II SA/Lu 474/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać H. F. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczeni którego zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych. Strona skarżąca H. F. wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła wypełniony urzędowy formularz PPF w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) żądając przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Strona skarżąca wezwana do uzupełnienia braków formalnych formularza PPF uzupełniła je w zakreślonym terminie. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesione skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony skarżącej wynosi 240 złotych netto (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczeń strony skarżącej referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą utrzymuje się z otrzymywanej przez siebie renty w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz emerytury żony w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Łączny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Na stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wydatki na mieszkanie w kwocie [...] złotych, na energię elektryczną w kwocie od [...] do [...] złotych, na leki w kwocie [...] złotych oraz na żywność w kwocie [...] złotych. Łączne miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej wynoszą od [...] złotych do [...] złotych. Strona skarżąca jest współwłaścicielem w 1/8 części domu o powierzchni [...] m2 oraz działki, na której jest on posadowiony o powierzchni [...] m2, mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz współwłaścicielem nieruchomości w 1/8 części rolnej o powierzchni [...] arów. W ocenie referendarza sądowego, przy uwzględnienie, że art. 245 § 3 p.p.s.a. nie pozwala na częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego, przyjąć należy, iż strona skarżąca nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Miesięczny dochód netto gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych netto zaś wydatki od [...] złotych do [...] złotych. Tak więc po poniesieniu stałych miesięcznych kosztów utrzymania w gospodarstwie domowym strony skarżącej pozostaje od [...] złotych do [...] złotych. Porównanie tej kwoty do wysokości każdego jednego z kosztów niniejszego postępowania wskazuje, że strona skarżąca mogłaby ponosić jedynie opłaty sądowe w kwocie nieprzekraczającej 50 złotych, nie mogłaby zaś ponosić kosztów ustanowienia radcy prawnego. Tak więc stronie skarżącej powinno być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłat sądowych ponad kwotę 50 złotych i ustanowienie radcy prawnego. Artykuł 245 § 3 p.p.s.a. nie daje jednak takiej możliwości. Z tego powodu referendarz sądowy, uwzględniając wysokość kwoty pozostającej w gospodarstwie domowym strony skarżącej po poniesieniu stałych kosztów utrzymania przyjął, że strona skarżąca nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Taka wykładnia art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w stanie faktycznym niniejszej sprawy najpełniej realizować będzie postanowienia art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) (por. postanowienia NSA z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 614/08 – Lex nr 493702). Nałożenie bowiem na stronę skarżącą obowiązku ponoszenia czy to kosztów sądowych niniejszego postępowania w całości lub w części wraz z kosztami ustanowienia radcy prawnego bądź tylko kosztów ustanowienia radcy prawnego nakładałoby na stronę skarżącą nieproporcjonalny do jej realnych możliwości płatniczych ciężar finansowy i tym samym ograniczałoby jej prawo dostępu do sądu. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.