złotych wysokości, przyjąć należy, że skarżąca bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego może ponosić pozostałe koszty sądowe. Te bowiem każdorazowo jak i łącznie (brak jest obecnie wniosków, które mogłyby skutkować możliwością prowadzenia postępowania zażaleniowego) nie przekroczą kwoty 500 złotych. W ocenie referendarza sądowego skarżąca nie może jednak wraz z kosztami sądowymi ponosić kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Minimalne koszty ustanowienia adwokata z wyboru są bowiem wyższe od kosztów sądowych a ponadto zobowiązanie skarżącej do ponoszenia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata z wyboru przekracza finansowe możliwości skarżącej i jej męża. Z tych względów referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej adwokata odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło