II SA/Lu 469/25
WyrokWSA w Lublinie2025-11-18
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Brygida Myszyńska-Guziur, Maciej Gapski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej jest wystarczająca do legalizacji samowolnie wybudowanej kotłowni przemysłowej w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego, czy też wymagana jest dodatkowa opinia specjalisty od instalacji cieplnych i bezpieczeństwa pożarowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ekspertyza techniczna sporządzona przez specjalistę z zakresu konstrukcyjno-budowlanego jest niewystarczająca do legalizacji samowolnie wybudowanej kotłowni przemysłowej w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Konieczne jest uzupełnienie tej ekspertyzy o ocenę stanu technicznego instalacji grzewczej oraz bezpieczeństwa pożarowego, wykonaną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia instalacyjne i wiedzę w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, zgodnie z przepisami dotyczącymi warunków technicznych dla budynków i ich usytuowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o legalizacji samowolnie wybudowanej kotłowni przemysłowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego w procedurze legalizacyjnej, w szczególności dotyczące kompletności i jakości przedłożonej ekspertyzy technicznej oraz posiadanych przez opiniującego uprawnień. Kotłownia została wybudowana w 2000 roku bez pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 18 czerwca 2025 r., znak: ZOA-II.7721.21.2024 w przedmiocie legalizacji budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim z dnia 5 maja 2025 r., znak: PINB.5140.3.2024; II. zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie na rzecz G. D. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
G. D. (dalej jako "strona", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 czerwca 2025 r. w przedmiocie legalizacji budynku.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 stycznia 2024 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim wpłynął wniosek W. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialności z siedzibą w B. (dalej jako "spółka", "inwestor") z dnia 11 stycznia 2024 r. o legalizację budynku kotłowni na miał węglowy w zakładzie produkcyjnym W. P. Sp. z o.o. w miejscowości B. N. [...], W. .
Organ I instancji pismem znak: [...] z dnia 26 stycznia 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalizacji w/w obiektu.
W trakcie przeprowadzonej w dniu 16 stycznia 2024 r. kontroli PINB ustalił, że będąca inwestorem spółka wybudowała samowolnie w roku 2000, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej obiekt budowlany - parterową, niepodpiwniczoną kotłownię o wymiarach 7,30 m x 12,33 m, posiadającą ściany z betonu komórkowego gr. 24 cm, slupy i wieńce żelbetowe, dach krokwiowo - jętkowy kryty blachą oraz zamontowaną stolarkę okienną w ramach stalowych i wrota stalowe. Z ustaleń organu I instancji wynika, że zostały wykonane tynki wewnętrzne cementowo - wapienne i posadzka betonowa, a budynek kotłowni wyposażony jest w instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną. Kotłownia zlokalizowana jest w odległości 13,20 m od ściany budynku produkcyjnego oraz w odległości 6,60 m pomiędzy narożami w/w budynków. Wewnątrz kotłowni znajduje się kocioł na miał węglowy posiadający tabliczkę znamionową, oznaczony symbolem ERm 6,0-1,3, posadowiony na betonowym fundamencie. Kocioł połączony jest funkcjonalnie z kolektorem spalin (odpylacze cyldonowe bateryjne) za pomocą rur stalowych, a następnie z kominem stalowym. Za pomocą rury stalowej połączony jest z budynkiem produkcyjnym. Odpylacze cyklonowe i komin stalowy znajdują się na zewnątrz budynku. Obiekt jest użytkowany, natomiast para wytwarzana w kotle służy w procesie technologicznym do produkcji papieru oraz ogrzewania pomieszczeń zakładu. Przedmiotowy kocioł objęty jest okresowymi kontrolami dozoru technicznego. Właściciel przedstawił książkę obiektu budowlanego dla budynku kotłowni oraz protokoły z okresowych kontroli, m.in. protokół kontroli nr [...]/2023 z dnia 14 kwietnia 2023 r. przeprowadzonej przez mistrza kominiarskiego, z którego wynika, że przewód dymowy jest drożny, ciąg kominowy prawidłowy, stan głowic kominowych dobry, wentylacja grawitacyjna jest drożna, wentylacja mechaniczna sprawna technicznie i drożna, stan komina stalowego jest dobry oraz, że wymiana powietrza jest prawidłowa i wynosi 5,8 m3/h zgodnie z normą budowlaną. Z w/w protokołu wynika również, że przewody nadają się do dalszej eksploatacji bez zastrzeżeń.
Z oświadczenia reprezentującego spółkę wynika, że budynek kotłowni wraz z kominem zostały wybudowane samowolnie w 2000 r. Inwestor przedstawił projekt budowlany budowy kotłowni wraz z kominem (branża architektoniczno - budowlana) wykonany w listopadzie 2000 r., do którego została załączona decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu znak: [...] z dnia 27 września 2000 r. wydana przez Wójta G. W.. W w/w decyzji ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę kotłowni na miał węglowy o mocy 13,00 MW przy Zakładzie P. we wsi B. S. W. . Powyższy projekt nie został jednak złożony w Starostwie Powiatowym w R. P., w celu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ I instancji stwierdził, że budynek kotłowni, będący przedmiotem postępowania został zrealizowany samowolnie i postanowieniem z dnia 22 lutego 2024 r., nałożył na spółkę, obowiązek przedłożenia w terminie 120 dni od dnia doręczenia postanowienia:
1) oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
2) geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej budynku kotłowni wraz z urządzeniami,
3) ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej czy stan techniczny obiektu budowlanego:
a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz
b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
W dniu 8 sierpnia 2024 r. do organu I instancji wpłynął wniosek spółki z dnia 7 sierpnia 2024 r., dot. przedłużenia terminu dostarczenia dokumentów nakazanych postanowieniem z dnia 22 lutego 2024 r. Przy piśmie z dnia 1 sierpnia 2024 r. (data wpływu do organu I instancji w dniu 21 sierpnia 2024 r.) inwestor dostarczył do PINB wymagane w/w postanowieniem dokumenty (ekspertyzę techniczną kotłowni, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz geodezyjną inwentaryzację powykonawczą dla kotłowni w zakładzie produkcyjnym W. P. Sp. z o.o. w miejscowości B. N. [...], gm. W.).
Organ I instancji stwierdził, że przedłożone dokumenty są kompletne, a z ekspertyzy technicznej wynika, iż obiekt nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie zgodnie z dotychczasowym sposobem użytkowania.
Biorąc pod uwagę dokonane ustalenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim wydał na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2025 r., poz. 418, dalej "Prawo budowlane", "P.b"), decyzję znak: PINB.5140.3.2024 z dnia 21 października 2024 r. o legalizacji budynku kotłowni o wymiarach 7,32 m x 12,35 m zlokalizowanego na działce ozn. nr ewid. [...] położonej w miejscowości B. N. [...], W. , którego właścicielem jest W. P. Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości B. [...] W. .
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od w/w decyzji organu I instancji, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "LWINB") decyzją z dnia 18 grudnia 2024 r. znak: ZOA-II.7721.21.2024 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 21 października 2024 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, że PINB nie wyjaśnił w sposób należyty stanu faktycznego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, z uwagi na naruszenie zasad zawartych w treści art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 49h Prawa budowlanego. LWINB stwierdził ponadto, że ekspertyza powinna w sposób jednoznaczny rozstrzygać, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
W ponownie prowadzonym postępowaniu spółka postanowieniem z dnia 7 lutego 2025 r., wydanym na podstawie art. 49h ust. 2 Prawa budowlanego, została wezwana do usunięcia niekompletności przedłożonych dokumentów legalizacyjnych samowolnie wybudowanego budynku kotłowni poprzez uzupełnienie ekspertyzy technicznej złożonej w dniu 21 sierpnia 2024 r. o stwierdzenie: czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym sposobem użytkowania, w terminie do dnia 31 marca 2025 r.
Inwestor przedłożył w organie I instancji w dniu 20 marca 2025 r. ocenę stanu technicznego budynku kotłowni na miał węglowy - sporządzoną przez mgr inż. M. S. - posiadającego upr. budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno – budowlanej. PINB stwierdził, że z dostarczonego opracowania wynika, iż stan techniczny budynku kotłowni nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie w/w obiektu budowlanego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim decyzją znak: PINB.5140.3.2024 z dnia 5 maja 2025 r., wydaną na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 i ust. 2 P.b., o legalizacji budynku kotłowni o wymiarach 7,32 m x 12,35 m zlokalizowanego na działce om. nr ewid. [...] położonej w miejscowości B. N. [...], W. , którego właścicielem jest spółka.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 czerwca 2025 r. znak: ZOA-II.7721.21.2024 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że PINB zasadnie uznał, iż przedmiotowa kotłownia powstała co najmniej przed dniem 1 maja 2004 r. oraz, że podlega uproszczonej procedurze legalizacyjnej, co obligowało organ I instancji do zastosowania art. 49g Prawa budowlanego. Inwestor przedłożył w PINB w dniu 20 marca 2025 r. żądaną ocenę stanu technicznego budynku kotłowni na miał węglowy - sporządzoną przez mgr inż. M. S. - posiadającego upr. budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej Nr [...] i [...] LWINB wskazał, że z w/w opracowania wynika, iż budynek kotłowni jest w stanie technicznym dobrym, wytrzymałość i nośność elementów konstrukcyjnych jest bez zastrzeżeń oraz zachowana jest stateczność obiektu. Na podstawie dokonanej analizy oceny stanu technicznego budynku kotłowni na miał węglowy organ odwoławczy uznał, że stan techniczny kotłowni nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania, a swoimi parametrami wytrzymałościowymi sporny obiekt spełnia wymagania dla tego typu budynków. Opracowanie rozstrzyga w sposób jednoznaczny, iż stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego spełnia wymogi zawarte w art. 49g ust. 2 pkt 3 lit. a i b Prawa budowlanego. LWINB wskazał, że dokonał w dniu 12 czerwca 2025 r. wglądu w posiadane przez sporządzającego ocenę stanu technicznego w/w budynku kotłowni - mgr inż. M. S. upr. budowlane do projektowania i kierowania robotami robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej Nr [...] i [...] oraz ustalił ważność przynależności mgr inż. M. S. do L. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa do dnia 31 grudnia 2025 r. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowej kotłowni z uwagi na naruszenie przepisów pozwalających na wdrożenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Wprawdzie dokumenty legalizacyjne nie były kompletne, jednak ich niekompletność została usunięta w terminie wyznaczonym przez organ I instancji, natomiast pozostałe przesłanki pozwalające na legalizację spornej kotłowni zostały spełnione
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, zobowiązanie Powiatowego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w R. P. do dostarczenia do akt sprawy postepowania sądowego kopii postepowań kontrolnych prowadzonych w spółce jej poprzednika prawnego i faktycznego od roku 2000 do roku 2025 w szczególności: tych które dotyczą kontroli budynku kotłowni oraz znajdującego się w nim pieca wysokiego ciśnienia do wytwarzania pary technologicznej, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W ocenie skarżącego procedura legalizacji w trybie uproszczonym odbyła się z rażącym naruszeniem przepisów P.b. Nie można uznać także, że budowa budynku kotłowni odbyła się bez żadnego pozwolenia na budowę. Kwestia ta nie została w pełni wyjaśniona przez PIN, organ beż żadnej podstawy przyjął, że inwestor nie złożył projektu do Starostwa Powiatowego w R. P. bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Skarżący podniósł również, że dokumentacja została przedłożona po terminie. W ocenie skarżącego przedstawiona ekspertyza została sporządzona na zlecenie inwestora i zawiera wnioski zgodne z jego oczekiwaniami. W ocenie skarżącego opinia ta nie posiada cech opinii technicznej a zatem nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w sprawie legalizacji budynku. Dodatkowo skarżący podkreślił, że opiniujący posiada tylko wąski zakres uprawnień budowlanych odnoszący się do konstruowania budynków. Art 49i P.b. określa szeroki zakres przedmiotowy opinii w sprawie oceny zgodności czy obiekt nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia. Niewątpliwie jednym z elementów oceny jest ocena konstrukcyjna budynku, ale nie jest to jedyny element. Opiniowany budynek nie jest budynkiem "domowego użytku" tylko obiektem przemysłowym zaliczanym do kategorii budynków PM, w którym umiejscowiony jest piec na paliwo stałe do wytwarzania pary zużywający kilka ton węgla na dobę. Skarżący wskazał także, że innym rodzajem bezpieczeństwa budynków zdefiniowanym w rozporządzeniu ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obok bezpieczeństwa konstrukcji (DZIAŁ V) jest bezpieczeństwo pożarowe (DZIAŁ VI). §207 rozporządzenia wskazuje, że budynek winien uwzględniać warunki ppoż a także uwzględnienie bezpieczeństwa ekip ratowniczych w trakcie pożaru. Jest to o tyle ważne, że ostatnio występują liczne pożary obiektów przemysłowych. Opinia budowlana w zakresie bezpieczeństwa ludzi i ekip ratowniczych ppoż dla tego obiektu ma istotną wagę. W ocenie skarżącego przedmiotowa opinia nie zawiera tego elementu a opiniujący nie posiada uprawnień w zakresie ppoż w budownictwie.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") była w niniejszej sprawie decyzja LWINB utrzymująca w mocy opisaną na wstępie decyzję PINB w Radzyniu Podlaskim legalizującą budynek kotłowni o wymiarach 7,32 m x 12,35 m zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości B. którego właścicielem jest W. P. Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości B..
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego stanowiły przepisy art. 49f i nast. ustawy Prawo budowlane
Przepisy Prawa budowlanego dopuszczają w określonych przypadkach możliwość legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych w ramach tzw. samowoli budowlanej, tj. bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia. Jedną z procedur legalizacyjnych jest uproszczone postępowanie legalizacyjne. Stosownie do art. 49f ust. 1 P.b. w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia
- jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.
Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgodzić należy się z organami nadzoru budowlanego obu instancji, iż budowa budynku o funkcji kotłowni wymagała od inwestorów uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 P.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obiektu), a decyzja taka nie została wydana.
Biorąc pod uwagę treść art. 49f ust. 1 P.b. ustalenie daty zakończenia budowy obiektu budowlanego ma zasadnicze znaczenie dla trybu postępowania legalizacyjnego, jaki winien być zastosowany przez organy. Dla wdrożenia uproszczonej procedury legalizacyjnej koniecznym jest ustalenie, czy budynek rzeczywiście powstał co najmniej 20 lat temu.
Ze zgromadzonego przez organy nadzoru budowlanego materiału dowodowego, w szczególności fotogramatycznych zdjęć lotniczych, a także decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu znak: [...] z dnia 27 września 2000 r. wydanej przez Wójta G. W. wynika, że sporna kotłownia powstała co najmniej przed 1 maja 2004 r., co umożliwiało wdrożenie uproszczonej procedury legalizacyjnej.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że przesłanki wydania decyzji o legalizacji w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego zostały określone w art. 49i ust. 1 pkt 1 P.b. Zgodnie z powołanym przepisem organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje decyzję o legalizacji, w przypadku gdy: (a) dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz (b) z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
Zgodnie z art. 49g ust. 1 P.b. w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Przepis art. 49g ust. 2 P.b. stanowi zaś, że do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą:
1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego;
3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego:
a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz
b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.
W niniejszej sprawie inwestor spełniając wymienione wyżej wymogi przedłożył następujące dokumenty:
1) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
2) geodezyjną inwentaryzację powykonawczą;
3) ekspertyzę techniczną stanu technicznego obiektu budowlanego, sporządzoną przez mgr inż. M. S. , posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej, data opracowania lipiec 2024 r.
Dokumenty zostały przedstawione po upływie terminu wyznaczonego do ich przedłożenia postanowieniem z 22 lutego 2024 r, niemniej jednak w tej kwestii zgodzić się należy ze stanowiskiem organami nadzoru budowlanego, że jeżeli inwestor (bądź właściciel) wprawdzie uchybił wyznaczonemu przez organ terminowi, ale mimo tego wykonał nałożony przez organ nadzoru budowlanego obowiązek, to wówczas samo niedotrzymanie terminu procesowego nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części (por. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 993/12 z dnia 18 września 2013 r., wyrok WSA w Lublinie o sygn. akt II SA/Lu 557/21 z dnia 9 listopada 2021 r.). Termin, o którym mowa we wskazanym powyżej przepisie, jest terminem procesowym i nie stanowi materialnoprawnego elementu rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r. II OSK 2113/10). Innymi słowy upływ terminu zakreślonego przez organ nadzoru budowlanego nie powoduje automatycznie, że wygasa obowiązek inwestora wykonania nałożonych na niego obowiązków lub czynności (np. złożenia dokumentów, których żądał organ). Tym samym naruszenie tego terminu nie mogło spowodować utraty prawa przez inwestora do dokonania czynności zmierzających do uznania wykonanych robót budowlanych za zgodne z prawem (wyrok NSA z 25 lipca 2019 r., II OSK 1899/18).
Dodatkowo należy wskazać, że na skutek decyzji LWINB z dnia 18 grudnia 2024 r. uchylającej decyzję organu I instancji z dnia 21 października 2024 r., w ponownie prowadzonym postępowaniu inwestor postanowieniem PINB z dnia 7 lutego 2025 r. został wezwany do uzupełnienia ekspertyzy technicznej do dnia 31 marca 2025 r.
W dniu 20 marca 2025 r. została przedstawiona przez inwestora ocena stanu technicznego spornego budynku kotłowni. Z opracowania wynika, że budynek kotłowni jest w stanie technicznym dobrym, wytrzymałość i nośność elementów konstrukcyjnych jest bez zastrzeżeń oraz zachowana jest stateczność obiektu. Na podstawie dokonanej analizy oceny stanu technicznego budynku kotłowni organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że stan techniczny kotłowni nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania, a swoimi parametrami wytrzymałościowymi sporny obiekt spełnia wymagania dla tego typu budynków.
Na podstawie przedstawionej dokumentacji, w tym wskazanej ekspertyzy, organy nadzoru budowlanego przyjęły, że zostały spełnione przesłanki legalizacji spornego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu wskazane stanowisko jest przedwczesne.
Z uwagi na funkcję spornego obiektu budowlanego, związaną z dotychczasowym i zamierzonym sposobem użytkowania obiektu jako kotłowni, ekspertyza techniczna sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania winna swoim zakresem obejmować również kwestie związane z oceną stanu technicznego instalacji grzewczej sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane o specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych. Należy zwrócić uwagę, że rodzaje i specjalności uprawnień budowlanych określa ustawa Prawo budowlane oraz rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz.U. z 2019 poz. 831). Rodzaje i specjalności tych uprawnień decydują o zakresie prac projektowych lub robót budowlanych, które ma prawo wykonywać posiadająca je osoba. Uprawnienia w specjalności konstrukcyjno- budowlanej są odmienną kategorią od uprawnień w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych.
Zdaniem Sądu uzupełnienie sporządzonej w sprawie ekspertyzy o opinię osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia w zakresie instalacji cieplnych pozwoli dopiero na pełną ocenę tego, czy legalizowana kotłownia nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Ponadto, w ocenie Sądu kwestia oceny bezpieczeństwa użytkowania kotłowni wymaga od organu oceny spełnienia przez obiekt wymogów techniczno- budowlanych.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, iż w uproszczonej procedurze legalizacyjnej nie bada się zgodności z wymogami technicznymi określonymi w przepisach Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (por. wyrok WSA w Olsztynie z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 173/22). W ocenie Sądu przepisy prawa nie zwalniają jednak starych, istniejących od ponad 20 lat budynków, od zachowania warunków bezpieczeństwa, w tym zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Art. 49g ust. 2 pkt 3 lit. b oraz art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. b P.b. dotyczą ekspertyzy technicznej, którą przedłożyć musi podmiot chcący zalegalizować obiekt w trybie uproszczonym, niemniej istotne znaczenie ma zawarte w nich sformułowanie - ekspertyza ma rozstrzygać, czy "stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania". Wymogi w zakresie bezpieczeństwa, w tym przeciwpożarowego określają zaś przepisy wspomnianego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec powyższego, zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie mogą w swojej ocenie pomijać tych przepisów, skoro celem postępowania jest wykazanie, że obiekt mimo powstania w ramach samowoli budowlanej jest bezpieczny w zakresie jego dotychczasowego lub zamierzonego sposobu użytkowania.
W związku z powyższym sporządzona w niniejszym postępowaniu ekspertyza techniczna powinna swoim zakresem obejmować ocenę bezpieczeństwa użytkowania obiektu kotłowni z uwzględnieniem § 135, 136 i 220 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. przepisów odnoszących się do kotłowni, pomieszczeń przeznaczonych do instalowania kotłów na paliwo stałe i budynków z instalacją ogrzewczą. W niniejszej sprawie, w ekspertyzie technicznej autorstwa mgr inż. M. S. brak jest wystarczającej oceny spełnienia wymogów bezpieczeństwa właściwych dla budynków kotłowni oraz w zakresie przepisów przeciwpożarowych. Ponadto wspomniany ekspert nie posiada odpowiednich uprawnień budowlanych, wymaganych do oceny bezpieczeństwa instalacji cieplnych. Wobec tego koniecznym jest uzupełnienie znajdującej się w aktach sprawy ekspertyzy i ponowna jej ocena przez organy nadzoru budowlanego pod kątem możliwości zalegalizowania obiektu kotłowni w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
Mając powyższe rozważania na względzie Sąd uznał, że skarga jedynie w części zasługiwała na uwzględnienie. Brak sporządzenia w postępowaniu ekspertyzy technicznej przez osobę o odpowiednich uprawnieniach w zakresie bezpiecznego użytkowania kotłowni świadczy o przedwczesnym orzeczeniu o legalizacji spornego obiektu, opartym o niepełny materiał dowodowy, czym organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 49g ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 49i ust. 1 pkt 1 lit. b P.b. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organy będą miały na uwadze rozważania Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności co do konieczności uzupełnienia ekspertyzy technicznej.
Wobec tego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (pkt I wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.(pkt II wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło